Thế nào là di chúc không hợp pháp?

Thế nào là di chúc không hợp pháp là vấn đề được nhiều người quan tâm khi muốn phân chia tài sản sau khi mất. Việc nắm rõ các quy định giúp tránh tranh chấp và đảm bảo di chúc có hiệu lực pháp lý. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các khía cạnh liên quan cùng Công ty Luật ACC.

1. Thế nào là di chúc không hợp pháp?

Di chúc không hợp pháp là di chúc không đáp ứng đầy đủ các điều kiện về nội dung và hình thức theo quy định của pháp luật. Theo Bộ luật Dân sự 2015, di chúc chỉ có hiệu lực khi người lập di chúc có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, tự nguyện và nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội. Nếu thiếu một trong các yếu tố này, di chúc sẽ bị coi là không hợp pháp và không được công nhận khi phân chia di sản.

Việc xác định di chúc không hợp pháp thường dựa trên việc kiểm tra năng lực của người lập, sự tự nguyện cũng như hình thức thể hiện di chúc. Những trường hợp này thường dẫn đến việc di chúc bị tòa án tuyên bố vô hiệu khi có tranh chấp xảy ra giữa những người thừa kế.

2. Những điều kiện để di chúc hợp pháp theo Bộ luật Dân sự 2015

Di chúc hợp pháp phải đáp ứng các điều kiện về chủ thể, nội dung và hình thức. Về chủ thể, người lập di chúc phải đủ mười tám tuổi trở lên và có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi có thể lập di chúc nếu được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý. Về nội dung, di chúc phải thể hiện rõ ý chí của người lập về việc định đoạt tài sản sau khi chết, không được vi phạm điều cấm của luật hoặc trái đạo đức xã hội.

Về hình thức, di chúc có thể được lập thành văn bản hoặc di chúc miệng trong trường hợp đặc biệt. Di chúc văn bản cần có chữ ký của người lập và có thể cần người làm chứng hoặc công chứng, chứng thực tùy trường hợp. Việc tuân thủ các điều kiện này giúp di chúc có giá trị pháp lý khi thực hiện phân chia di sản.

Xem thêm: Gây thương tích bao nhiêu phần trăm thì đi tù?

3. Các trường hợp di chúc bị coi là không hợp pháp

Có nhiều trường hợp di chúc bị coi là không hợp pháp theo Bộ luật Dân sự 2015. Thứ nhất, di chúc do người không có năng lực hành vi dân sự đầy đủ lập ra sẽ không hợp pháp. Thứ hai, di chúc được lập do bị ép buộc, lừa dối hoặc do nhầm lẫn nghiêm trọng cũng bị vô hiệu. Thứ ba, di chúc có nội dung vi phạm điều cấm của luật hoặc trái đạo đức xã hội sẽ không được công nhận.

Thứ tư, di chúc không tuân thủ đúng hình thức quy định, ví dụ như di chúc văn bản không có chữ ký của người lập hoặc thiếu người làm chứng khi cần thiết. Thứ năm, di chúc miệng không được chuyển thành văn bản trong thời hạn quy định cũng bị coi là không hợp pháp. Những trường hợp này thường được tòa án xem xét khi có yêu cầu giải quyết tranh chấp thừa kế.

Xem thêm: Tội cố ý gây thương tích bị phạt bao nhiêu năm tù?

4. Hậu quả pháp lý khi di chúc không hợp pháp

Khi di chúc bị tuyên bố không hợp pháp, di sản sẽ được phân chia theo quy định của pháp luật về thừa kế theo pháp luật. Những người thừa kế theo di chúc sẽ không được hưởng phần di sản theo ý chí của người đã mất.

Thay vào đó, di sản được chia cho những người thuộc hàng thừa kế theo pháp luật bao gồm vợ chồng, cha mẹ, con cái và các hàng thừa kế tiếp theo. Việc di chúc không hợp pháp cũng có thể dẫn đến tranh chấp kéo dài giữa các bên liên quan, gây thiệt hại về thời gian và chi phí.

Ngoài ra, nếu di chúc bị vô hiệu một phần thì phần còn lại vẫn có thể có hiệu lực nếu không ảnh hưởng đến toàn bộ nội dung. Để tránh các hậu quả này, người lập di chúc cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về hình thức và nội dung.

5. Câu hỏi thường gặp

Di chúc miệng có được coi là hợp pháp không?

Di chúc miệng chỉ được coi là hợp pháp trong trường hợp tính mạng bị đe dọa nghiêm trọng và phải được chuyển thành văn bản trong thời hạn ba tháng kể từ khi người lập di chúc qua đời.

Người bị mất năng lực hành vi dân sự có lập di chúc được không?

Người bị mất năng lực hành vi dân sự không có quyền lập di chúc. Mọi di chúc do người này lập ra đều bị coi là không hợp pháp theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.

Di chúc có thể sửa đổi sau khi đã lập không?

Người lập di chúc có quyền sửa đổi, bổ sung hoặc hủy bỏ di chúc bất cứ lúc nào. Việc sửa đổi phải tuân thủ đúng hình thức và điều kiện như khi lập di chúc mới để đảm bảo tính hợp pháp.

Thế nào là di chúc không hợp pháp là vấn đề cần được xem xét kỹ lưỡng để bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan. Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc lập di chúc hoặc giải quyết tranh chấp thừa kế, hãy liên hệ Công ty Luật ACC để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.