Thời hạn chấp hành án còn lại bao nhiêu thì đủ điều kiện chuyển giao?

Bất kỳ ai khi lỡ lầm sa chân vào vòng lao lý nơi đất khách quê người đều mang trong mình một khát vọng: Được quay về chính quốc để tiếp tục cải tạo. Việc chấp hành án tại quê nhà không chỉ giúp họ xóa bỏ rào cản về ngôn ngữ, văn hóa mà còn là cơ hội nhân đạo lớn để gia đình thuận tiện thăm nuôi, tiếp thêm động lực cho họ sớm ngày làm lại cuộc đời. Tuy nhiên, thủ tục tư pháp quốc tế không vận hành dựa trên mong muốn cảm tính, mà được định lượng bằng các tiêu chuẩn khắt khe, đặc biệt là mốc thời gian thụ án còn lại của người phạm tội.

Công ty Luật ACC – một đơn vị uy tín trong lĩnh vực tư vấn pháp luật, xin chia sẻ bài viết chi tiết, giúp bạn đọc và các gia đình nắm rõ quy định về thời hạn chấp hành án còn lại bao nhiêu thì đủ điều kiện làm thủ tục chuyển giao về Việt Nam.

1. Quy định về thời hạn chấp hành án còn lại tối thiểu

Căn cứ vào quy định tại Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù số 101/2025/QH15 (chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026), để một phạm nhân được xem xét chuyển giao từ nước ngoài về Việt Nam tiếp tục thụ án, điều kiện bắt buộc về thời gian là:

• Thời hạn phải tiếp tục chấp hành án phạt tù còn lại ít nhất là 01 năm (12 tháng).
• Mốc thời điểm tính toán: Thời hạn này được tính từ ngày cơ quan có thẩm quyền trung ương của Việt Nam (Bộ Công an) nhận được yêu cầu chuyển giao hợp lệ bằng văn bản.

Ý nghĩa pháp lý: Quy định mức tối thiểu 01 năm nhằm bảo đảm tính thiết thực và hiệu quả của công tác chuyển giao. Quy trình phối hợp, bàn giao, di chuyển giữa hai quốc gia và hoàn thiện thủ tục tiếp nhận tại Tòa án Việt Nam thường mất nhiều thời gian. Nếu thời gian còn lại quá ngắn, phạm nhân có thể sẽ mãn hạn tù ngay trong quá trình làm thủ tục, khiến việc chuyển giao không còn tính thực tiễn.

2. Trường hợp ngoại lệ: Thời gian còn lại dưới 01 năm vẫn được chuyển giao

Mặc dù quy tắc chung quy định mốc 01 năm, nhưng Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù số 101/2025/QH15 cũng thể hiện tính nhân đạo sâu sắc thông qua việc mở ra các điều kiện ngoại lệ. Người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn còn lại dưới 01 năm vẫn có thể được xem xét tiếp nhận nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Tình trạng sức khỏe nghiêm trọng: Phạm nhân bị mắc bệnh hiểm nghèo, giai đoạn cuối hoặc sức khỏe suy kiệt nghiêm trọng không thể tự chăm sóc bản thân.
• Lý do nhân đạo đặc biệt khác: Hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn, neo đơn hoặc theo các thỏa thuận ngoại giao cụ thể giữa Việt Nam và quốc gia chuyển giao.
• Sự đồng thuận đặc biệt: Trường hợp này phải được cơ quan có thẩm quyền của cả Việt Nam và nước ngoài thống nhất bằng văn bản chấp thuận việc chuyển giao rút ngắn thời gian.

>>> Xem thêm tại đây: Thủ tục đề nghị chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù

3. Bảng tổng hợp điều kiện thời hạn chấp hành án còn lại

Để quý đọc giả dễ dàng theo dõi và đối chiếu, dưới đây là bảng phân loại điều kiện thời gian và khả năng xử lý hồ sơ chuyển giao:

>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn điều kiện chuyển giao tù nhân

4. Rủi ro khi nộp hồ sơ quá muộn đối với thời hạn chuyển giao

Nhiều gia đình do không nắm rõ luật hoặc chủ quan chờ đợi nên đã vô tình đánh mất cơ hội đưa người thân về nước do nộp hồ sơ quá cận kề ngày mãn hạn. Những rủi ro thực tế mà đương sự phải đối mặt bao gồm:

• Hồ sơ bị trả về ngay từ vòng thẩm định:

 Khi Bộ Công an tiếp nhận đơn đề nghị, nếu thời gian thi hành án còn lại của phạm nhân tính trên giấy tờ ít hơn 12 tháng (và không thuộc diện ngoại lệ), hồ sơ sẽ lập tức bị phân loại là không đủ điều kiện và không được thụ lý.

• Mất thời gian bổ sung giấy tờ nước ngoài:

 Hồ sơ gửi từ nước ngoài về (như bản án của Tòa án bản xứ, xác nhận của trại giam) bắt buộc phải qua khâu hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng. Quá trình này thường kéo dài từ vài tuần đến vài tháng, nếu không tính toán kỹ, thời gian chấp hành án còn lại sẽ bị hao hụt và tụt xuống dưới mức 01 năm trong lúc chờ hoàn thiện giấy tờ.

• Thời gian chấp hành án biến động do được giảm án: 

Tại một số quốc gia, phạm nhân cải tạo tốt sẽ được giảm án hoặc xét duyệt tha tù trước thời hạn theo định kỳ. Nếu bản án gốc còn hơn 01 năm nhưng đột xuất được giảm án xuống còn dưới 01 năm trước khi cơ quan Việt Nam nhận được yêu cầu, hồ sơ chuyển giao cũng có nguy cơ bị đóng lại do không còn thỏa mãn mốc thời gian tối thiểu theo quy định chuẩn.

5. Những trường hợp bị từ chối chuyển giao về Việt Nam

Cần lưu ý rằng, ngay cả khi đáp ứng các điều kiện cơ bản nêu trên, cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam vẫn có quyền từ chối tiếp nhận chuyển giao nếu thuộc các trường hợp sau:

• Việc chuyển giao có thể gây phương hại đến chủ quyền, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội hoặc lợi ích quốc gia của Việt Nam.
• Người đang chấp hành án phạt tù phạm tội thuộc các nhóm tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội phạm đặc biệt nghiêm trọng khác theo chính sách hình sự của Việt Nam.
• Các tài liệu, hồ sơ do phía nước ngoài cung cấp không đầy đủ hoặc không thể làm rõ các tình tiết để Tòa án nhân dân có thẩm quyền tại Việt Nam ra quyết định tương thích bản án.

Nếu gia đình bạn đang có người thân chấp hành án tại nước ngoài và cần một điểm tựa pháp lý vững chắc để rà soát thời gian, thẩm định điều kiện hồ sơ hoặc hướng dẫn các bước dịch thuật tư pháp phức tạp, hãy chủ động liên hệ với Công ty Luật ACC. Với sự thấu hiểu, tận tâm và kinh nghiệm dày dặn trong các vụ việc có yếu tố nước ngoài, các Chuyên gia và Luật sư của chúng tôi sẽ phân tích toàn diện tình huống và đưa ra giải pháp bảo vệ quyền lợi hợp pháp tốt nhất cho người thân của bạn.