Thông tư 53/2026/TT-BCA có hiệu lực từ ngày nào?

Hoạt động hỗ trợ tư pháp trong Công an nhân dân đóng vai trò nòng cốt trong việc bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, an toàn cho các phiên tòa và hỗ trợ công tác thi hành án. Để đáp ứng yêu cầu thực tiễn và hoàn thiện hành lang pháp lý, Bộ Công an đã ban hành Thông tư số 53/2026/TT-BCA Quy định về hoạt động hỗ trợ tư pháp trong Công an nhân dân. Nhằm giúp các cơ quan, tổ chức và cá nhân kịp thời nắm bắt các quy định mới sắp có hiệu lực, Công ty Luật ACC xin chia sẻ những thông tin chi tiết và chính xác nhất về mốc thời gian áp dụng cũng như những nội dung trọng tâm của văn bản này.

1. Thời điểm có hiệu lực của Thông tư số 53/2026/TT-BCA

Căn cứ theo các quy định pháp lý chính thức, Thông tư số 53/2026/TT-BCA do Bộ trưởng Bộ Công an (Đại tướng Lương Tam Quang) ký ban hành ngày 15/05/2026.

• Ngày có hiệu lực: Thông tư số 53/2026/TT-BCA chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/07/2026.
• Phạm vi áp dụng: Áp dụng trên phạm vi toàn quốc đối với các cơ quan, đơn vị, cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng Công an nhân dân thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ tư pháp, cùng các cơ quan tố tụng, cơ quan thi hành án và cá nhân, tổ chức có liên quan.
• Tình trạng pháp lý: Đây là văn bản quy phạm pháp luật sắp có hiệu lực, thay thế cho các quy định cũ trước đây của Bộ Công an về hoạt động hỗ trợ tư pháp của lực lượng Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp.

2. Đối tượng áp dụng và phạm vi hoạt động hỗ trợ tư pháp theo quy định mới

2.1. Đối tượng áp dụng

Thông tư số 53/2026/TT-BCA quy định rõ các nhóm đối tượng chịu sự điều chỉnh trực tiếp hoặc có liên quan bao gồm:

• Công an các đơn vị, địa phương: Các lực lượng trực tiếp hoặc phối hợp tham gia công tác hỗ trợ tư pháp.
• Cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân: Cá nhân được giao nhiệm vụ thực thi các công tác bảo vệ, bắt, áp giải, dẫn giải, thi hành án.
• Các cơ quan tiến hành tố tụng: Tòa án nhân dân (TAND), Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) các cấp.
• Cơ quan quản lý thi hành án: Cơ quan thi hành án hình sự, cơ quan thi hành án dân sự.
• Cá nhân, tổ chức khác: Người bị buộc tội, bị hại, người làm chứng, người liên quan đến các hoạt động tố tụng và thi hành án.

>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn quy định bảo vệ phiên tòa hình sự

2.2. Các hoạt động hỗ trợ tư pháp trọng tâm

Theo Điều 4 Thông tư số 53/2026/TT-BCA, hoạt động hỗ trợ tư pháp trong Công an nhân dân bao gồm 5 nhóm nhiệm vụ chính:

• Bảo vệ phiên tòa, phiên họp: Thực hiện bảo vệ an ninh, trật tự các phiên tòa xét xử vụ án hình sự, phiên tòa/phiên họp giải quyết vụ việc khác theo yêu cầu của TAND.
• Thực hiện nhiệm vụ bắt, áp giải, dẫn giải: Thi hành lệnh/quyết định bắt bị can, bị cáo để tạm giam theo quyết định của VKSND, TAND; dẫn giải người làm chứng, người bị hại, người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, người đại diện theo pháp luật của pháp nhân.
• Hỗ trợ cơ quan thi hành án: Bảo vệ cưỡng chế thi hành án dân sự; hỗ trợ thi hành các bản án, quyết định hình sự, dân sự theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
• Thi hành án tử hình: Phối hợp và thực hiện các nhiệm vụ thi hành án tử hình theo quy định pháp luật.
• Quản lý kho vật chứng và tài liệu, đồ vật: Quản lý, bảo quản an toàn vật chứng, đồ vật, tài liệu liên quan đến các vụ án trong Công an nhân dân.

3. Quy trình thực hiện công tác hỗ trợ tư pháp và bài toán chi phí thi hành

Để công tác hỗ trợ tư pháp vận hành thống nhất, Thông tư số 53/2026/TT-BCA xác định rõ các bước triển khai cũng như cơ chế bảo đảm kinh phí thực hiện.

3.1. Các bước triển khai hoạt động hỗ trợ tư pháp

• Bước 1: Tiếp nhận yêu cầu hoặc lệnh/quyết định
  Cơ quan Công an có thẩm quyền tiếp nhận văn bản yêu cầu hỗ trợ (bảo vệ phiên tòa, bảo vệ cưỡng chế thi hành án) hoặc lệnh/quyết định (bắt, trích xuất, áp giải) từ TAND, VKSND hoặc Cơ quan thi hành án.
• Bước 2: Xây dựng kế hoạch và phương án bảo vệ
  Căn cứ tính chất phức tạp của từng vụ việc, thủ trưởng đơn vị Công an phân công lực lượng, chuẩn bị trang thiết bị, phương tiện chuyên dụng và lập kế hoạch chi tiết.
• Bước 3: Triển khai thực hiện nhiệm vụ
  Cán bộ, chiến sĩ thi hành nhiệm vụ theo đúng quy trình, quy chuẩn lực lượng Công an nhân dân, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng và hồ sơ, vật chứng.
• Bước 4: Nộp nhật ký, bàn giao và lập biên bản kết thúc
  Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, lực lượng hỗ trợ tư pháp tiến hành bàn giao đối tượng/tài sản/vật chứng cho cơ quan thụ lý và lập biên bản hoàn thành nhiệm vụ.

3.2. Dự toán kinh phí và chi phí bảo đảm thực hiện

Kinh phí phục vụ hoạt động hỗ trợ tư pháp được bố trí từ ngân sách nhà nước trong dự toán ngân sách hằng năm của Bộ Công an cấp cho Công an các đơn vị, địa phương.

Ví dụ minh họa cụ thể về lập dự toán kinh phí hỗ trợ bảo vệ cưỡng chế thi hành án:

Giả định Công an cấp huyện lập dự toán chi phí bảo vệ một đợt cưỡng chế thi hành án dân sự phức tạp diễn ra trong 2 ngày với quy mô lực lượng như sau:

• Công thức tổng quát:
  Tong chi phi = Chi phi bồi dưỡng lực lượng + Chi phi nhiên liệu phương tiện + Chi phi vật tư công cụ hỗ trợ + Chi phi phát sinh khác
• Số liệu giả định:

1. Chi phí bồi dưỡng cán bộ, chiến sĩ: 20 người x 200.000 đồng/người/ngày x 2 ngày = 8.000.000 đồng.
2. Chi phí nhiên liệu (xe ô tô chuyên dụng, xe máy): 3 xe ô tô x 500.000 đồng/xe/ngày x 2 ngày = 3.000.000 đồng.
3. Chi phí văn phòng phẩm, vật tư, công cụ phụ trợ: 1.000.000 đồng.

• Bảng tính chi tiết dự toán:

(Lưu ý: Mức chi cụ thể được áp dụng dựa trên chế độ định mức do Bộ Tài chính và Bộ Công an quy định tại thời điểm thực hiện).

>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn bảo vệ phiên họp theo yêu cầu Tòa án

4. Những điểm mới cần lưu ý khi Thông tư số 53/2026/TT-BCA áp dụng

Khi Thông tư số 53/2026/TT-BCA chính thức đi vào cuộc sống từ ngày 01/07/2026, các bên liên quan cần chú ý các điểm sau:

• Đồng bộ với hệ thống Tòa án nhân dân mới: Quy định hỗ trợ tư pháp đáp ứng việc phân công trách nhiệm bảo vệ phiên tòa, phiên họp theo mô hình Tòa án nhân dân mới (TAND cấp tỉnh, TAND khu vực) theo tinh Luật Tổ chức Tòa án nhân dân.
• Tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật: Quy định rõ trách nhiệm bảo vệ các phiên tòa xét xử trực tuyến, điểm cầu thành phần đặt tại cơ sở giam giữ hoặc trại tạm giam.
• Rõ ràng về cơ chế phối hợp: Quy định cụ thể mối quan hệ công tác giữa lực lượng Công an với Tòa án, Viện kiểm sát và Cơ quan thi hành án dân sự, tránh chồng chéo hoặc bỏ trống nhiệm vụ.

Thông tư số 53/2026/TT-BCA Quy định về hoạt động hỗ trợ tư pháp trong Công an nhân dân có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 là bước tiến quan trọng giúp chuẩn hóa công tác hỗ trợ tư pháp, nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm và thi hành án. Việc nắm vững mốc thời gian và các quy định mới sẽ giúp các cơ quan, tổ chức triển khai công việc một cách chính xác, đúng pháp luật.

Nếu quý khách hàng, doanh nghiệp hoặc cơ quan có bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến các quy định tố tụng, thi hành án hoặc cần hỗ trợ tư vấn pháp lý chuyên sâu, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được đội ngũ chuyên gia, luật sư tư vấn tận tình và nhanh chóng.