Trong hoạt động tố tụng hình sự, trích xuất phạm nhân là một nghiệp vụ tố tụng quan trọng nhằm đưa người đang chấp hành án phạt tù ra khỏi cơ sở giam giữ để phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử các vụ án liên quan. Ngày 14/05/2026, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã liên tịch ban hành Thông tư liên tịch số 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho công tác này.
Đồng hành cùng quý khách hàng và bạn đọc trong việc cập nhật các quy định pháp luật mới nhất, Công ty Luật ACC – đơn vị uy tín trong lĩnh vực tư vấn pháp luật hình sự và thi hành án – xin phân tích chi tiết những điểm cốt lõi của Thông tư liên tịch số 03/2026 qua bài viết dưới đây.
1. Tổng Quan Về Thông Tư Liên Tịch 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC
Thông tư liên tịch số 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC (gọi tắt là Thông tư liên tịch 03/2026) ban hành quy định về phối hợp thực hiện trích xuất phạm nhân phục vụ điều tra, truy tố, xét xử.
- Ngày ban hành: 14/05/2026.
- Ngày có hiệu lực: 01/07/2026.
- Văn bản bị thay thế: Thông tư liên tịch số 01/2020/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC.
Điểm mới đáng chú ý so với quy định cũ
Khác với Thông tư liên tịch 01/2020 trước đây (vốn điều chỉnh cả phạm nhân và học sinh đang chấp hành biện pháp tư pháp giáo dưỡng tại trường giáo dưỡng), Thông tư liên tịch 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC tập trung điều chỉnh chuyên sâu đối với phạm nhân. Điều này giúp làm rõ phạm vi, thẩm quyền và nâng cao tính chặt chẽ trong quản lý phạm nhân khi ra khỏi cơ sở giam giữ.
2. Đối tượng áp dụng và phạm vi điều chỉnh
2.1 Phạm vi điều chỉnh
Điều 1 Thông tư liên tịch 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC quy định về:
- Trình tự, thủ tục trích xuất phạm nhân ra khỏi trại giam, trại tạm giam, phân trại tạm giam.
- Chế độ đối với phạm nhân trong thời gian trích xuất.
- Trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan thi hành án hình sự và cơ sở giam giữ trong việc quản lý, bàn giao, tiếp nhận và trả phạm nhân.
2.2 Đối tượng áp dụng
Điều 2 Thông tư liên tịch 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC quy định về:
- Cơ quan, người tiến hành tố tụng: Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án các cấp thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao.
- Cơ quan thi hành án hình sự và cơ sở giam giữ: Trại giam, trại tạm giam thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Công an cấp tỉnh, Công an cấp huyện, cấp quân khu.
- Phạm nhân: Người đang chấp hành án phạt tù có quyết định/lệnh trích xuất phục vụ điều tra, truy tố, xét xử.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn phạm vi điều chỉnh về trích xuất phạm nhân
3. Quy trình và thẩm quyền trích xuất phạm nhân
Bảng tóm tắt thẩm quyền gửi văn bản và ra lệnh trích xuất
|
Cơ quan có yêu cầu trích xuất |
Cơ quan tiếp nhận và ra Lệnh trích xuất |
|
Cơ quan tố tụng thuộc Bộ Công an / Bộ Quốc phòng |
Thủ trưởng cơ quan quản lý thi hành án hình sự thuộc Bộ Công an / Bộ Quốc phòng (tùy thuộc nơi phạm nhân chấp hành án) |
|
Cơ quan tố tụng cấp tỉnh / cấp huyện |
Thủ trưởng cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh nơi cơ quan yêu cầu có trụ sở |
|
Cơ quan tố tụng thuộc Cấp quân khu / Khu vực |
Thủ trưởng cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu nơi cơ quan yêu cầu có trụ sở |
|
TAND tối cao, VKSND tối cao, TAND cấp cao, VKSND cấp cao, Tòa án/Viện kiểm sát quân sự Trung ương |
Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh / Cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu |
Nội dung bắt buộc của Lệnh trích xuất phạm nhân
Theo quy định, Lệnh trích xuất phạm nhân phải đáp ứng đầy đủ các yếu tố:
- Cơ quan, họ tên, chức vụ, cấp bậc của người ra lệnh.
- Họ tên, ngày tháng năm sinh, nơi cư trú, ngày bị bắt, tội danh, thời hạn và nơi phạm nhân đang chấp hành án.
- Mục đích trích xuất và thời hạn trích xuất.
- Cơ quan, người tiếp nhận phạm nhân trích xuất (nếu có).
- Ngày, tháng, năm ra lệnh; chữ ký người ra lệnh và đóng dấu.
Trường hợp đặc biệt: Phạm nhân nữ nuôi con dưới 36 tháng tuổi
Khi nhận được yêu cầu trích xuất đối với phạm nhân nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi tại nơi chấp hành án, cơ quan tiếp nhận phải gửi văn bản thông báo rõ tình trạng này cho cơ quan yêu cầu trích xuất để phối hợp phương án bảo đảm quyền lợi cho người mẹ và trẻ em.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn nguyên tắc phối hợp trích xuất phạm nhân
4. Quyền lợi và chế độ của phạm nhân trong thời gian trích xuất
Một trong những nội dung quan trọng của Thông tư liên tịch 03/2026 là bảo đảm chế độ, quyền lợi hợp pháp cho phạm nhân:
- Chế độ ăn, ở, sinh hoạt: Phạm nhân trích xuất được bảo đảm các tiêu chuẩn định lượng ăn, mặc, ở, chăm sóc y tế theo đúng quy định hiện hành của thi hành án hình sự đối với phạm nhân.
- Quyền thăm gặp, nhận quà: Trong thời gian trích xuất, nếu phạm nhân đáp ứng đủ điều kiện theo quy định của Luật Thi hành án hình sự thì vẫn được giải quyết quyền gặp thân nhân, gửi/nhận thư, quà thông qua sự phối hợp giữa cơ quan nhận trích xuất và cơ sở giam giữ.
- Quyền lợi thi hành án: Nếu trong thời gian trích xuất mà phạm nhân đủ điều kiện xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù hoặc tha tù trước thời hạn có điều kiện, cơ quan đang quản lý hồ sơ phạm nhân có trách nhiệm phối hợp lập hồ sơ đề nghị theo quy định pháp luật.
Việc ban hành Thông tư liên tịch số 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC là bước tiến quan trọng giúp nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành giữa Công an, Quân đội, Tòa án và Viện kiểm sát. Văn bản không chỉ bảo đảm tính chặt chẽ, an toàn trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử mà còn tôn trọng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của phạm nhân.
Nếu quý doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân có nhu cầu tư vấn chuyên sâu về trình tự, thủ tục tố tụng hình sự, thi hành án hình sự hay các vấn đề pháp lý liên quan, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC. Với đội ngũ luật sư và chuyên gia pháp lý giàu kinh nghiệm, Công ty Luật ACC luôn sẵn sàng hỗ trợ, giải đáp mọi thắc mắc và mang đến giải pháp pháp lý toàn diện, an toàn nhất cho bạn.
Để lại một bình luận