Dạ mọi người cho em hỏi một việc khá phức tạp là năm trước em có tham gia góp vốn đầu tư tiền điện tử cùng nhóm bạn, lợi nhuận chia bằng cách chuyển khoản về tài khoản cá nhân nhiều lần trong năm, hiện tại cơ quan thuế gửi thông báo yêu cầu kê khai thu nhập từ hoạt động đầu tư này, trong khi chưa có hướng dẫn rõ ràng về thuế đối với loại hình tài sản số, vậy em phải kê khai theo diện thu nhập nào để đúng quy định ạ?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Phân loại thu nhập từ hoạt động đầu tư tiền điện tử

Hoạt động góp vốn đầu tư tiền điện tử và nhận lợi nhuận qua chuyển khoản được xem là thu nhập từ đầu tư vốn hoặc thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số, tùy theo bản chất giao dịch. Theo quy định tại Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 (sửa đổi, bổ sung), thu nhập từ đầu tư vốn bao gồm lợi nhuận từ góp vốn kinh doanh, trong khi thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán hoặc tài sản khác áp dụng cho các giao dịch mua bán tiền điện tử. Vì tiền điện tử chưa được pháp luật Việt Nam công nhận là phương tiện thanh toán hợp pháp (theo Nghị định 101/2012/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt, sửa đổi bổ sung), chúng được coi là tài sản theo Điều 105 Bộ luật Dân sự 2015.

Do đó, lợi nhuận từ hoạt động này nên kê khai theo diện thu nhập từ chuyển nhượng tài sản (thuế suất 2% trên giá chuyển nhượng, theo Điều 11 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007) hoặc thu nhập từ đầu tư vốn (nếu chứng minh được tính chất góp vốn liên tục, với thuế suất 5% trên lợi nhuận, theo cùng luật). Trường hợp chưa có hướng dẫn cụ thể về tài sản số, cơ quan thuế thường áp dụng nguyên tắc "thu nhập khác" tại Điều 3 khoản 2 điểm i Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007, với thuế suất 10% trên thu nhập vượt 10 triệu đồng/năm, theo Thông tư 92/2015/TT-BTC hướng dẫn thi hành Nghị định 12/2015/NĐ-CP về quản lý thuế.

Xem thêm: Dạ cho em hỏi là công ty em kinh doanh dịch vụ phần mềm, hiện tại bên em đang xuất khẩu phần mềm ra nước ngoài nên được áp dụng thuế suất GTGT 0%, tuy nhiên cơ quan thuế khi xuống kiểm tra lại bảo là dịch vụ của bên em không đáp ứng đủ điều kiện về tiêu dùng ngoài lãnh thổ Việt Nam vì phần mềm này vẫn có thể truy cập được từ trong nước, họ đòi truy thu 10% thuế GTGT cho toàn bộ doanh thu xuất khẩu của năm ngoái, em phải chuẩn bị những bằng chứng gì để bảo vệ quan điểm là dịch vụ xuất khẩu của mình ạ?

Cơ sở pháp lý liên quan

• Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007: Quy định các khoản thu nhập chịu thuế, bao gồm thu nhập từ đầu tư vốn (Điều 10) và chuyển nhượng tài sản (Điều 11), là nền tảng để phân loại thu nhập từ tiền điện tử.
• Nghị định 117/2025/NĐ-CP: Hướng dẫn chi tiết về quản lý thu nhập cá nhân, bao gồm nghĩa vụ kê khai và nộp thuế đối với các khoản thu nhập không thường xuyên như lợi nhuận từ đầu tư (dự kiến hiệu lực từ năm 2025, nhưng hiện áp dụng các nghị định thay thế như Nghị định 65/2013/NĐ-CP về thuế thu nhập cá nhân).
• Thông tư 92/2015/TT-BTC: Quy định về việc kê khai, nộp thuế và quyết toán thuế thu nhập cá nhân, yêu cầu cá nhân phải kê khai đầy đủ các khoản thu nhập từ hoạt động kinh doanh, đầu tư, kể cả giao dịch điện tử, với thời hạn kê khai chậm nhất là ngày 90 sau khi kết thúc năm dương lịch.

Việc chưa có hướng dẫn riêng về thuế tài sản số không miễn trừ nghĩa vụ kê khai, và cơ quan thuế có quyền yêu cầu bổ sung thông tin theo Điều 47 Luật Quản lý thuế 2019.

Để kê khai đúng quy định, Anh/Chị cần xác định diện thu nhập dựa trên chứng từ giao dịch (hợp đồng góp vốn, sao kê chuyển khoản) và nộp tờ khai theo quy trình sau:

Bước 1: Xác định và tính toán thu nhập chịu thuế

Thu thập toàn bộ chứng từ liên quan như hợp đồng đầu tư, lịch sử giao dịch tiền điện tử trên nền tảng (ví dụ: ví điện tử hoặc sàn giao dịch), và sao kê ngân hàng chứng minh lợi nhuận nhận được. Tính toán thu nhập chịu thuế bằng cách trừ chi phí hợp lý (nếu chứng minh được, như phí giao dịch) khỏi tổng lợi nhuận, theo Điều 9 Thông tư 92/2015/TT-BTC. Nếu tổng thu nhập từ hoạt động này vượt 100 triệu đồng/năm, áp dụng khấu trừ gia cảnh cơ bản 11 triệu đồng/tháng.

Bước 2: Lập và nộp tờ khai thuế

Sử dụng mẫu tờ khai 02/QTT-TNCN (theo Thông tư 92/2015/TT-BTC) để kê khai theo diện thu nhập từ chuyển nhượng tài sản hoặc đầu tư vốn tại Chi cục Thuế nơi cư trú. Nộp trực tuyến qua hệ thống eTax của Tổng cục Thuế hoặc trực tiếp, kèm theo:

Xem thêm: Có bác nào nhận được tiền hoàn thuế vào tài khoản rồi mà sau đó cơ quan thuế lại gọi điện báo là tính sai và yêu cầu nộp lại một phần tiền chưa?

• Bản sao hợp đồng góp vốn và giao dịch tiền điện tử.
• Sao kê tài khoản ngân hàng chứng minh chuyển khoản lợi nhuận.
• Giấy tờ chứng minh chi phí (nếu có).

Thời hạn nộp là trước ngày 31/3 năm sau (đối với quyết toán năm), hoặc trong vòng 10 ngày kể từ khi nhận thông báo của cơ quan thuế.

Bước 3: Nộp thuế và theo dõi

Tính thuế theo mức suất tương ứng (2-10% tùy diện), nộp qua tài khoản kho bạc hoặc ngân hàng được chỉ định. Nếu chậm nộp, áp dụng mức phạt chậm nộp 0,03%/ngày trên số tiền chậm nộp (từ 20.000 đồng/ngày, theo Điều 137 Luật Quản lý thuế 2019), và phạt hành chính từ 2.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng nếu không kê khai đầy đủ (Điều 142 Luật Quản lý thuế 2019). Sau nộp, theo dõi biên nhận qua cổng thông tin thuế điện tử để tránh truy thu.

Việc tuân thủ kê khai giúp tránh rủi ro phạt hành chính, truy thu thuế kèm lãi chậm nộp, đồng thời đảm bảo quyền lợi hợp pháp của cá nhân trong bối cảnh pháp luật về tài sản số đang được hoàn thiện. Tuân thủ còn góp phần minh bạch hóa giao dịch đầu tư, giảm thiểu tranh chấp với cơ quan thuế. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.