Công ty tôi thuê một chuyên gia nước ngoài làm việc ngắn hạn dưới ba tháng và thanh toán thù lao qua chuyển khoản quốc tế, hiện tại cơ quan thuế yêu cầu khai bổ sung thuế nhà thầu vì cho rằng đây là dịch vụ cung cấp từ nước ngoài, trong khi hợp đồng ghi rõ là tư vấn cá nhân, vậy nghĩa vụ thuế phát sinh thuộc về công ty trong nước hay cá nhân nước ngoài phải tự kê khai?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

 Bản chất pháp lý: Thuế Nhà thầu (FCT) hay Thuế Thu nhập cá nhân (PIT)?

Đây là điểm mấu chốt thường gây tranh cãi giữa doanh nghiệp và cơ quan thuế. Tuy nhiên, quy định pháp luật hiện hành rất rõ ràng:

• Đối tượng áp dụng: Theo Luật Thuế nhà thầu 2025, cá nhân nước ngoài kinh doanh (không phân biệt có đăng ký kinh doanh tại nước ngoài hay không) cung cấp dịch vụ tư vấn cho doanh nghiệp Việt Nam đều thuộc đối tượng chịu thuế nhà thầu.
• Xác định loại thuế: Nếu Anh/Chị ký hợp đồng với cá nhân để thực hiện dịch vụ tư vấn (như tư vấn quản lý, kỹ thuật, chiến lược), giao dịch này chịu Thuế nhà thầu (bao gồm thuế GTGT và thuế TNDN/TNCN khấu trừ tại nguồn).
• Trường hợp đặc biệt: Chỉ khi Anh/Chị ký hợp đồng lao động (có sự quản lý, điều hành) thì mới áp dụng thuần túy thuế TNCN (thuế suất 20% cho cá nhân không cư trú). Với hợp đồng dịch vụ ngắn hạn dưới 3 tháng, cơ quan thuế yêu cầu áp dụng thuế nhà thầu là hoàn toàn có cơ sở pháp lý.

 Nghĩa vụ thuế của Công ty Việt Nam năm 2026

Xem thêm: Dạ em muốn hỏi về thuế suất thuế giá trị gia tăng năm 2026 hiện nay đang áp dụng là 8% hay đã quay lại mức 10% cho tất cả các mặt hàng rồi ạ, vì em thấy mỗi nơi xuất một kiểu làm em rất rối khi nhập liệu vào phần mềm kế toán của công ty, nhất là các mặt hàng về linh kiện điện tử và dịch vụ ăn uống, khách sạn?

Công ty Việt Nam là bên trực tiếp chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc kê khai và nộp thuế thay cho chuyên gia.

• Thuế Giá trị gia tăng (GTGT): Khấu trừ 5% trên doanh thu tính thuế (đối với dịch vụ tư vấn).
• Thuế Thu nhập (TNDN/TNCN): Khấu trừ 5% trên doanh thu tính thuế (đối với dịch vụ tư vấn).
• Tổng cộng: Anh/Chị phải giữ lại khoảng 10% giá trị thanh toán để nộp vào ngân sách nhà nước trước khi chuyển tiền ra nước ngoài cho chuyên gia.

Rủi ro nếu không kê khai: Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp có thể bị phạt từ 20% đến 100% số thuế thiếu kèm tiền chậm nộp 0,03%/ngày. Do đó, việc chủ động khai bổ sung theo yêu cầu của cơ quan thuế là hành động cần thiết để giảm thiểu rủi ro pháp lý.

Quy trình khai bổ sung và nộp thuế nhà thầu cho chuyên gia nước ngoài

Anh/Chị cần thực hiện quy trình sau để tất toán hồ sơ với cơ quan thuế:

Bước 1: Quyết định giá tính thuế (Gross hay Net) và tính toán số thuế Anh/Chị cần kiểm tra lại điều khoản thanh toán trong hợp đồng để xác định số tiền thanh toán cho chuyên gia là đã bao gồm thuế hay chưa. Giải thích chi tiết từ 3-5 dòng: Nếu hợp đồng ghi giá Net (chuyên gia nhận đủ tiền, công ty chịu thuế), Anh/Chị phải thực hiện quy đổi (Gross-up) thu nhập để tính ra doanh thu tính thuế chính xác. Theo Luật Thuế nhà thầu 2025, việc tính toán sai doanh thu tính thuế là lỗi phổ biến dẫn đến bị truy thu thêm khi thanh tra. Anh/Chị nên lập bảng kê chi tiết từng đợt thanh toán, đối chiếu với tỷ giá hối đoái tại thời điểm thanh toán để xác định chính xác số tiền thuế GTGT và thuế thu nhập phải nộp thay cho chuyên gia.

Xem thêm: Mình nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN online nhưng bị thông báo là "Sai cơ quan thuế quyết toán", giờ mình phải làm thủ tục hủy tờ khai cũ như thế nào để nộp lại đúng nơi, và làm sao để biết chính xác là mình phải nộp hồ sơ ở chi cục thuế quận nơi mình cư trú hay là nơi công ty mình đang đóng trụ sở chính nhỉ?

Bước 2: Kê khai bổ sung trên hệ thống thuế điện tử (eTax) Anh/Chị thực hiện lập tờ khai thuế nhà thầu mẫu 01/NTNN cho kỳ phát sinh thanh toán trước đó. Giải thích chi tiết từ 3-5 dòng: Vì đây là khai bổ sung, Anh/Chị cần lập Bản giải trình khai bổ sung (Mẫu 01/KHBS) đính kèm. Anh/Chị hãy trình bày rõ lý do chậm kê khai (ví dụ: do hiểu nhầm về đối tượng áp dụng giữa thuế nhà thầu và thuế TNCN cho cá nhân ngắn hạn). Việc chủ động giải trình và nộp tờ khai trước khi cơ quan thuế ban hành quyết định kiểm tra chính thức sẽ giúp doanh nghiệp được hưởng các tình tiết giảm nhẹ và tránh bị áp dụng mức phạt hành chính cao nhất theo Luật Quản lý thuế 2019.

Bước 3: Nộp tiền thuế, tiền chậm nộp và tất toán hồ sơ Sau khi nộp tờ khai, Anh/Chị thực hiện nộp tiền thuế và tiền chậm nộp phát sinh vào Kho bạc Nhà nước. Giải thích chi tiết từ 3-5 dòng: Anh/Chị cần giữ lại các biên lai nộp tiền và hồ sơ chuyển khoản quốc tế để đối chiếu. Để bảo vệ chi phí được trừ khi tính thuế Thu nhập doanh nghiệp năm 2026, bộ hồ sơ phải bao gồm: Hợp đồng tư vấn, Chứng từ thanh toán, và Chứng từ nộp thuế thay nhà thầu. Nếu cá nhân nước ngoài thuộc quốc gia có Hiệp định tránh đánh thuế hai lần với Việt Nam, Anh/Chị có thể hướng dẫn chuyên gia làm hồ sơ thông báo miễn giảm thuế, tuy nhiên thủ tục này thường khá phức tạp và đòi hỏi Giấy chứng nhận cư trú thuế từ nước sở tại để được xem xét hoàn trả số thuế đã nộp.

Việc tuân thủ kịp thời giúp công ty tránh phạt chậm nộp (0,03%/ngày trên số thuế chậm) và duy trì uy tín với cơ quan thuế, đồng thời đảm bảo tuân thủ các cam kết quốc tế về tránh đánh thuế hai lần. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.