Công ty em ký hợp đồng cung cấp hàng hóa kèm dịch vụ lắp đặt với bên nước ngoài (một số nước Châu Phi) có phần dịch vụ chịu thuế nhà thầu bên họ. Em có một phương án để chào giá hợp đồng: 1. Nếu bên em để hợp đồng gross thì khi xuất hóa đơn và hóa đơn xuất khẩu dịch vụ, em sẽ để giá gross, và tính thuế thu nhập doanh nghiệp trên doanh thu gross đúng không? Và bên kia sẽ nộp thay phần thuế cho em, trừ đi số tiền thanh toán. Giả sử nước bên đó cấp được chứng từ nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bên đó và hai nước ký hiệp định tránh đánh thuế hai lần thì em sẽ được trừ theo mức thấp hơn giữa thuế đã nộp bên đó và thuế phải nộp ở Việt Nam đúng không? Còn nếu không có hiệp định tránh đánh thuế hai lần với nước đó thì em cứ nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bình thường trên doanh thu gross. 2. Nếu bên em để giá net trong hợp đồng, tức là xuất hóa đơn và hóa đơn là giá net và bên đó có trách nhiệm nộp thuế đó (coi như họ chịu thay bên em) thì doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp là giá net phải không? Các cao nhân cho em hỏi, nếu để phương án gross thì em có thể phải nộp nhiều thuế thu nhập doanh nghiệp hơn nếu không được trừ số thuế đã nộp ở nước ngoài kia phải không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Khái niệm thuế nhà thầu

Thuế nhà thầu áp dụng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài có thu nhập phát sinh tại Việt Nam trên cơ sở hợp đồng với tổ chức, cá nhân Việt Nam, không phân biệt có hay không có cơ sở thường trú.

Theo quy định tại Thông tư 103/2014/TT-BTC ngày 6/8/2014 của Bộ Tài chính (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 25/2018/TT-BTC), thuế nhà thầu bao gồm hai thành phần chính: thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Loại thuế này nhằm đảm bảo thu đúng, thu đủ nguồn thu từ các giao dịch liên quan đến nhà thầu nước ngoài, đồng thời tuân thủ nguyên tắc bình đẳng trong môi trường kinh doanh.

Áp dụng thuế nhà thầu đối với xuất khẩu dịch vụ sang Châu Phi

Trường hợp doanh nghiệp Việt Nam trực tiếp cung cấp dịch vụ cho khách hàng tại Châu Phi và không phát sinh khoản thanh toán cho nhà thầu nước ngoài có thu nhập tại Việt Nam thì không thuộc diện áp dụng thuế nhà thầu. Tuy nhiên, nếu giao dịch liên quan đến nhà thầu nước ngoài (ví dụ: doanh nghiệp Việt Nam thuê nhà thầu từ Châu Phi để hỗ trợ thực hiện dịch vụ xuất khẩu, hoặc nhà thầu Châu Phi cung cấp dịch vụ gián tiếp vào Việt Nam), thì thuế nhà thầu sẽ được áp dụng.

Theo Luật Quản lý thuế 2019 (sửa đổi, bổ sung năm 2023), xuất khẩu dịch vụ thuần túy từ Việt Nam ra nước ngoài được hưởng thuế suất GTGT 0% theo Điều 9 Thông tư 219/2013/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 26/2015/TT-BTC), nhưng nếu có yếu tố nhà thầu nước ngoài, bên Việt Nam phải khấu trừ và nộp thay thuế nhà thầu cho cơ quan thuế. Trường hợp không có nhà thầu nước ngoài tham gia, doanh nghiệp Việt Nam chỉ tính thuế TNDN trên lợi nhuận từ hoạt động xuất khẩu theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2008 (sửa đổi năm 2013 và 2020).

Cơ sở tính thuế: Gross hay Net

Thuế nhà thầu được tính trên cơ sở doanh thu (gross revenue), không phải lợi nhuận ròng (net profit), nhằm đơn giản hóa việc kê khai và tránh tranh chấp về chi phí. Cụ thể.

• Thuế GTGT: Thuế GTGT trong thuế nhà thầu được tính theo tỷ lệ % trên doanh thu, tùy từng lĩnh vực (ví dụ: dịch vụ 5%, phân phối hàng hóa 1%) theo Phụ lục I Thông tư 103/2014/TT-BTC. Trường hợp áp dụng phương pháp trực tiếp theo tỷ lệ % trên doanh thu thì không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào; nếu áp dụng phương pháp kê khai thì được thực hiện khấu trừ theo quy định chung.
• Thuế TNDN: Áp dụng tỷ lệ cố định trên doanh thu gross, dao động từ 0,5% đến 10% tùy loại hình dịch vụ (ví dụ: 5% cho dịch vụ thông tin, 2% cho dịch vụ vận tải), theo Phụ lục II Thông tư 103/2014/TT-BTC. Nếu nhà thầu nước ngoài cung cấp đầy đủ chứng từ chi phí hợp lý, có thể chuyển sang tính trên lợi nhuận net theo phương pháp kê khai thực tế, nhưng điều này hiếm áp dụng do yêu cầu chứng minh phức tạp.

Trong bối cảnh xuất khẩu dịch vụ sang Châu Phi, nếu không có nhà thầu nước ngoài, doanh nghiệp Việt Nam tính thuế TNDN trên lợi nhuận net (doanh thu trừ chi phí) theo Điều 8 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2008. Việc tính trên gross giúp cơ quan thuế dễ dàng kiểm soát, nhưng doanh nghiệp cần lưu ý tránh nhầm lẫn với các hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam và các quốc gia Châu Phi (nếu áp dụng, theo Luật Quản lý thuế 2019).

Tuân thủ đúng quy định về thuế nhà thầu giúp doanh nghiệp tránh phạt hành chính, đồng thời tối ưu hóa chi phí và đảm bảo uy tín trong giao dịch quốc tế. Việc áp dụng đúng cơ sở gross hay net sẽ hỗ trợ dòng tiền ổn định và giảm rủi ro kiểm tra sau. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.