Mọi người ơi, thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng với những mặt hàng nào?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, chúng tôi xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:

1. Khái niệm và mục đích của thuế tiêu thụ đặc biệt

Thuế TTĐB là khoản thuế đánh vào một số hàng hóa, dịch vụ đặc thù tại khâu sản xuất hoặc nhập khẩu, nhằm mục tiêu kép: vừa tạo nguồn thu ngân sách nhà nước, vừa điều chỉnh hành vi tiêu dùng xã hội. Không giống thuế giá trị gia tăng (GTGT) áp dụng phổ quát, thuế TTĐB chỉ nhắm đến các mặt hàng có giá trị cao, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe hoặc môi trường, như rượu bia, thuốc lá hay xe sang. Theo Điều 1 Luật Thuế TTĐB 2014, thuế này được tính dựa trên giá bán chưa có thuế GTGT và các loại thuế khác, với thuế suất từ 10% đến 150% tùy loại.

Đến năm 2025, với Luật 66/2025/QH15, một số thay đổi được bổ sung để phù hợp với cam kết quốc tế như COP26, chẳng hạn tăng dần thuế suất đối với rượu bia và mở rộng đối tượng chịu thuế. Mục đích cốt lõi là giảm tiêu thụ các sản phẩm hại sức khỏe, khuyến khích lối sống lành mạnh và hỗ trợ phát triển bền vững. Ví dụ, thuế cao đối với thuốc lá giúp giảm tỷ lệ hút thuốc, góp phần vào mục tiêu y tế quốc gia. Doanh nghiệp sản xuất hoặc nhập khẩu là người nộp thuế, nhưng gánh nặng cuối cùng thuộc về người tiêu dùng qua giá bán lẻ.

2. Danh mục các mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt

Danh mục đối tượng chịu thuế TTĐB được quy định cụ thể tại Điều 2 Luật Thuế TTĐB, bao gồm cả hàng hóa và dịch vụ. Các mặt hàng chính hiện hành đến hết 2025 bao gồm:

• (i) Thuốc lá, xì gà: Áp dụng cho điếu thuốc lá, xì gà và các sản phẩm thuốc lá khác, với mức thuế tuyệt đối (ví dụ: 1.000 đồng/điếu thuốc lá thông thường) cộng tỷ lệ phần trăm;
• (ii) Rượu, bia: Rượu dưới 20 độ chịu 35%, từ 20 độ trở lên 65%; bia 65%;
• (iii) Xe ô tô dưới 24 chỗ, dung tích xi lanh trên 1.500 cm3: Thuế suất từ 35% đến 150% tùy loại, xe dưới 9 chỗ chịu cao hơn;
• (iv) Xe mô tô hai bánh, ba bánh có dung tích xi lanh trên 125 cm3: 20%; (v) Xăng, dầu: 7% đối với xăng, 10% đối với dầu;
• (vi) Máy bay, du thuyền: 30%;
• (vii) Xì gà, thuốc lá sợi: Tương tự thuốc lá.

Đối với dịch vụ: Kinh doanh vũ trường, massage, karaoke: 40%; Casino, trò chơi điện tử có thưởng: 35%; Kinh doanh golf: 10%; Vé máy bay hạng thương gia, du lịch: 10-15%; Bài lá (poker, xì tố): 5%. Những mặt hàng này được chọn vì tính chất xa xỉ hoặc rủi ro cao, giúp Nhà nước kiểm soát tiêu dùng. Lưu ý, hàng hóa nhập khẩu lẻ cho cá nhân (dưới 30.000 USD/năm) hoặc hàng viện trợ nhân đạo được miễn.

3. Các cập nhật mới trong Luật Thuế TTĐB năm 2025

Luật Thuế TTĐB 2025 (số 66/2025/QH15, hiệu lực 01/01/2026) mang đến một số thay đổi đáng kể để phù hợp với bối cảnh kinh tế – xã hội.

Đầu tiên, bổ sung đối tượng mới: Nước ngọt, nước giải khát có đường (hàm lượng trên 5g/100ml theo TCVN) chịu thuế 10%, nhằm giảm tiêu thụ đường, chống béo phì và tiểu đường – phù hợp xu hướng toàn cầu.

Thứ hai, điều hòa nhiệt độ công suất từ trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU: Thuế suất 10-20%, tập trung vào loại dân dụng cao cấp để tiết kiệm năng lượng.

Thứ ba, lộ trình tăng thuế: Rượu và bia tăng 5%/năm từ 2027-2031, ví dụ bia từ 65% lên 90%, nhằm giảm tiêu thụ rượu bia theo Chiến lược quốc gia phòng chống tác hại rượu bia đến 2030.

Đối với xăng, giữ nguyên nhưng nghiên cứu đồng bộ với thuế bảo vệ môi trường để tránh chồng chéo. Ngoài ra, luật mới quy định rõ phương pháp tính hỗn hợp (tỷ lệ % + tuyệt đối) cho thuốc lá, và miễn giảm cho hàng hóa ngoại giao. Những thay đổi này dự kiến tăng thu ngân sách khoảng 20-30% nhưng có thể ảnh hưởng đến doanh nghiệp sản xuất, đòi hỏi điều chỉnh giá bán.

4. Hướng dẫn tuân thủ và lưu ý cho doanh nghiệp

Để tránh rủi ro pháp lý, doanh nghiệp cần nắm rõ người nộp thuế (sản xuất/nhập khẩu) và căn cứ tính thuế (giá bán + chi phí khác). Kê khai theo quý tại cơ quan thuế địa phương, với hoàn thuế nếu xuất khẩu hoặc sử dụng nội bộ. Lưu ý: Không khấu trừ đầu vào như GTGT, và vi phạm có thể phạt 20-100% số thuế trốn.

Với cập nhật 2025, doanh nghiệp nên kiểm tra danh mục mới (nước ngọt có đường) để điều chỉnh chuỗi cung ứng. Khuyến nghị: Tham khảo Thông tư 195/2015/TT-BTC hướng dẫn chi tiết, và lập kế hoạch tài chính cho lộ trình tăng thuế. Nếu kinh doanh đa ngành, phân loại hàng hóa chính xác để tránh áp thuế sai.

Tổng thể, thuế TTĐB không chỉ là nghĩa vụ tài chính mà còn là công cụ chính sách xã hội, giúp cân bằng lợi ích kinh tế và sức khỏe cộng đồng. Việc nắm bắt kịp thời sẽ giúp Anh/Chị tối ưu hóa chi phí và tuân thủ pháp luật.

Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ!