Anh chị ơi, khi mua bán cổ phiếu thì thuế TNCN tính theo tỷ lệ nào?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, chúng tôi xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:

1. Cơ sở pháp lý và khái niệm thuế TNCN từ mua bán cổ phiếu

Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) từ mua bán cổ phiếu là khoản thuế mà cá nhân phải nộp khi có thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng cổ phiếu theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 (sửa đổi, bổ sung) và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 65/2013/NĐ-CP, Thông tư 111/2013/TT-BTC, và Thông tư 92/2015/TT-BTC. Các quy định này vẫn có hiệu lực tính đến năm 2025, không có thay đổi lớn về thuế suất áp dụng cho chuyển nhượng cổ phiếu. Thuế TNCN áp dụng cho thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán, bao gồm cổ phiếu niêm yết, chưa niêm yết, hoặc cổ phiếu từ góp vốn.

Thuế TNCN được tính dựa trên thu nhập chịu thuế, tức là phần chênh lệch giữa giá bán và giá mua cổ phiếu (lợi nhuận), hoặc theo phương pháp thu trên doanh thu (tổng giá trị chuyển nhượng). Anh/Chị cần phân biệt rõ loại hình chuyển nhượng để áp dụng đúng thuế suất, vì cách tính có thể khác nhau tùy thuộc vào việc cổ phiếu được giao dịch qua sàn chứng khoán hay chuyển nhượng trực tiếp.

2. Thuế suất TNCN áp dụng khi mua bán cổ phiếu

Theo quy định tại Điều 11 Luật Thuế TNCN và Thông tư 111/2013/TT-BTC, thuế TNCN từ chuyển nhượng cổ phiếu được áp dụng theo hai phương pháp chính.

Phương pháp thuế trên doanh thu (phổ biến)

Thuế TNCN = 0,1% x Tổng giá trị chuyển nhượng (giá bán cổ phiếu). Phương pháp này áp dụng bất kể giao dịch có lãi hay lỗ, và thường được sử dụng cho cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, HNX, hoặc UPCoM. Ví dụ: Anh/Chị bán 1.000 cổ phiếu với giá 50.000 đồng/cổ phiếu, tổng giá trị chuyển nhượng là 50 triệu đồng, thuế TNCN phải nộp = 0,1% x 50 triệu = 50.000 đồng.

Phương pháp thuế trên thu nhập chịu thuế

Thuế TNCN = 20% x Thu nhập chịu thuế (giá bán – giá mua – chi phí liên quan). Phương pháp này thường áp dụng cho cổ phiếu chưa niêm yết hoặc chuyển nhượng cổ phần trong công ty cổ phần. Thu nhập chịu thuế chỉ tính khi có lãi, nếu lỗ thì không phải nộp thuế. Ví dụ: Anh/Chị mua cổ phiếu giá 100 triệu, bán 150 triệu, chi phí chuyển nhượng 2 triệu, thu nhập chịu thuế = 150 – 100 – 2 = 48 triệu đồng, thuế TNCN = 20% x 48 triệu = 9,6 triệu đồng.

Anh/Chị lưu ý, đối với cổ phiếu niêm yết, công ty chứng khoán thường khấu trừ thuế 0,1% ngay tại nguồn (khi bán), nên cá nhân không cần tự nộp. Với cổ phiếu chưa niêm yết, cá nhân tự kê khai và nộp thuế.

3. Hồ sơ và thủ tục kê khai thuế TNCN

Đối với cổ phiếu niêm yết, công ty chứng khoán sẽ khấu trừ thuế TNCN 0,1% tại nguồn và nộp thay cho Anh/Chị, nên không cần làm thủ tục kê khai riêng. Công ty chứng khoán cung cấp chứng từ khấu trừ thuế nếu Anh/Chị yêu cầu để đối chiếu.

Đối với cổ phiếu chưa niêm yết hoặc chuyển nhượng cổ phần, Anh/Chị cần tự kê khai thuế theo phương pháp 20% trên thu nhập chịu thuế. Hồ sơ bao gồm:

• Tờ khai thuế TNCN (mẫu 01/CNKD theo Thông tư 92/2015/TT-BTC).
• Hợp đồng chuyển nhượng cổ phiếu/cổ phần (bản sao công chứng).
• Chứng từ chứng minh giá mua, giá bán, và chi phí liên quan (hóa đơn phí chuyển nhượng, phí công chứng).
• Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân của người nộp thuế.

Thời hạn kê khai:

• Nếu chọn phương pháp 0,1% trên doanh thu, nộp trước ngày thứ 10 của tháng sau tháng phát sinh giao dịch.
• Nếu chọn 20% trên thu nhập, kê khai theo quý (trước ngày 30 của tháng đầu quý sau) hoặc quyết toán cuối năm (trước ngày 31/3 năm sau).

Hồ sơ nộp tại Chi cục Thuế nơi Anh/Chị cư trú hoặc qua Cổng thông tin điện tử Tổng cục Thuế (etax.gov.vn). Anh/Chị cần lưu giữ chứng từ giao dịch để đối chiếu khi cơ quan thuế yêu cầu.

4. Các lưu ý và trường hợp miễn giảm thuế TNCN

Một số trường hợp được miễn thuế TNCN từ chuyển nhượng cổ phiếu:

• Thu nhập từ chuyển nhượng cổ phiếu của cá nhân trong công ty cổ phần được Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ (theo Nghị định 12/2015/NĐ-CP).
• Chuyển nhượng cổ phiếu giữa các thành viên trong gia đình (vợ chồng, cha mẹ-con cái) nếu được coi là tặng cho, thừa kế (Điều 4 Luật Thuế TNCN).

Lưu ý quan trọng:

• Anh/Chị cần kiểm tra kỹ hợp đồng chuyển nhượng để xác định giá mua, giá bán, tránh sai sót khi kê khai.
• Nếu không chắc chắn về phương pháp thuế, nên tham khảo ý kiến công ty chứng khoán hoặc cơ quan thuế để tránh bị phạt chậm nộp (0,03%/ngày trên số thuế thiếu).
• Thuế TNCN từ cổ tức bằng cổ phiếu không phải nộp tại thời điểm nhận, nhưng sẽ chịu thuế khi chuyển nhượng cổ phiếu đó.
• Năm 2025, cơ quan thuế tăng cường kiểm tra giao dịch chứng khoán qua hệ thống điện tử, nên Anh/Chị cần lưu ý tuân thủ đúng quy định để tránh rủi ro pháp lý.

Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ!