Anh chị cho hỏi, có bắt buộc phải làm hợp đồng khi thuê xe máy không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, chúng tôi xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:

1. Quy định pháp lý về hợp đồng thuê xe máy theo Bộ luật Dân sự 2015

Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015 (BLDS 2015), hợp đồng thuê tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho thuê giao tài sản cho bên thuê để sử dụng trong một thời hạn nhất định, bên thuê phải trả tiền thuê (Điều 472 BLDS 2015).

Xe máy là động sản không phải đăng ký quyền sở hữu theo quy định pháp luật (khác với ô tô theo Nghị định 10/2020/NĐ-CP), do đó, pháp luật không bắt buộc hợp đồng thuê xe máy phải được lập thành văn bản.

Cụ thể, Điều 119 BLDS 2015 quy định hình thức của giao dịch dân sự có thể bằng lời nói, văn bản hoặc hành vi cụ thể, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Trong trường hợp thuê xe máy thông thường (không phải hoạt động kinh doanh), các bên có thể thỏa thuận miệng và giao xe là hợp đồng đã được giao kết hợp pháp. Tuy nhiên, để tránh tranh chấp, việc lập văn bản là khuyến nghị mạnh mẽ từ phía chúng tôi.

Hợp đồng thuê xe máy thuộc loại hợp đồng dân sự thông thường, không nằm trong danh mục các hợp đồng bắt buộc công chứng hoặc chứng thực theo Nghị định 23/2015/NĐ-CP (sửa đổi bổ sung).

Do đó, nếu chỉ là giao dịch cá nhân ngắn hạn, không có yếu tố phức tạp, pháp luật không yêu cầu hình thức văn bản bắt buộc. Nhưng thực tế, các tranh chấp về thuê xe máy thường phát sinh từ việc thiếu bằng chứng rõ ràng, dẫn đến khó khăn trong việc chứng minh quyền lợi tại tòa án hoặc cơ quan chức năng.

2. Rủi ro khi không lập hợp đồng thuê xe máy

Việc không lập hợp đồng (dù miệng hay văn bản) có thể dẫn đến nhiều rủi ro pháp lý và thực tiễn. Trước hết, nếu xảy ra tranh chấp về tiền thuê, thời hạn sử dụng hoặc hư hỏng xe, các bên khó chứng minh thỏa thuận ban đầu. Theo Điều 92 BLDS 2015, chứng cứ bao gồm lời khai của đương sự, tài liệu và chứng cứ khác, nhưng thỏa thuận miệng chỉ dựa vào lời khai, dễ bị phủ nhận. Ví dụ, bên thuê có thể tranh cãi về mức phí hoặc thời gian thuê, dẫn đến kiện tụng kéo dài và tốn kém.

Thứ hai, về trách nhiệm dân sự: Nếu bên thuê gây tai nạn giao thông, bên cho thuê có thể bị liên đới nếu không chứng minh được xe được cho thuê hợp pháp (theo Luật Giao thông đường bộ 2008). Không có hợp đồng, bên cho thuê khó chứng minh xe không phải do mình sử dụng, dẫn đến trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo Điều 584 BLDS 2015. Ngoài ra, nếu xe bị mất cắp hoặc hư hỏng, bên cho thuê mất cơ sở yêu cầu bồi thường từ bên thuê.

Thứ ba, nếu hoạt động cho thuê xe máy mang tính chất kinh doanh (thường xuyên, có lợi nhuận), cá nhân cho thuê phải đăng ký kinh doanh theo Nghị định 01/2021/NĐ-CP. Không hợp đồng văn bản có thể bị coi là kinh doanh không phép, dẫn đến phạt hành chính từ 5-10 triệu đồng theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP. Chúng tôi khuyên Anh/Chị nên lập hợp đồng để bảo vệ quyền lợi, đặc biệt trong bối cảnh du lịch hoặc dịch vụ cho thuê xe máy ngày càng phổ biến tại Việt Nam.

3. Lợi ích của việc lập hợp đồng thuê xe máy và các nội dung cần thiết

Mặc dù không bắt buộc, việc lập hợp đồng văn bản mang lại lợi ích lớn về mặt pháp lý và thực tiễn. Đầu tiên, hợp đồng làm rõ quyền và nghĩa vụ của các bên, giảm thiểu tranh chấp. Theo Điều 401 BLDS 2015, hợp đồng có hiệu lực từ thời điểm giao kết và ràng buộc các bên thi hành đúng cam kết. Với hợp đồng văn bản, Anh/Chị có chứng cứ mạnh mẽ khi cần giải quyết tranh chấp tại Tòa án Nhân dân hoặc Trọng tài.

Thứ hai, hợp đồng giúp tuân thủ các quy định về thuế và bảo hiểm. Nếu doanh thu từ cho thuê vượt 100 triệu đồng/năm, bên cho thuê phải kê khai thuế thu nhập cá nhân (theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 sửa đổi). Hợp đồng là cơ sở để hóa đơn, chứng từ hợp lệ, tránh rủi ro kiểm tra thuế.

Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ!