Cho mình hỏi một việc này với ạ, cá nhân mình nhận tiền lãi từ việc cho bạn bè vay theo thỏa thuận miệng, tiền chuyển khoản mỗi tháng một ít chứ không cố định, gần đây khi làm hồ sơ vay ngân hàng thì họ yêu cầu chứng minh nguồn thu hợp pháp và gợi ý kê khai thuế nếu là thu nhập thường xuyên, vậy tiền lãi cá nhân kiểu này có thuộc diện phải nộp thuế không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Tính chất pháp lý của thu nhập từ lãi cho vay cá nhân

Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng vay tài sản (bao gồm vay tiền) có thể được lập bằng văn bản hoặc thỏa thuận miệng, miễn là các bên đạt được sự đồng ý về số tiền vay, lãi suất và thời hạn trả nợ (Điều 463 và Điều 468). Trong trường hợp của Anh/Chị, việc cho vay bạn bè theo thỏa thuận miệng và nhận lãi qua chuyển khoản không cố định là hợp pháp, miễn là lãi suất không vượt quá 20%/năm theo quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 (nếu vượt quá, phần lãi vượt sẽ không được bảo vệ pháp lý). Tuy nhiên, loại thu nhập này được coi là thu nhập từ đầu tư vốn, không phải thu nhập từ kinh doanh nếu chỉ thực hiện sporadically (không thường xuyên, không mang tính chuyên nghiệp).

Xem thêm: Cho em hỏi là em muốn hoàn thuế TNCN nhưng chứng từ khấu trừ thuế của em bị mất bản gốc, em chỉ còn bản chụp điện thoại thì có nộp hồ sơ online được không?

Quy định về thuế thu nhập cá nhân đối với lãi cho vay

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 (sửa đổi, bổ sung), thu nhập từ lãi tiền cho vay (ngoài lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng) thuộc đối tượng chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN) với mức thuế suất 5% trên phần thu nhập chịu thuế (Điều 10 và Điều 18). Cụ thể, Thông tư 111/2013/TT-BTC hướng dẫn chi tiết tại Điều 4 và Điều 18, quy định thu nhập từ đầu tư vốn bao gồm lãi từ cho vay, và chỉ miễn thuế đối với lãi tiền gửi tại ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng được phép. Do đó, lãi từ cho vay cá nhân như trường hợp của Anh/Chị có thuộc diện phải nộp thuế TNCN nếu tổng thu nhập từ nguồn này trong năm dương lịch vượt quá 10 triệu đồng (mức khấu trừ gia cảnh cơ bản, theo Điều 19 Luật Thuế TNCN). Nếu dưới mức này, cá nhân không phải nộp thuế nhưng vẫn cần lưu giữ chứng từ để chứng minh nguồn gốc.

Điều kiện kê khai và chứng minh nguồn thu hợp pháp

Xem thêm: Chốt số thuế phải nộp trên app e-Tax và số thuế trên tờ khai giấy không khớp nhau thì mình phải ưu tiên theo con số nào hả mọi người?

Để xác định có phải kê khai thuế hay không, cần đánh giá tính thường xuyên của hoạt động: nếu cho vay và nhận lãi lẻ tẻ (không phải hoạt động kinh doanh chính), thu nhập chỉ chịu thuế khi tổng lãi nhận được trong năm vượt 10 triệu đồng. Anh/Chị có thể tự kê khai thuế TNCN theo quý hoặc quyết toán cuối năm tại Chi cục Thuế địa phương nơi cư trú, sử dụng mẫu tờ khai 01/TNCN theo Thông tư 111/2013/TT-BTC.

• Chứng từ cần chuẩn bị: Sao kê chuyển khoản ngân hàng chứng minh nguồn nhận lãi; thỏa thuận vay (nếu có văn bản, hoặc biên nhận miệng được xác nhận bởi bên vay).
• Nếu ngân hàng yêu cầu chứng minh nguồn thu cho hồ sơ vay, Anh/Chị nên cung cấp sao kê giao dịch và giấy xác nhận từ cơ quan thuế về tình trạng kê khai (nếu đã nộp). Việc kê khai thuế sẽ giúp chứng minh nguồn thu hợp pháp, tránh rủi ro bị từ chối hồ sơ vay hoặc kiểm tra sau này. Lưu ý, nếu không kê khai mà bị phát hiện, có thể bị phạt chậm nộp từ 0,03%/ngày trên số thuế chậm nộp, theo Điều 137 Luật Quản lý thuế 2019, với mức phạt hành chính từ 2.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng tùy mức độ.

Việc tuân thủ quy định thuế không chỉ giúp chứng minh nguồn thu hợp pháp khi vay ngân hàng mà còn tránh các rủi ro pháp lý, phạt hành chính và đảm bảo quyền lợi lâu dài. Đồng thời, kê khai đúng giúp cá nhân được khấu trừ chi phí hợp lý nếu áp dụng. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.