Anh chị cho em hỏi, nếu công ty vay vốn ngân hàng để đầu tư máy móc, hàng tháng trả lãi, thì phần tiền lãi đó có được tính vào chi phí hợp lý để khấu trừ thuế TNDN không? Và nếu ngân hàng yêu cầu phí phạt trả nợ trước hạn thì phí đó có được tính luôn vào chi phí hợp lý không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, chúng tôi xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:

1. Quy định chung về chi phí hợp lý được khấu trừ thuế TNDN

Theo quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) số 14/2008/QH12 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 32/2013/QH13, Luật số 71/2014/QH13 và các văn bản hướng dẫn), chi phí được khấu trừ khi tính thuế TNDN là những khoản chi thực tế phát sinh, liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh, có đủ hóa đơn chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật. Cụ thể, khoản 1 Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC ngày 22/6/2015 của Bộ Tài chính (sửa đổi, bổ sung Thông tư 78/2014/TT-BTC) quy định rõ.

Doanh nghiệp được trừ mọi khoản chi nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau:

• (a) Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp;
• (b) Khoản chi có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật;
• (c) Khoản chi phục vụ cho sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp;
• (d) Đối với chi phí đã khấu trừ thuế giá trị gia tăng theo quy định của pháp luật về thuế giá trị gia tăng thì không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.

Trong trường hợp công ty vay vốn ngân hàng để đầu tư máy móc (tài sản cố định), các khoản chi liên quan đến vay vốn như lãi vay và phí phạt cần được xem xét cụ thể dựa trên tính chất và điều kiện pháp lý. Việc khấu trừ không chỉ giúp giảm thu nhập chịu thuế mà còn đảm bảo tuân thủ nguyên tắc "hợp lý, hợp lệ" theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế. Nếu không đáp ứng, doanh nghiệp có nguy cơ bị loại chi phí khi quyết toán thuế, dẫn đến truy thu và phạt chậm nộp theo Luật Quản lý thuế 2019.

2. Chi phí lãi vay hàng tháng có được tính vào chi phí hợp lý để khấu trừ thuế TNDN

Có, phần tiền lãi vay hàng tháng để đầu tư máy móc được tính vào chi phí hợp lý được khấu trừ thuế TNDN, miễn là đáp ứng các điều kiện quy định. Theo điểm 2.15 khoản 2 Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC, chi trả lãi tiền vay trong quá trình đầu tư đã được ghi nhận vào giá trị của tài sản, giá trị công trình đầu tư (như máy móc) thì được tính vào chi phí khấu hao tài sản cố định, từ đó khấu trừ dần vào thu nhập chịu thuế qua các kỳ khấu hao. Nếu khoản vay phát sinh sau khi tài sản đã hình thành và đi vào sử dụng, lãi vay phục vụ sản xuất kinh doanh thì được khấu trừ trực tiếp vào chi phí tài chính của kỳ phát sinh.

Tuy nhiên, cần lưu ý các trường hợp loại trừ tại điểm 2.17 và 2.18 khoản 2 Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC: Không được khấu trừ phần lãi vay vượt quá 150% mức lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm vay (đối với đối tượng không phải tổ chức tín dụng); và phần lãi vay tương ứng với phần vốn điều lệ đã đăng ký còn thiếu theo tiến độ góp vốn ghi trong điều lệ doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, chi phí lãi vay bị khống chế không vượt quá 30% của (tổng lợi nhuận thuần + chi phí lãi vay sau trừ lãi gửi + chi phí khấu hao), theo Điều 16 Nghị định 132/2020/NĐ-CP.

3. Phí phạt trả nợ trước hạn có được tính vào chi phí hợp lý để khấu trừ thuế TNDN

Có, phí phạt trả nợ trước hạn do ngân hàng yêu cầu được tính vào chi phí hợp lý được khấu trừ thuế TNDN, vì đây không thuộc danh mục các khoản chi không được trừ theo quy định pháp luật. Theo khoản 2 Điều 6 Thông tư 78/2014/TT-BTC (sửa đổi tại Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC), các khoản chi không được trừ bao gồm 37 khoản cụ thể như tiền phạt vi phạm hành chính, lãi chậm nộp thuế, chi phí trích trước không đúng quy định, nhưng không liệt kê phí phạt hợp đồng vay vốn. Phí phạt trả nợ trước hạn thực chất là khoản phạt vi phạm hợp đồng dân sự giữa doanh nghiệp và ngân hàng, tương tự tiền phạt vi phạm hợp đồng khác, và được coi là chi phí tài chính hợp lý liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh.

Cụ thể, theo hướng dẫn tại Công văn 4216/TCT-CS năm 2016 của Tổng cục Thuế và các tài liệu tham khảo từ Thư viện Pháp luật, khoản phí này được khấu trừ nếu: (a) Có hóa đơn GTGT hoặc chứng từ hợp pháp từ ngân hàng; (b) Phục vụ việc quản lý nợ vay để đầu tư máy móc; (c) Không vượt mức quy định trong hợp đồng vay (thường 1-3% số tiền trả trước hạn). Ví dụ, nếu trả trước 5 tỷ đồng với phí phạt 2% (100 triệu đồng), khoản này có thể ghi nhận vào TK 635 – Chi phí tài chính và khấu trừ vào thu nhập chịu thuế của kỳ phát sinh. Lưu ý, nếu phí phạt bị cơ quan thuế đánh giá là không hợp lý (ví dụ: trả nợ trước hạn không vì lý do kinh doanh chính đáng), doanh nghiệp cần chuẩn bị giải trình để tránh bị loại.

Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ!