Anh chị giúp em với, công ty em ở Hà Nội mới nhập lô hàng máy móc từ Nhật, thuế nhập khẩu tính thế nào, có được khấu trừ thuế GTGT không, và nếu hóa đơn đầu vào bằng tiếng Anh thì cần dịch công chứng hay chỉ cần bản gốc?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Đối tượng chịu thuế và các trường hợp miễn thuế

Máy móc nhập khẩu từ Nhật Bản thuộc đối tượng chịu thuế nhập khẩu theo quy định tại Điều 2 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016. Cụ thể, hàng hóa nhập khẩu qua biên giới Việt Nam, bao gồm máy móc, đều phải nộp thuế trừ các trường hợp được miễn.

Theo Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016, máy móc, thiết bị hình thành tài sản cố định của dự án đầu tư (như dây chuyền sản xuất) được miễn thuế nhập khẩu nếu đáp ứng điều kiện: (i) thuộc danh mục máy móc không sản xuất được trong nước theo Quyết định của Bộ Công Thương; (ii) nhập khẩu để tạo tài sản cố định trực tiếp phục vụ sản xuất; (iii) không thuộc danh mục cấm nhập khẩu.

Nếu máy móc từ Nhật Bản có Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) theo Hiệp định CPTPP (mà Việt Nam và Nhật Bản là thành viên), có thể áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt, giảm xuống 0% đối với một số mã HS (Hệ thống hài hòa mô tả và mã hóa hàng hóa). Doanh nghiệp cần kiểm tra mã HS cụ thể (ví dụ: Chương 84 cho máy móc) tại Biểu thuế nhập khẩu ban hành kèm Nghị định 122/2016/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung).

Căn cứ tính thuế nhập khẩu

Thuế nhập khẩu được tính dựa trên công thức: Thuế nhập khẩu = Giá trị tính thuế × Thuế suất (%).

Giá trị tính thuế là giá thực tế phải trả đến cửa khẩu nhập đầu tiên (CIF – Cost, Insurance, Freight), bao gồm giá mua, chi phí bảo hiểm và vận chuyển đến Việt Nam, theo Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 và Nghị định 134/2016/NĐ-CP. Hải quan sẽ xác định giá dựa trên hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại và chứng từ liên quan; nếu nghi ngờ, áp dụng giá giao dịch tương tự hoặc phương pháp suy diễn.

Thuế suất áp dụng theo Biểu thuế nhập khẩu thông thường (MFN) từ 0% đến 20% đối với máy móc (thường 0-5% cho thiết bị công nghệ cao từ Nhật Bản), hoặc ưu đãi theo FTA. Ví dụ, máy móc in ấn (mã HS 8443) có thuế suất 0% nếu có C/O CPTPP. Ngoài ra, phải cộng thuế giá trị gia tăng (VAT) 10% trên giá trị sau thuế nhập khẩu, theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024.

Quy trình thủ tục hải quan tại Hà Nội

Việc nhập khẩu máy móc từ Nhật Bản tại Hà Nội (thường qua sân bay Nội Bài hoặc cảng Hải Phòng, sau đó vận chuyển nội địa) tuân thủ thủ tục hải quan điện tử theo Nghị định 134/2016/NĐ-CP. Quy trình được thực hiện qua Hệ thống VNACCS/VCIS.

Bước 1: Chuẩn bị và nộp tờ khai hải quan

Doanh nghiệp đăng ký tài khoản trên Cổng thông tin một cửa quốc gia (NSW), sau đó nộp tờ khai hải quan điện tử trước khi hàng đến (ít nhất 24 giờ). Tờ khai phải kèm hợp đồng nhập khẩu, hóa đơn, vận đơn, C/O (nếu áp dụng ưu đãi), và giấy chứng nhận kiểm dịch nếu máy móc yêu cầu (ví dụ: thiết bị điện tử). Thời hạn nộp: Trước khi hàng đến cửa khẩu.

Bước 2: Phân luồng và kiểm tra hàng hóa

Hệ thống hải quan phân luồng tờ khai (xanh: thông quan ngay; vàng: kiểm tra hồ sơ; đỏ: kiểm tra thực tế). Đối với máy móc, thường luồng xanh nếu hồ sơ đầy đủ. Nếu luồng đỏ, hải quan kiểm tra vật lý tại kho (có thể mất 1-2 ngày), xác định mã HS và trị giá tính thuế theo Nghị định 134/2016/NĐ-CP.

Bước 3: Nộp thuế và thông quan

Sau kiểm tra, doanh nghiệp nộp thuế qua ngân hàng hoặc tài khoản hải quan (thời hạn 30 ngày kể từ thông quan, nhưng khuyến nghị nộp ngay để tránh phạt chậm nộp 0,03%/ngày. Phạt vi phạm từ 20% số thuế trốn tránh, tối thiểu 1.000.000 đồng. Hàng được thông quan sau khi nhận quyết định và vận chuyển nội địa đến Hà Nội.

Bước 4: Hoàn thuế nếu đủ điều kiện

Nếu máy móc đủ miễn thuế (tạo TSCĐ), nộp hồ sơ hoàn thuế trong 12 tháng kể từ ngày thông quan, theo Nghị định 134/2016/NĐ-CP. Hồ sơ bao gồm:

• Đơn đề nghị hoàn thuế.
• Tờ khai hải quan đã thông quan.
• Hợp đồng nhập khẩu và chứng từ chứng minh sử dụng tạo TSCĐ (hóa đơn kế toán).
• Giấy xác nhận của cơ quan thuế địa phương.

Tuân thủ đúng quy định giúp doanh nghiệp tránh phạt hành chính (từ 2.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng cho vi phạm thủ tục) và tối ưu hóa chi phí nhập khẩu. Việc áp dụng đúng ưu đãi từ Nhật Bản có thể giảm đáng kể gánh nặng thuế, hỗ trợ đầu tư hiệu quả.

Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.