Em chào các bác! Các bác tư vấn giúp em một việc như sau: Hàng xóm đầu ngoài nhà em đổ bê tông cho đường chung trước nhà cao lên. Nhà em vì nền thấp nên không dám đổ bê tông. Tuy nhiên, hàng xóm muốn trước nhà mình bằng phẳng đẹp nên họ không làm thoải dần mà lại đổ cao quá. Thế là các bác phía trong ra yêu cầu làm thoải xuống. Thì họ lại bảo đổ thêm bê tông thoải sang trước cửa nhà em cho thấp xuống. Nếu vậy, trước cửa nhà em đang bằng phẳng, giờ thêm phần thoải bê tông ấy rất khó coi. Em không đồng ý với lý do: đây là hộ gia đình tự phát làm thì chỉ làm trong phạm vi trước cửa nhà họ thôi và phải đảm bảo hài hòa không ảnh hưởng đến người khác, thì tổ trưởng dân phố bảo đây là đường chung, cái phần vát thoải xuống ấy mỗi nhà chịu một nửa. Và như vậy là sẽ đổ bê tông sang trước cửa nhà em khoảng 30 phân. Em muốn hỏi: tổ trưởng dân phố nói thế là đúng hay sai?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Quyền hạn của tổ trưởng dân phố trong việc yêu cầu đóng góp sửa chữa đường chung

Tổ trưởng dân phố, với vai trò là người đứng đầu tổ dân phố thuộc lực lượng cơ sở, có quyền hạn tổ chức và vận động nhân dân tham gia các hoạt động bảo vệ an ninh, trật tự và cải thiện cơ sở hạ tầng cộng đồng, bao gồm việc sửa chữa đường chung. Lực lượng công an cơ sở, trong đó có tổ dân phố, có nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, hỗ trợ các hoạt động dân vận và phát triển cộng đồng. Việc yêu cầu đổ bê tông đường chung phải dựa trên nguyên tắc dân chủ, không mang tính cưỡng chế mà chỉ là vận động đóng góp công sức hoặc vật liệu từ các hộ dân liên quan, nhằm đảm bảo đường sá thông thoáng, an toàn cho cư dân.

Điều kiện để tổ trưởng dân phố thực hiện yêu cầu

Yêu cầu của tổ trưởng dân phố chỉ hợp pháp khi đáp ứng các điều kiện sau, nhằm tránh lạm quyền hoặc gây tranh chấp:

• Đường chung phải thuộc phạm vi quản lý của tổ dân phố, không phải tài sản riêng của cá nhân hoặc tổ chức, và việc sửa chữa phục vụ lợi ích chung của cộng đồng (ví dụ: đường ngõ, lối đi nội bộ).
• Phải có sự đồng thuận từ đa số cư dân thông qua họp tổ dân phố hoặc lấy ý kiến bằng văn bản, theo nguyên tắc dân chủ cơ sở.
• Không được yêu cầu đóng góp vượt quá khả năng của hộ dân, và phải minh bạch về nguồn kinh phí, vật liệu sử dụng.
• Căn cứ pháp lý: Quyết định 23-QĐ/TW năm 2021 quy định về công tác dân vận của cơ quan nhà nước, nhấn mạnh việc vận động nhân dân tham gia xây dựng nông thôn mới hoặc đô thị văn minh, bao gồm cải thiện hạ tầng. Ngoài ra, Luật Xây dựng 2014 quy định trách nhiệm cộng đồng trong bảo trì công trình hạ tầng đô thị.

Quy trình vận động và thực hiện đóng góp

Việc tổ trưởng dân phố yêu cầu đổ bê tông đường chung cần tuân thủ quy trình dân chủ, đảm bảo tính minh bạch và tự nguyện. Dưới đây là các bước chính:

Bước 1: Tổ chức họp tổ dân phố

Tổ trưởng triệu tập họp các hộ dân liên quan để thảo luận nhu cầu sửa chữa đường chung, trình bày kế hoạch cụ thể (diện tích, chi phí ước tính, nguồn vật liệu). Phải ghi biên bản họp với chữ ký của ít nhất 70% hộ dân đồng ý tham gia, theo quy định dân chủ cơ sở tại Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở 2022.

Bước 2: Lập kế hoạch và phân công đóng góp

Dựa trên biên bản họp, tổ trưởng lập danh sách đóng góp công sức (lao động) hoặc vật liệu (xi măng, cát), đảm bảo công bằng theo khả năng từng hộ. Không thu tiền trực tiếp mà chỉ vận động tự nguyện; nếu cần quỹ chung, phải có người quản lý tài chính công khai. Tham chiếu Nghị định 11/2020/NĐ-CP (Điều 10) về tổ chức thực hiện dân vận.

Bước 3: Thực hiện và giám sát

Tiến hành đổ bê tông với sự tham gia của cư dân, dưới sự giám sát của tổ trưởng và đại diện hộ dân. Sau khi hoàn thành, tổ trưởng báo cáo kết quả lên chính quyền địa phương (UBND phường/xã) để ghi nhận. Nếu có tranh chấp, cư dân có quyền khiếu nại lên UBND cấp trên theo Luật Khiếu nại 2011.

Nếu tổ trưởng dân phố yêu cầu trái quy định (như cưỡng chế hoặc thiếu đồng thuận), cư dân có quyền từ chối và khiếu nại đến Công an xã/phường hoặc UBND phường để bảo vệ quyền lợi, tránh các hậu quả pháp lý như tranh chấp dân sự theo Bộ luật Dân sự 2015.

Việc tuân thủ quy định giúp đảm bảo hạ tầng cộng đồng được cải thiện bền vững, giảm thiểu tranh chấp và nâng cao an ninh trật tự địa phương. Đồng thời, cư dân được bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tránh lạm dụng quyền lực cơ sở. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.