Tổng giám đốc chịu trách nhiệm gì về hệ thống kiểm soát nội bộ?

Tổng giám đốc hoặc Giám đốc chi nhánh ngân hàng nước ngoài đóng vai trò cốt lõi trong việc quản trị và điều hành toàn bộ bộ máy vận hành của tổ chức tín dụng. Đối với hệ thống kiểm soát nội bộ, đây không chỉ là bộ phận giúp phòng ngừa sai phạm mà còn là nền tảng bảo đảm sự an toàn, minh bạch và phát triển bền vững cho ngân hàng. Đồng hành cùng các tổ chức tài chính, Công ty Luật ACC xin cung cấp phân tích chi tiết về trách nhiệm của Tổng giám đốc đối với hệ thống kiểm soát nội bộ.

1. Cơ sở pháp lý và vai trò điều hành hệ thống kiểm soát nội bộ

Khung pháp lý về quản trị rủi ro và kiểm soát nội bộ tại các tổ chức tín dụng hiện nay được quy định chi tiết tại Thông tư 83/2025/TT-NHNN quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Văn bản này xác lập các chuẩn mực bắt buộc, trong đó phân định rõ vai trò của từng cấp quản lý.

Trách nhiệm của Tổng giám đốc được thể hiện xuyên suốt từ khâu hiện thực hóa các chiến lược do Hội đồng quản trị hoặc Hội đồng thành viên phê duyệt cho đến việc vận hành công tác kiểm soát nội bộ hằng ngày. Người điều hành cao nhất phải bảo đảm bộ máy kiểm soát được thiết lập đầy đủ, hoạt động liên tục và có khả năng ứng phó kịp thời với các rủi ro phát sinh.

Phạm vi trách nhiệm này áp dụng thống nhất cho Tổng giám đốc các ngân hàng thương mại cổ phần, ngân hàng thương mại nhà nước, ngân hàng 100% vốn nước ngoài và Giám đốc các chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.

2. Ban hành quy trình tác nghiệp và xây dựng văn hóa tuân thủ

Tổng giám đốc chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc thể chế hóa các chính sách quản trị thành quy định chi tiết để áp dụng trong toàn hệ thống theo khoản c Điều 2 Thông tư 83/2025/TT-NHNN:

• Ban hành quy định và quy trình tác nghiệp chi tiết cho từng sản phẩm, dịch vụ và hoạt động nghiệp vụ, bảo đảm phân công trách nhiệm rõ ràng giữa các cá nhân, bộ phận.
• Thiết lập các cơ chế kiểm tra, giám sát ngay trong quy trình vận hành hằng ngày để phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm hoặc rủi ro tác nghiệp.
• Xây dựng và duy trì văn hóa tuân thủ, nâng cao ý thức trách nhiệm của toàn thể cán bộ, nhân viên về công tác kiểm soát nội bộ và quản lý rủi ro.

>>> Xem thêm bài viết: Quy định về báo cáo nội bộ của hệ thống kiểm soát nội bộ tại đây.

3. Quản lý, chỉ đạo hai tuyến bảo vệ ban đầu trong ngân hàng

Trong cơ cấu kiểm soát nội bộ, Tổng giám đốc trực tiếp điều hành và chịu trách nhiệm về hoạt động của tuyến bảo vệ thứ nhất và tuyến bảo vệ thứ hai:

• Chỉ đạo tuyến bảo vệ thứ nhất bao gồm các bộ phận kinh doanh, vận hành và hỗ trợ thực hiện đúng các hạn mức rủi ro, quy trình thẩm định và phê duyệt giao dịch.
• Bảo đảm nguồn lực và tính độc lập tương đối cho tuyến bảo vệ thứ hai gồm bộ phận quản lý rủi ro và bộ phận tuân thủ để các bộ phận này thực hiện chức năng giám sát, đo lường rủi ro tập trung.
• Chỉ đạo xử lý ngay các vi phạm hạn mức rủi ro hoặc sự cố vận hành phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh hằng ngày.

4. Thực hiện kiến nghị kiểm toán và chế độ báo cáo nội bộ

Để bảo đảm tính hiệu lực của hệ thống kiểm soát nội bộ, Tổng giám đốc có nghĩa vụ nghiêm túc thực hiện các kết luận và báo cáo theo quy định Điều 65 Thông tư 83/2025/TT-NHNN:

• Báo cáo định kỳ và đột xuất cho Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên, Ban kiểm soát về tình hình kiểm soát nội bộ, trạng thái rủi ro và các vi phạm phát sinh.
• Tổ chức thực hiện đầy đủ, đúng tiến độ các kiến nghị của bộ phận kiểm toán nội bộ, Ban kiểm soát cũng như các kết luận của cơ quan thanh tra, kiểm toán nhà nước và kiểm toán độc lập.
• Chịu trách nhiệm về tính trung thực, chính xác và kịp thời của các thông tin, dữ liệu, báo cáo do bộ máy điều hành lập và gửi các cấp quản trị hoặc cơ quan quản lý.

Thông tư 83/2025/TT-NHNN chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 07 năm 2026. Nhằm tạo điều kiện cho các ngân hàng chuẩn bị hệ thống dữ liệu và kỹ thuật, pháp luật cho phép áp dụng lộ trình chuyển tiếp chậm nhất đến ngày 01 tháng 01 năm 2028 đối với các quy định phức tạp như kiểm tra sức chịu đựng rủi ro tín dụng và thị trường, quản lý dữ liệu rủi ro, quản lý rủi ro mô hình và đo lường rủi ro lãi suất trên sổ ngân hàng.

Việc quy định rõ trách nhiệm của Tổng giám đốc giúp các tổ chức tín dụng tối ưu hóa bộ máy điều hành, giảm thiểu nguy cơ sai phạm và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kiểm soát nội bộ khắt khe.

Để nhận được sự hỗ trợ tư vấn rà soát quy trình quản trị, đánh giá mức độ tuân thủ và hoàn thiện hệ thống quy chế nội bộ, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với Công ty Luật ACC. Đội ngũ luật sư và chuyên gia pháp lý giàu kinh nghiệm của chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành mang đến giải pháp an toàn và hiệu quả nhất cho quý ngân hàng.