Một người trả lại nợ cho em bằng cách chuyển khoản từ tài khoản của người khác, vậy có rủi ro pháp lý gì không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Xác định nghĩa vụ trả nợ theo quy định pháp luật

Theo Bộ luật Dân sự 2015, nghĩa vụ dân sự về trả nợ được quy định tại Điều 280, trong đó người có nghĩa vụ phải thực hiện đúng đối tượng, chất lượng, thời hạn và địa điểm đã thỏa thuận. Việc trả nợ có thể được thực hiện trực tiếp bởi người nợ hoặc thông qua người thứ ba được ủy quyền (Điều 281).

Tuy nhiên, nếu khoản tiền được chuyển từ tài khoản của người khác mà không có sự xác nhận rõ ràng từ người nợ gốc, có thể dẫn đến tranh chấp về việc nghĩa vụ đã được thực hiện đầy đủ hay chưa. Người nhận nợ cần chứng minh rằng khoản tiền này chính thức hoàn tất nghĩa vụ, tránh tình trạng người nợ sau này phủ nhận hoặc yêu cầu trả lại.

Rủi ro pháp lý tiềm ẩn

Việc nhận tiền trả nợ từ tài khoản của người khác có thể phát sinh rủi ro liên quan đến nguồn gốc khoản tiền, theo quy định tại Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015 về giao dịch dân sự hợp pháp. Cụ thể:

• Rủi ro về nguồn gốc tiền: Nếu khoản tiền có nguồn gốc bất hợp pháp (như từ hoạt động tội phạm, rửa tiền theo Luật Phòng, chống rửa tiền 2012 sửa đổi bổ sung), người nhận có thể vô tình tham gia vào chuỗi giao dịch vi phạm pháp luật, dẫn đến trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (Điều 324 về rửa tiền). Mức phạt có thể từ 50.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc tù từ 1 đến 15 năm, tùy mức độ.
• Rủi ro tranh chấp dân sự: Người nợ gốc có thể cho rằng nghĩa vụ chưa được thực hiện nếu không ủy quyền rõ ràng, dẫn đến kiện tụng yêu cầu trả nợ lại. Ngoài ra, nếu người chuyển khoản là bên thứ ba không liên quan, có thể phát sinh tranh chấp về quyền lợi giữa các bên, làm phức tạp hóa việc chứng minh giao dịch.
• Rủi ro thuế và tài chính: Cơ quan thuế có thể kiểm tra nguồn gốc khoản tiền lớn, dẫn đến nghĩa vụ kê khai bổ sung theo Luật Quản lý thuế 2019, với phạt chậm nộp từ 0,03% mỗi ngày trên số tiền chậm.

Biện pháp giảm thiểu rủi ro

Để tránh các rủi ro trên, người nhận nợ nên thực hiện các bước xác minh sau, dựa trên nguyên tắc minh bạch theo Bộ luật Dân sự 2015:

• Yêu cầu văn bản xác nhận từ người nợ gốc rằng khoản chuyển khoản từ tài khoản người khác là hình thức thực hiện nghĩa vụ hợp pháp, kèm chữ ký và ngày tháng.
• Giữ đầy đủ chứng từ giao dịch ngân hàng (biên lai chuyển khoản, sao kê tài khoản) để làm bằng chứng, đồng thời ghi nhận thỏa thuận bằng văn bản nếu có thể.
• Trong trường hợp khoản tiền có dấu hiệu bất thường, người nhận nên trao đổi với ngân hàng nơi mở tài khoản để được hướng dẫn theo quy định về phòng, chống rửa tiền.
• Tư vấn luật sư kiểm tra hợp đồng nợ gốc để đảm bảo tính hợp lệ, tránh các trường hợp ủy quyền giả mạo.

Việc tuân thủ các quy định pháp luật giúp bảo vệ quyền lợi của người nhận nợ, tránh tranh chấp kéo dài và rủi ro hình sự không đáng có. Đồng thời, đảm bảo giao dịch minh bạch góp phần duy trì uy tín tài chính cá nhân. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.