Trách nhiệm bảo đảm an toàn, bảo mật trong thanh toán

Trong kỷ nguyên số hóa, thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống kinh tế – xã hội. Sự tiện lợi của chuyển khoản, quét mã QR, thẻ ngân hàng hay ví điện tử mang lại hiệu quả to lớn nhưng cũng đi kèm không ít rủi ro về an ninh mạng và gian lận tài chính. Ngày 15/05/2024, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 52/2024/NĐ-CP quy định về thanh toán không dùng tiền mặt (có hiệu lực từ ngày 01/07/2024), thay thế Nghị định 101/2012/NĐ-CP.

Đồng hành cùng cá nhân và doanh nghiệp trong việc nắm bắt khung pháp lý mới nhất, Công ty Luật ACC – đơn vị tư vấn pháp luật uy tín – xin phân tích chi tiết quy định về trách nhiệm bảo đảm an toàn, bảo mật trong thanh toán theo quy định pháp luật hiện hành.

1. Căn cứ pháp lý và đối tượng áp dụng

1.1 Căn cứ pháp lý

• Nghị định số 52/2024/NĐ-CP ngày 15/05/2024 của Chính phủ quy định về thanh toán không dùng tiền mặt.
• Có hiệu lực thi hành: Từ ngày 01/07/2024.

1.2 Đối tượng áp dụng

Theo Điều 2 Nghị định 52/2024/NĐ-CP, quy định áp dụng rộng rãi đối với các bên tham gia hệ sinh thái thanh toán:

• Tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán (TCCUDVTT): Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, Quỹ tín dụng nhân dân, Tổ chức tài chính vĩ mô, Doanh nghiệp cung ứng dịch vụ bưu chính công ích.
• Tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán (TCCUDVTGTT): Các đơn vị cung ứng dịch vụ ví điện tử, cổng thanh toán, hỗ trợ thu hộ – chi hộ, chuyển mạch tài chính.
• Khách hàng: Tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ thanh toán hoặc dịch vụ trung gian thanh toán.
• Các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

2. Quy định về trách nhiệm bảo đảm an toàn, bảo mật trong thanh toán

Căn cứ Điều 29 Nghị định 52/2024/NĐ-CP, trách nhiệm bảo đảm an toàn và bảo mật được phân định rõ ràng giữa bên cung cấp dịch vụ và người sử dụng dịch vụ.

2.1. Trách nhiệm của Tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán

• Áp dụng tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật: Phải triển khai giải pháp công nghệ, hệ thống bảo mật thông tin, xác thực giao dịch phù hợp với quy định của Ngân hàng Nhà nước và quy định pháp luật liên quan.
• Giám sát Đơn vị chấp nhận thanh toán (ĐVCNTT): Kiểm tra, kiểm soát các điểm bán hàng, website/ứng dụng chấp nhận thanh toán nhằm phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi gian lận.
• Quản trị rủi ro & Phòng chống gian lận: Thiết lập cơ chế kiểm soát nội bộ, bộ lọc tự động phát hiện giao dịch bất thường; phòng chống việc lợi dụng phương tiện thanh toán để lừa đảo, rửa tiền hoặc tài trợ bố ráp.
• Bảo vệ dữ liệu khách hàng: Giữ bí mật thông tin tài khoản, số dư, lịch sử giao dịch của khách hàng theo quy định pháp luật. Chỉ được cung cấp thông tin khi có sự đồng ý của khách hàng hoặc theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

2.2. Trách nhiệm của Khách hàng sử dụng dịch vụ

• Tuân thủ hướng dẫn an toàn: Nghiêm túc thực hiện các hướng dẫn bảo mật từ ngân hàng/ví điện tử (như đặt mật khẩu mạnh, thay đổi PIN định kỳ, cài đặt xác thực 2 lớp).
• Bảo vệ thông tin cá nhân: Tuyệt đối không chia sẻ mã OTP, mật khẩu đăng nhập, số thẻ, mã CVV/CVC hay thông tin xác thực sinh trắc học cho bất kỳ ai.
• Thông báo sự cố kịp thời: Khi phát hiện mất thẻ, lộ thông tin đăng nhập hoặc tài khoản xuất hiện giao dịch lạ, phải lập tức liên hệ tổng đài/ngân hàng để yêu cầu khóa tài khoản/thẻ tạm thời.

>>> Xem thêm tại đây: Thủ tục sửa đổi, bổ sung Giấy phép trung gian thanh toán 

3. Các hành vi bị cấm nghiêm ngặt để bảo đảm an ninh thanh toán

Để nâng cao tính răn đe, Điều 8 Nghị định 52/2024/NĐ-CP đã quy định cụ thể 13 nhóm hành vi bị cấm trong hoạt động thanh toán. Trong đó, các hành vi xâm phạm an toàn, bảo mật trực tiếp bao gồm:

>>> Xem thêm tại đây: Doanh nghiệp phải làm gì khi bị thu hồi Giấy phép hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán?

4. Lời khuyên thiết thực dành cho người dùng và doanh nghiệp

Để chủ động bảo vệ tài sản và tuân thủ đúng khung pháp lý Nghị định 52/2024/NĐ-CP, các cá nhân và tổ chức nên lưu ý:

• Thường xuyên cập nhật ứng dụng: Chỉ sử dụng app ngân hàng/ví điện tử tải từ nguồn chính thức (App Store/Google Play), bật tính năng xác thực sinh trắc học (VnEID, FaceID).
• Không cho mượn/cho thuê tài khoản: Mọi hành vi cho mượn, mua bán tài khoản thanh toán hoặc ví điện tử đều là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng bị cấm tại Điều 8 Nghị định 52/2024/NĐ-CP.
• Doanh nghiệp cần rà soát hợp đồng & quy trình: Các đơn vị kinh doanh chấp nhận thanh toán trực tuyến cần rà soát lại hạ tầng an ninh mạng, ký kết đầy đủ hợp đồng cung ứng dịch vụ với TCCUDVTT hợp pháp.

Nếu quý khách hàng còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến Nghị định 52/2024/NĐ-CP, pháp luật ngân hàng – tài chính hoặc cần hỗ trợ tư vấn pháp lý chuyên sâu, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC. Đội ngũ luật sư và chuyên gia pháp lý giàu kinh nghiệm của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn nhanh chóng và hiệu quả nhất!