Anh chị luật sư cho em hỏi, làng em có một ô đất nông nghiệp được cấp năm 1997 cho một hộ (A), nhưng hộ đó không nhận. Đến năm 2000 không có ai canh tác trên ô đất đó, trưởng thôn đã nhường lại xuất đất đó cho một hộ (B) khác trong làng để sản xuất, nhưng không đổi sang tên của người mới, mà vẫn đứng tên của người được cấp năm 1997. Đến nay bà A đã rời làng đi từ năm 1997 đến nay. Bỗng dưng bà A về làng đòi lại đất của gia đình bà B đang sử dụng, mà bà A đã rời làng hơn 20 năm làm gì có khẩu ở làng nữa. Bà A không tới thôn để xin lại đất đai, mà tới Ủy ban nhân dân xã để xin lại mảnh đất đó, xã lại bảo hộ B mang giấy chứng nhận quyền sử dụng đất giao cho trưởng thôn năm 2000, và trưởng thôn năm 2000 đã mang giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đó giao cho xã cầm, và rồi xã đã gia hạn quyền sử dụng đất cho bà A một cách nhanh chóng, rồi trao sổ đỏ cho bà A sử dụng. Trong khi đó bà A không có khẩu ở thôn của mình và đã rời thôn hơn 20 năm nay, bà A ở tận miền Nam, mình thì ở Hòa Bình. Nhân dân xóm mình đang xin tranh chấp lại quyền sử dụng đất cho gia đình bà B. Rất mong anh chị em luật sư đọc và cho ý kiến để lấy lại quyền cho bà con nhân dân xóm mình với.

Tranh chấp đất nông nghiệp cấp sai cho người khác

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Nguyên nhân phát sinh tranh chấp

Tranh chấp đất nông nghiệp thường xảy ra khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) không đúng đối tượng hoặc diện tích, dẫn đến việc cấp cho người khác. Theo Luật Đất đai năm 2024, việc cấp GCNQSDĐ phải dựa trên hồ sơ địa chính và quyền sử dụng đất hợp pháp của người yêu cầu. Nếu vi phạm trình tự, thủ tục, như không kiểm tra kỹ lưỡng hồ sơ hoặc sai sót trong đo đạc, sẽ dẫn đến tranh chấp.

Quyền lợi của người sử dụng đất bị ảnh hưởng

Người sử dụng đất hợp pháp có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện để bảo vệ quyền lợi nếu GCNQSDĐ bị cấp sai cho người khác. Theo Luật Đất đai năm 2024, người bị thiệt hại có quyền yêu cầu đính chính hoặc thu hồi GCNQSDĐ sai. Người khiếu nại được bảo vệ quyền sử dụng đất nông nghiệp theo Luật Đất đai năm 2024, bao gồm quyền chuyển nhượng, cho thuê hoặc thế chấp, miễn là không vi phạm quy hoạch sử dụng đất.

Quy trình giải quyết tranh chấp

Việc giải quyết tranh chấp đất nông nghiệp cấp sai cần tuân thủ trình tự hành chính trước khi chuyển sang tố tụng dân sự. Dưới đây là các bước cụ thể theo quy định pháp luật.

Bước 1: Khiếu nại hành chính tại cơ quan cấp GCNQSDĐ

Người bị ảnh hưởng nộp đơn khiếu nại đến Văn phòng đăng ký đất đai hoặc UBND nơi có đất. Đơn cần nêu rõ sự việc cấp sai, kèm chứng cứ như giấy tờ sử dụng đất cũ hoặc biên bản đo đạc. Theo quy định, cơ quan tiếp nhận phải giải quyết trong 30 ngày, có thể đính chính GCNQSDĐ nếu xác nhận sai sót. Nếu không đồng ý, người khiếu nại có quyền khiếu nại lần hai lên UBND cấp tỉnh. Quy trình này giúp tránh tranh chấp kéo dài và bảo vệ quyền lợi nhanh chóng.

Bước 2: Hòa giải tại UBND cấp xã

Nếu khiếu nại hành chính không giải quyết được, tiến hành hòa giải tranh chấp theo Luật Đất đai năm 2024. UBND cấp xã tổ chức họp các bên liên quan trong vòng 45 ngày kể từ ngày nhận đơn. Biên bản hòa giải phải được lập thành văn bản, có chữ ký các bên. Nếu hòa giải thành, các bên thực hiện theo thỏa thuận; nếu thất bại, biên bản là cơ sở để khởi kiện tại Tòa án nhân dân.

Bước 3: Khởi kiện tại Tòa án

Nếu hòa giải không thành, người bị thiệt hại khởi kiện vụ án tranh chấp đất đai tại Tòa án nhân dân theo Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (Điều 26). Hồ sơ khởi kiện bao gồm:

• Đơn khởi kiện (theo mẫu).
• Các giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất (hợp đồng giao đất, biên bản bàn giao).
• Biên bản hòa giải không thành tại UBND xã.
• Chứng cứ về việc cấp sai GCNQSDĐ (bản sao GCN của bên kia).

Tòa án sẽ xem xét theo Luật Đất đai năm 2024, có thể tuyên hủy GCNQSDĐ sai và cấp lại cho người đúng. Thời hiệu khởi kiện là 10 năm kể từ ngày phát hiện sai sót.

Hồ sơ cần chuẩn bị cho khiếu nại hoặc khởi kiện

Để hỗ trợ quy trình, Anh/Chị cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ sau:

• Đơn khiếu nại hoặc khởi kiện (viết rõ sự việc, yêu cầu cụ thể).
• Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất ban đầu (quyết định giao đất, hợp đồng thuê đất).
• Bản đồ vị trí thửa đất và biên bản đo đạc địa chính.
• Chứng cứ về sai sót (bản sao GCNQSDĐ cấp sai, ảnh chụp thực địa).
• Giấy tờ cá nhân (CMND/CCCD, hộ khẩu).

Theo quy định, hồ sơ phải nộp bản chính hoặc sao y công chứng, phí khiếu nại hành chính khoảng 300.000 đồng đến 500.000 đồng tùy địa phương.

Tuân thủ quy định pháp luật giúp bảo vệ quyền sử dụng đất hợp pháp, tránh mất mát tài sản và giảm thiểu chi phí tranh chấp kéo dài. Việc giải quyết kịp thời còn góp phần ổn định trật ngũ quản lý đất đai địa phương. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.