Năm 2018 bà A đập nhà cũ xây dựng nhà mới trên đúng vị trí đất cũ, khi xây dựng không làm biên bản ký tứ cận với các bên hàng xóm vì tất cả xung quanh đều đã xây dựng nhà kiên cố, không có tranh chấp gì trong quá trình xây dựng và sinh sống. Tháng 3/2025 ông B nhà bên cạnh bán nhà cho ông H, sau khi sổ đỏ chuyển tên cho ông H được 1 tháng thì ông H đập nhà đi để xây lại, trước khi xây lại ông H đo đạc lại thì bị thiếu hụt hơn 2 mét vuông, đo đạc lại của bà A thì thừa 2 mét vuông, ông H yêu cầu bà A trả lại tiền 2 mét vuông là 150 triệu đồng, bà A từ chối với lập luận: bà A xây nhà từ năm 2018 khi đó đất chưa phải của ông H, ông H chỉ mới mua lại đất tháng 3/2025, lúc bà xây dựng bà cũng chỉ đập nhà cũ và xây dựng lại đúng vị trí cũ, không có tranh chấp (người bán nhà cho bà A và bán cho ông H cùng 1 chủ đất xác nhận ranh giới giữa 2 nhà là liền tường, không có khoảng trống) như vậy bà A không có lấn chiếm đất, việc sai lệch có thể do bên đo đạc đã có chút sai lệch (do trước đây đo bằng thước dây), như vậy bà A không có lỗi. Ông H không đồng ý đòi kiện ra tòa. Cho tôi hỏi trong trường hợp này ông H có thể thắng kiện không? Bà A có phải trả khoản tiền chênh lệch đất không? (Bà A đã mua nhà bà sống tại đó 22 năm).

# Tranh chấp đất thừa 2 mét vuông có phải trả tiền chênh lệch không

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Nguyên tắc chung về tranh chấp đất thừa diện tích

Tranh chấp đất thừa 2 mét vuông thường phát sinh từ sự chênh lệch giữa diện tích ghi nhận trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) và diện tích thực tế đo đạc, có thể do sai sót đo đạc, giao dịch mua bán hoặc mở rộng ranh giới.

Theo Luật Đất đai năm 2024, quyền sử dụng đất phải được xác định chính xác dựa trên hồ sơ địa chính và đo đạc thực địa. Nếu phần đất thừa được xác nhận hợp pháp, người sử dụng đất có quyền yêu cầu cấp giấy chứng nhận bổ sung mà không phải nộp tiền sử dụng đất thêm nếu diện tích thừa không vượt quá 10% tổng diện tích và thuộc trường hợp đo đạc sai sót. Tuy nhiên, nếu đất thừa phát sinh từ hành vi lấn chiếm hoặc giao dịch không đúng quy định, có thể dẫn đến nghĩa vụ tài chính.

Các trường hợp phải trả tiền chênh lệch

Các trường hợp phải trả tiền chênh lệch khi tranh chấp đất đai mới nhất (theo Luật Đất đai 2024 và các văn bản hướng dẫn) bao gồm: bồi thường tái định cư có chênh lệch giá trị, chênh lệch diện tích khi đo đạc lại, hoặc chênh lệch giá thỏa thuận. Người dân phải nộp phần chênh lệch khi giá trị nhà/đất tái định cư cao hơn tiền bồi thường, hoặc đất thực tế lớn hơn sổ đỏ do thay đổi ranh giới.

Quy trình giải quyết tranh chấp đất thừa

Để xác định nghĩa vụ tài chính, cần thực hiện các bước sau theo quy định tại Nghị định 101/2024/NĐ-CP:

Bước 1: Khiếu nại tại UBND cấp xã

Người sử dụng đất nộp đơn khiếu nại kèm hồ sơ đo đạc thực tế đến UBND xã nơi có đất. Cơ quan này tổ chức hòa giải trong 30 ngày, xác minh nguồn gốc đất thừa. Nếu hòa giải thành, lập biên bản và chuyển hồ sơ lên cấp huyện để điều chỉnh giấy chứng nhận, tránh phát sinh phí chênh lệch nếu thuộc trường hợp miễn trừ.

Bước 2: Nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai

Sau hòa giải, chuẩn bị hồ sơ bao gồm:

• Đơn đề nghị cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
• Bản sao giấy chứng nhận hiện tại.
• Biên bản đo đạc thực tế do đơn vị đo đạc có thẩm quyền thực hiện.
• Biên bản hòa giải tranh chấp (nếu có).

Văn phòng sẽ kiểm tra và xác định nghĩa vụ tài chính trong 15 ngày, thông báo mức tiền chênh lệch nếu áp dụng.

Bước 3: Khởi kiện tại tòa án nếu không hòa giải được

Nếu tranh chấp kéo dài, nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực. Tòa án sẽ yêu cầu giám định diện tích và quyền sử dụng, phán quyết về việc trả chênh lệch hoặc bồi thường. Thời hạn giải quyết khoảng 4-6 tháng, với chi phí tạm ứng án phí từ 200.000 đồng đến 1.000.000 đồng.

Tuân thủ quy trình này giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tránh rủi ro pháp lý và chi phí phát sinh không đáng có. Việc xác định chính xác nguồn gốc đất thừa đảm bảo công bằng trong giao dịch đất đai. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.