Gia đình tôi có tranh chấp tài sản sau ly hôn, bản án đã có hiệu lực nhưng bên còn lại cố tình không thi hành án, dù đã nhiều lần yêu cầu cơ quan thi hành án can thiệp nhưng tiến độ rất chậm, vậy gia đình tôi có thể khiếu nại hành vi chậm thi hành án không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Có thể khiếu nại hành vi chậm thi hành án không?

Có, gia đình Anh/Chị hoàn toàn có quyền khiếu nại hành vi chậm trễ trong thi hành án dân sự, đặc biệt khi bản án đã có hiệu lực pháp luật và bên phải thi hành cố tình không thực hiện, dẫn đến tiến độ thi hành bị kéo dài dù đã nhiều lần yêu cầu cơ quan thi hành án can thiệp. Theo Điều 140 Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi, bổ sung 2014), người được thi hành án có quyền khiếu nại đối với quyết định, hành vi của chấp hành viên hoặc cơ quan thi hành án nếu hành vi đó vi phạm pháp luật, bao gồm cả việc chậm trễ thực hiện nhiệm vụ thi hành án.

Nghị định 62/2015/NĐ-CP cũng quy định chi tiết về thủ tục khiếu nại, tố cáo trong thi hành án dân sự, nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đương sự. Việc khiếu nại không chỉ giúp thúc đẩy tiến độ thi hành mà còn có thể dẫn đến xử lý kỷ luật đối với cá nhân, tổ chức liên quan nếu hành vi chậm trễ được xác định là có lỗi.

Điều kiện để khiếu nại

Để khiếu nại được chấp nhận, hành vi chậm thi hành án phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Bản án, quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật và được chuyển giao cho cơ quan thi hành án ít nhất 05 ngày. Nếu quá 05 ngày làm việc kể từ khi nhận đơn yêu cầu thi hành án mà cơ quan thi hành án không ra quyết định thi hành án thì có thể bị coi là chậm trễ.
• Hành vi chậm trễ phải thể hiện qua việc cơ quan thi hành án không thực hiện đúng thời hạn quy định, chẳng hạn như không áp dụng biện pháp cưỡng chế trong vòng 10 ngày kể từ khi hết thời hạn tự nguyện thi hành (Điều 71 Luật Thi hành án dân sự 2008, sửa đổi 2014).
• Khiếu nại phải được thực hiện bởi người có quyền lợi trực tiếp bị ảnh hưởng, như người được thi hành án hoặc đại diện hợp pháp của họ.
• Không thuộc trường hợp khiếu nại đã được giải quyết trước đó hoặc đang trong thời hiệu khiếu nại (Thời hiệu khiếu nại là 90 ngày kể từ ngày người khiếu nại biết hoặc phải biết về hành vi bị khiếu nại).

Hồ sơ khiếu nại

Xem thêm: Chào mọi người ạ, cho mình hỏi thăm với ạ, chuyện là anh em mình có đi tìm người nhưng vào nhầm nhà người khác bị chủ nhà người ta bắt lại báo công an, rồi đòi bồi thường mười triệu, mà anh em mình vào nhà không có làm hỏng đồ gì hay đụng chạm ai cả, mà cả nhà nó tống tiền, chiếm đoạt tài sản của anh em mình mà công an ở đấy họ không nói gì họ bỏ ra ngoài, thì mình có bằng chứng video, mình có quay qua tố cáo họ đe dọa, tống tiền, chiếm đoạt tài sản được không vậy ạ.

Hồ sơ khiếu nại bao gồm đơn khiếu nại và các tài liệu, chứng cứ liên quan chứng minh nội dung khiếu nại.

• Đơn khiếu nại hành vi chậm thi hành án (ghi rõ nội dung khiếu nại, thời gian xảy ra hành vi chậm trễ, yêu cầu cụ thể và chữ ký của người khiếu nại).
• Bản sao bản án, quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật liên quan đến tranh chấp tài sản sau ly hôn.
• Các tài liệu chứng minh yêu cầu thi hành án trước đó (như biên bản yêu cầu thi hành, thông báo của cơ quan thi hành án).
• Chứng cứ chứng minh hành vi chậm trễ (ví dụ: biên bản làm việc với cơ quan thi hành án, thư từ trao đổi chứng tỏ tiến độ chậm).
• Giấy tờ chứng minh quyền lợi của người khiếu nại (như giấy tờ tùy thân, ủy quyền nếu là đại diện).

Quy trình khiếu nại

Quy trình khiếu nại hành vi chậm thi hành án được thực hiện theo các bước sau, dựa trên Điều 180 đến Điều 184 Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi 2014) và Nghị định 62/2015/NĐ-CP, nhằm đảm bảo tính minh bạch và kịp thời.

Bước 1: Nộp đơn khiếu nại đến chấp hành viên hoặc Thủ trưởng cơ quan thi hành án

Người khiếu nại nộp đơn trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu điện đến chấp hành viên đang thụ lý vụ việc hoặc Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự cấp huyện/quận nơi đang thi hành án. Thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu là 30 ngày (có thể kéo dài đến 45 ngày đối với vụ việc phức tạp). Trong thời gian này, cơ quan sẽ kiểm tra, xác minh hành vi chậm trễ và ra quyết định giải quyết bằng văn bản.

Bước 2: Theo dõi và nhận quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu

Xem thêm: Xin chào mọi người. Mình có một mảnh đất tầm ba trăm mét vuông, đang muốn xây hai gian nhà tách biệt trong mảnh đất ý, nhưng tìm trên mạng thì thấy bảo không được phép xây hai nhà trên một thửa đất. Vậy để xây nhiều nhà tách biệt như mấy cái homestay thì phải làm thế nào? Mình xin cảm ơn.

Nếu không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu, người khiếu nại có thể khiếu nại lần hai đến Thủ trưởng cơ quan thi hành án cấp trên trực tiếp (ví dụ: Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự cấp tỉnh).

Sau khi hết thời hạn tự nguyện thi hành án (10 ngày), nếu người phải thi hành án không thực hiện nghĩa vụ thì cơ quan thi hành án có thể áp dụng biện pháp cưỡng chế; việc chậm áp dụng mà không có lý do chính đáng có thể là căn cứ khiếu nại.

Bước 3: Khiếu nại lần hai hoặc khởi kiện hành chính nếu cần

Nếu quyết định khiếu nại lần hai vẫn không thỏa đáng, Anh/Chị có thể khiếu nại đến Bộ Tư pháp hoặc khởi kiện hành chính tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh theo quy định của Luật Tố tụng hành chính 2015. Quyết định của Tòa án là cuối cùng và cơ quan thi hành án phải thực hiện ngay. Trong quá trình khiếu nại, nếu chứng minh được thiệt hại do chậm trễ, Anh/Chị có thể yêu cầu bồi thường theo Điều 13 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước 2017.

Việc khiếu nại kịp thời giúp bảo vệ quyền lợi tài sản hợp pháp, thúc đẩy cơ quan thi hành án thực hiện trách nhiệm nhanh chóng và có thể dẫn đến áp dụng biện pháp cưỡng chế mạnh mẽ hơn đối với bên không thi hành. Đồng thời, quy định này góp phần nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự, đảm bảo công lý được thực thi. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.