Mình muốn trồng cây lâu năm trên đất ở nhưng hàng xóm nói phải xin phép, như vậy có đúng không?

Mình muốn trồng cây lâu năm trên đất ở nhưng hàng xóm nói phải xin phép, như vậy có đúng không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Quy định về sử dụng đất ở theo pháp luật hiện hành

Xem thêm: Tôi có thể chuyển đất thương mại sang đất ở khi đã xây công trình kiên cố trên đó không?

Theo quy định tại Điều 128 Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất ở có quyền trồng cây, cây xanh trên phần đất ở thuộc quyền sử dụng của mình, miễn là không làm thay đổi mục đích sử dụng đất (tức là vẫn giữ nguyên chức năng chính là đất ở, bao gồm nhà ở và các công trình phụ trợ). Đất ở được phân biệt rõ ràng với đất nông nghiệp, nên việc trồng cây lâu năm (như cây ăn quả hoặc cây bóng mát) trên đất ở chỉ được phép ở quy mô nhỏ lẻ, phục vụ nhu cầu sinh hoạt gia đình, không nhằm mục đích sản xuất thương mại lớn. Nếu trồng cây với diện tích lớn hoặc chuyển sang trồng cây công nghiệp, có thể bị coi là sử dụng đất sai mục đích, dẫn đến phải thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất theo Điều 174 Luật Đất đai 2024.

Có cần xin phép trồng cây lâu năm trên đất ở không?

Thông tin từ hàng xóm rằng phải xin phép không hoàn toàn chính xác trong trường hợp trồng cây lâu năm thông thường trên đất ở. Theo khoản 1 Điều 6 Nghị định 102/2024/NĐ-CP (quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai), việc trồng cây xanh, cây lâu năm trên đất ở không yêu cầu phải xin phép cơ quan nhà nước nếu không vi phạm quy hoạch đô thị, không ảnh hưởng đến an toàn công cộng hoặc quyền lợi của người khác, và không thay đổi bản chất đất ở thành đất sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, nếu cây trồng gây che khuất tầm nhìn, làm hư hỏng tài sản hàng xóm hoặc vi phạm khoảng cách an toàn theo quy định xây dựng (ví dụ: cây cao quá 5 mét gần đường giao thông), thì có thể cần tham khảo ý kiến UBND cấp xã hoặc tỉnh để tránh tranh chấp dân sự theo Bộ luật Dân sự 2015. Trong thực tế, nhiều trường hợp trồng cây sân vườn trên đất ở được chấp nhận mà không cần thủ tục hành chính, nhưng Anh/Chị nên kiểm tra giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để đảm bảo phần đất trồng không nằm trong khu vực hạn chế theo quy hoạch địa phương.

Hậu quả nếu sử dụng đất ở sai mục đích

Xem thêm: Tôi có được chuyển mục đích sử dụng đất từ đất cơ sở sản xuất sang đất ở không?

Nếu việc trồng cây lâu năm được xác định là sử dụng đất sai mục đích (ví dụ: trồng quy mô lớn để kinh doanh mà không chuyển đổi), người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 102/2024/NĐ-CP. Mức phạt cụ thể đối với hành vi sử dụng đất ở vào mục đích khác là từ 2.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng tùy theo diện tích vi phạm (khoản 4 Điều 12 Nghị định 102/2024/NĐ-CP), kèm theo biện pháp khắc phục hậu quả như buộc khôi phục tình trạng ban đầu đất ở. Ngoài ra, nếu gây thiệt hại cho hàng xóm, Anh/Chị có thể phải bồi thường theo Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015. Để tránh rủi ro, khuyến nghị kiểm tra quy hoạch tại UBND trước khi trồng.

Việc tuân thủ quy định giúp bảo vệ quyền sử dụng đất lâu dài, tránh tranh chấp và phạt hành chính, đồng thời đảm bảo hài hòa lợi ích cộng đồng. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.