Khi cơ quan thuế ban hành quyết định truy thu nhưng doanh nghiệp có bằng chứng chứng minh sai phạm thuộc lỗi của kế toán cũ, có được giảm phạt không ạ?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Khả năng được giảm tiền phạt vi phạm hành chính về thuế

Theo quy định tại Điều 144 Luật Quản lý thuế 2019, doanh nghiệp có thể được xem xét giảm tiền phạt vi phạm hành chính về thuế nếu chứng minh được hành vi vi phạm không phải do lỗi cố ý của doanh nghiệp mà thuộc về lỗi cá nhân của kế toán cũ, đồng thời doanh nghiệp đã khắc phục hậu quả và hợp tác với cơ quan thuế. Nghị định số 126/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ (Điều 47) hướng dẫn chi tiết, quy định rằng mức giảm phạt có thể từ 20% đến 50% tùy theo mức độ hợp tác và bằng chứng chứng minh, nhưng không vượt quá mức phạt tối đa theo quy định. Việc này giúp doanh nghiệp tránh bị áp dụng mức phạt đầy đủ (thường từ 20% đến 100% số tiền thuế truy thu, tùy loại vi phạm), miễn là sai phạm không phải do gian lận hoặc trốn tránh thuế có chủ đích.

Điều kiện để được xem xét giảm phạt

Để đủ điều kiện, doanh nghiệp phải chứng minh sai phạm xuất phát từ lỗi của kế toán cũ, không phải do hệ thống quản lý nội bộ yếu kém hoặc chỉ đạo từ lãnh đạo. Cụ thể:

• Sai phạm phải là vô ý, như lỗi kê khai sai sót kỹ thuật hoặc thiếu sót do cá nhân kế toán cũ gây ra, không liên quan đến hành vi cố ý trốn thuế.
• Doanh nghiệp đã tự nguyện khắc phục bằng cách nộp đủ số tiền thuế truy thu trước khi cơ quan thuế ban hành quyết định xử phạt.
• Có bằng chứng rõ ràng, như hợp đồng lao động chấm dứt với kế toán cũ, biên bản kiểm tra nội bộ xác nhận lỗi cá nhân, hoặc lời khai từ nhân chứng.

Nếu không đáp ứng, cơ quan thuế có thể từ chối giảm phạt, dẫn đến mức phạt tối thiểu từ 2.000.000 đồng đối với vi phạm nhỏ.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Để hỗ trợ yêu cầu giảm phạt, doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ theo hướng dẫn tại Nghị định 126/2020/NĐ-CP (Điều 47):

• Bản sao quyết định truy thu thuế của cơ quan thuế.
• Bằng chứng chứng minh lỗi của kế toán cũ, bao gồm hợp đồng lao động, biên bản bàn giao công việc, và báo cáo kiểm tra nội bộ.
• Giấy nộp tiền thuế truy thu và các khoản phạt liên quan (nếu đã nộp).
• Đơn đề nghị giảm tiền phạt vi phạm hành chính về thuế, kèm cam kết khắc phục và không tái phạm.
• Các tài liệu bổ sung như biên bản họp nội bộ hoặc ý kiến chuyên gia kế toán độc lập để tăng tính thuyết phục.

Quy trình yêu cầu giảm phạt

Bước 1: Chuẩn bị và nộp đơn đề nghị

Doanh nghiệp soạn đơn đề nghị giảm phạt theo mẫu tại Phụ lục Nghị định 126/2020/NĐ-CP, kèm hồ sơ chứng minh, và nộp trực tiếp hoặc qua cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận quyết định truy thu. Bước này giúp cơ quan thuế xem xét sơ bộ, tránh quyết định xử phạt chính thức. Nếu nộp muộn, có thể bị từ chối trừ trường hợp bất khả kháng.

Bước 2: Cơ quan thuế xem xét và phản hồi

Cơ quan thuế sẽ kiểm tra hồ sơ trong vòng 30 ngày, có thể yêu cầu bổ sung tài liệu nếu cần. Nếu chấp nhận, họ ban hành quyết định giảm phạt bằng văn bản, điều chỉnh mức phạt từ 20-50% tùy mức độ. Doanh nghiệp có quyền cung cấp thêm bằng chứng trong giai đoạn này để tăng cơ hội thành công.

Bước 3: Khiếu nại nếu bị từ chối

Nếu không đồng ý với quyết định, doanh nghiệp khiếu nại lên cấp trên của cơ quan thuế trong 30 ngày theo Điều 144 Luật Quản lý thuế 2019. Quy trình này có thể kéo dài thêm 45 ngày, và nếu cần, có thể khởi kiện hành chính tại tòa án để bảo vệ quyền lợi.

Việc tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp giảm thiểu chi phí phạt mà còn bảo vệ uy tín doanh nghiệp, tránh các rủi ro pháp lý lâu dài. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.