Sau khi nhận được thông tin từ cơ quan nhà nước hoặc đơn vị sự nghiệp công lập, nhiều người sử dụng sai mục đích, làm sai lệch nội dung hoặc vô tình xâm phạm quyền lợi của người khác. Hệ quả là bị khiếu nại, tố cáo, phải chịu trách nhiệm dân sự, hành chính thậm chí hình sự. Từ ngày 01/9/2026, Luật Tiếp cận thông tin số 01/2026/QH16 quy định rõ nghĩa vụ của người được cung cấp thông tin. Công ty Luật ACC là đơn vị tư vấn pháp luật uy tín, hỗ trợ khách hàng hiểu đúng và thực hiện đúng các nghĩa vụ này để tránh rủi ro không đáng có.
1. Nghĩa vụ cơ bản của công dân khi sử dụng thông tin được cung cấp
Theo Điều 8 Luật Tiếp cận thông tin số 01/2026/QH16, công dân có các nghĩa vụ sau:
- Tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật về tiếp cận thông tin.
- Không làm sai lệch nội dung thông tin đã được cung cấp.
- Không xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức hoặc của người khác khi thực hiện quyền tiếp cận thông tin.
Ngoài ra, Điều 6 quy định rõ: Người sử dụng thông tin được cung cấp mà gây ảnh hưởng xấu đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khác thì phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.
2. Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến việc sử dụng thông tin
Điều 5 Luật Tiếp cận thông tin 2026 số 01/2026/QH16 liệt kê các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến việc sử dụng thông tin sau khi được cung cấp:
- Cung cấp, sử dụng thông tin để chống lại Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, phá hoại chính sách đoàn kết, xúc phạm tín ngưỡng, tôn giáo, kỳ thị, chia rẽ dân tộc, kích động bạo lực, gây ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh quốc gia, đối ngoại, trật tự, an toàn xã hội.
- Cung cấp, sử dụng thông tin nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín, gây kỳ thị về giới, gây thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, tài sản hoặc xâm phạm các quyền và lợi ích hợp pháp khác của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
- Phát tán, mua bán trái pháp luật hoặc cố ý làm lộ thông tin được cung cấp liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, dữ liệu cá nhân, bí mật gia đình, bí mật kinh doanh (theo Điều 16 Luật Tiếp cận thông tin 2026 số 01/2026/QH16).
- Lợi dụng việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, gây cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư đại diện yêu cầu cung cấp thông tin
3. Các trường hợp thực tế dễ vi phạm nghĩa vụ
Trong thực tiễn, nhiều người gặp rủi ro khi:
- Nhận thông tin về dữ liệu cá nhân hoặc bí mật kinh doanh rồi chia sẻ công khai trên mạng xã hội, nhóm chat mà không được phép.
- Sử dụng thông tin được cung cấp để đưa vào đơn khởi kiện, đơn tố cáo nhưng làm sai lệch một số nội dung quan trọng.
- Dùng thông tin phục vụ mục đích cá nhân khác với lý do đã nêu trong yêu cầu cung cấp.
- Chuyển giao thông tin cho bên thứ ba mà không kiểm tra điều kiện pháp lý.
- Công khai thông tin thuộc diện có điều kiện khi chưa có sự đồng ý đầy đủ của chủ thể.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn khi bị từ chối yêu cầu cung cấp thông tin
4. Giải pháp tối ưu để tuân thủ nghĩa vụ khi sử dụng thông tin
Để sử dụng thông tin an toàn và đúng luật, cần thực hiện các bước sau:
- Xác định rõ mục đích sử dụng ngay từ khi yêu cầu cung cấp thông tin và chỉ sử dụng đúng mục đích đó.
- Không chỉnh sửa, cắt xén hoặc làm sai lệch nội dung thông tin gốc.
- Kiểm tra kỹ thông tin thuộc nhóm nào (công khai, có điều kiện hay hạn chế) trước khi chia sẻ hoặc công bố.
- Đối với thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, dữ liệu cá nhân, bí mật gia đình hoặc bí mật kinh doanh: chỉ sử dụng khi đã có sự đồng ý hợp pháp và trong phạm vi được phép.
- Lưu trữ, bảo quản thông tin cẩn thận, tránh để lộ lọt ngoài ý muốn.
- Khi có ý định sử dụng thông tin cho mục đích khác (khởi kiện, tố cáo, công bố báo chí…), nên xin ý kiến tư vấn pháp lý trước.
5. Tại sao nên tư vấn chuyên sâu về nghĩa vụ sử dụng thông tin?
Việc tự đánh giá rủi ro thường thiếu chính xác vì liên quan đến nhiều văn bản pháp luật (Luật Tiếp cận thông tin 2026 số 01/2026/QH16, pháp luật bảo vệ dữ liệu cá nhân, dân sự, hình sự…). Một sai sót nhỏ có thể kéo theo hậu quả lớn về uy tín, tài chính và trách nhiệm pháp lý.
Công ty Luật ACC hỗ trợ khách hàng phân tích cụ thể thông tin đã nhận được, đánh giá mức độ rủi ro khi sử dụng, hướng dẫn cách sử dụng đúng mục đích và soạn thảo các văn bản liên quan nếu cần. Chúng tôi giúp khách hàng vừa tận dụng được thông tin hợp pháp vừa bảo vệ mình khỏi các trách nhiệm phát sinh.
Luật Tiếp cận thông tin 2026 số 01/2026/QH16 có hiệu lực từ 01/9/2026. Việc sử dụng thông tin được cung cấp đúng nghĩa vụ không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là cách bảo vệ quyền lợi lâu dài của chính bạn. Hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được tư vấn chi tiết, phân tích trường hợp cụ thể và nhận giải pháp an toàn, phù hợp nhất.
Để lại một bình luận