Hàng xóm tự ý lấp đất nông nghiệp thủy sản cạnh nhà, lại còn cà khịa đất nhà em nữa chứ, em xin hỏi là trường hợp tự ý đổ đất vào đất nông nghiệp thủy sản thì có vi phạm pháp luật không ą? Em có nên tố cáo với xã không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, chúng tôi xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:

1. Phân tích pháp lý về hành vi tự ý đổ đất vào đất nông nghiệp thủy sản

Hành vi tự ý đổ đất vào đất nông nghiệp thủy sản được xem là hành vi san lấp đất, có thể dẫn đến việc làm biến dạng địa hình, suy giảm chất lượng đất hoặc gây ô nhiễm đất, từ đó làm mất hoặc giảm khả năng sử dụng đất theo mục đích đã được xác định (nuôi trồng thủy sản). Theo khoản 27 Điều 3 Luật Đất đai 2024, hành vi này được định nghĩa là "hủy hoại đất" và bị nghiêm cấm theo Điều 11 Luật Đất đai 2024. Cụ thể, khoản 2 Điều 14 Nghị định 123/2024/NĐ-CP quy định rằng san lấp đất có mặt nước chuyên dùng (bao gồm đất nuôi trồng thủy sản) mà không được cơ quan có thẩm quyền cho phép là hành vi vi phạm pháp luật. Do đó, hành vi của hàng xóm Anh/Chị khi tự ý đổ đất vào đất nông nghiệp thủy sản là vi phạm pháp luật đất đai.

Ngoài ra, hành vi "cà khịa" đất nhà Anh/Chị, nếu bao gồm việc lấn chiếm hoặc gây ảnh hưởng đến quyền sử dụng đất hợp pháp của Anh/Chị, cũng có thể vi phạm Điều 12 Luật Đất đai 2013 (vẫn còn hiệu lực trong một số trường hợp cho đến khi Luật Đất đai 2024 hoàn toàn thay thế). Điều này bao gồm các hành vi như lấn đất, cản trở quyền sử dụng đất của người khác.

2. Mức xử phạt đối với hành vi vi phạm

Theo Điều 14 Nghị định 123/2024/NĐ-CP, mức xử phạt đối với hành vi hủy hoại đất nông nghiệp, bao gồm tự ý san lấp đất nuôi trồng thủy sản, được xác định dựa trên diện tích đất bị ảnh hưởng, cụ thể:

• Diện tích dưới 0,05 ha: Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
• Diện tích từ 0,05 ha đến dưới 0,1 ha: Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
• Diện tích từ 0,1 ha đến dưới 0,5 ha: Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
• Diện tích từ 0,5 ha đến dưới 1 ha: Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.
• Diện tích từ 1 ha trở lên: Phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng.

Ngoài xử phạt hành chính, người vi phạm có thể bị buộc khắc phục hậu quả, như khôi phục hiện trạng ban đầu của đất hoặc trả lại đất nếu có hành vi lấn chiếm. Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng, hành vi này còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 228 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), với mức phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 7 năm, tùy vào tính chất và mức độ vi phạm.

3. Có nên tố cáo với UBND xã?

Việc tố cáo hành vi vi phạm của hàng xóm đến Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã là hoàn toàn có cơ sở pháp lý, vì UBND xã có thẩm quyền phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về đất đai theo Nghị định 226/2025/NĐ-CP. Anh/Chị nên chuẩn bị các tài liệu, chứng cứ cụ thể (hình ảnh, video, biên bản hiện trạng, giấy tờ quyền sử dụng đất của mình) để trình bày rõ ràng với UBND xã. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của Anh/Chị mà còn ngăn chặn hành vi vi phạm tiếp diễn, đặc biệt nếu hàng xóm có dấu hiệu lấn chiếm hoặc gây ảnh hưởng đến đất nhà Anh/Chị.

Tuy nhiên, trước khi tố cáo, Anh/Chị có thể cân nhắc trao đổi trực tiếp với hàng xóm để tìm giải pháp hòa giải, nếu hành vi vi phạm chưa gây thiệt hại nghiêm trọng. Nếu không đạt được thỏa thuận hoặc hàng xóm tiếp tục vi phạm, việc trình báo lên UBND xã là cần thiết. UBND xã có trách nhiệm kiểm tra, lập biên bản vi phạm và chuyển hồ sơ lên cấp có thẩm quyền (thường là UBND cấp huyện) để xử lý nếu vượt quá thẩm quyền của xã.

4. Hướng dẫn thực hiện

Để giải quyết vấn đề này, Anh/Chị nên thực hiện các bước sau:

• Thu thập chứng cứ: Ghi nhận hành vi vi phạm bằng hình ảnh, video, hoặc lập biên bản với sự chứng kiến của tổ dân phố hoặc chính quyền địa phương.
• Gửi đơn tố cáo: Soạn đơn trình bày rõ ràng sự việc, kèm theo chứng cứ, và gửi đến UBND xã nơi xảy ra vi phạm. Đơn cần nêu rõ thông tin về thửa đất, hành vi vi phạm, và yêu cầu xử lý.
• Theo dõi quá trình xử lý: Liên hệ thường xuyên với UBND xã để nắm tiến độ giải quyết. Nếu UBND xã không xử lý kịp thời, Anh/Chị có thể gửi đơn lên UBND cấp huyện hoặc cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh.
• Tư vấn pháp lý: Trong trường hợp vụ việc phức tạp hoặc có tranh chấp, Anh/Chị nên liên hệ với đơn vị luật uy tín như Công ty Luật ACC để được hỗ trợ soạn thảo đơn từ, đại diện làm việc với cơ quan nhà nước, hoặc bảo vệ quyền lợi trong trường hợp khởi kiện.

Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ!