Tại các vùng biên giới đất liền, Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã là cấp chính quyền trực tiếp tiếp xúc với nhân dân, đóng vai trò "cầu nối" đưa các khoản hỗ trợ tiền ăn, hiện vật gạo và đồ dùng học tập từ ngân sách nhà nước đến đúng tận tay từng học sinh. Là đơn vị trực tiếp quản lý địa bàn và một số trường phổ thông nội trú/bán trú cơ sở, UBND cấp xã gánh vác những nhiệm vụ cụ thể nào trong chuỗi tổ chức thực hiện chính sách? Bài viết dưới đây từ Công ty Luật ACC sẽ phân tích chi tiết các nhóm trách nhiệm trọng tâm của chính quyền cấp xã theo quy định pháp luật hiện hành.
1. Cơ sở pháp lý về nhiệm vụ của UBND cấp xã đối với chính sách học sinh nội trú
Thẩm quyền và trách nhiệm của UBND cấp xã trong việc triển khai các chính sách hỗ trợ cho học sinh nội trú, bán trú tại khu vực biên giới đất liền được quy định cụ thể tại Nghị định 188/2026/NĐ-CP Quy định chính sách cho học sinh trường phổ thông nội trú và trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền.
Căn cứ quy định tại Điều 9 Nghị định 188/2026/NĐ-CP, UBND cấp xã chịu trách nhiệm trực tiếp trước UBND cấp tỉnh và pháp luật về tính chính xác của đối tượng thụ hưởng, công tác tiếp nhận – phân phối hiện vật gạo và quản lý ngân sách được phân cấp trên địa bàn.
2. Nhóm trách nhiệm rà soát, thẩm định và xác nhận đối tượng thụ hưởng
Đây là khâu đầu tiên và quan trọng nhất nhằm bảo đảm chính sách an sinh giáo dục được chi trả đúng người, đúng đối tượng theo khoản 5 Điều 9 Nghị định 188/2026/NĐ-CP:
- Xác nhận nhân khẩu và địa bàn: UBND cấp xã chịu trách nhiệm rà soát, xác nhận thông tin cư trú của học sinh và gia đình thuộc các xã biên giới đất liền, các thôn/bản đặc biệt khó khăn theo đúng tiêu chuẩn thụ hưởng.
- Thẩm định danh sách từ nhà trường: Tiếp nhận, kiểm tra và đối soát danh sách học sinh đề nghị hưởng chính sách do các trường phổ thông nội trú thuộc thẩm quyền quản lý lập gửi lên.
- Công khai danh sách tại cộng đồng: Tổ chức niêm yết công khai danh sách học sinh được hưởng chế độ tại trụ sở UBND xã và các điểm sinh hoạt cộng đồng để người dân tham gia giám sát, tránh hiện tượng bỏ sót hoặc đưa sai đối tượng vào danh sách.
>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn quyền lợi khi thuộc nhiều chính sách hỗ trợ cùng loại tại đây.
3. Nhóm trách nhiệm tổng hợp dự toán và quản lý kinh phí phân cấp
Về khía cạnh quản lý tài chính công ở cơ sở, UBND cấp xã thực hiện các công việc cụ thể:
- Tổng hợp dự toán kinh phí: Trên cơ sở hồ sơ (Mẫu số 01, Mẫu số 02) của các trường thuộc phạm vi quản lý, UBND cấp xã tổng hợp thành báo cáo chung (Mẫu số 03, Mẫu số 04) gửi cơ quan tài chính phân cấp để bố trí dự toán ngân sách hằng năm.
- Chi trả và giải ngân kịp thời: Quản lý và thực hiện phân bổ, chi trả đúng, đủ các khoản hỗ trợ bằng tiền (tiền ăn, trang cấp đồ dùng cá nhân, học phẩm…) cho các cơ sở giáo dục hoặc người thụ hưởng theo đúng quy định.
- Điều chỉnh biến động sĩ số: Kịp thời tổng hợp các trường hợp học sinh chuyển trường, thôi học hoặc mới nhập học trong năm để điều chỉnh dự toán kinh phí tăng/giảm theo đúng thực tế.
4. Nhóm trách nhiệm giao nhận và điều phối vận chuyển gạo dự trữ
Đối với nguồn gạo hỗ trợ từ dự trữ quốc gia, UBND cấp xã giữ vai trò là "mắt xích trung chuyển" quyết định:
- Tiếp nhận gạo tại điểm trung tâm: Đại diện chính quyền cấp xã đứng ra tiếp nhận trực tiếp nguồn gạo do đơn vị thuộc Bộ Tài chính giao đến trung tâm hành chính của xã.
- Bảo quản và vận chuyển về trường: Bố trí ngân sách chi thường xuyên của xã và huy động phương tiện để tổ chức vận chuyển gạo từ trung tâm xã về kho của từng trường phổ thông nội trú/bán trú trên địa bàn.
- Kiểm tra chất lượng hiện vật: Phối hợp với nhà trường kiểm tra số lượng, bao bì và chất lượng hạt gạo khi tiếp nhận, bảo đảm gạo không bị ẩm mốc, hư hỏng trước khi đưa vào khẩu phần ăn của học sinh.
Việc nắm vững toàn bộ nhóm trách nhiệm của UBND cấp xã giúp bộ phận chuyên môn tại địa phương cũng như Ban giám hiệu các nhà trường chủ động phối hợp, hoàn thiện thủ tục thẩm định đối tượng và lập dự toán ngân sách chuẩn xác. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, việc đối soát tiêu chuẩn đối tượng vùng biên giới hay xử lý các vướng mắc phát sinh khi quyết toán chi phí vận chuyển gạo đôi khi đòi hỏi sự tham vấn pháp lý kỹ lưỡng.
Nếu quý khách hàng, các cơ quan quản lý cấp xã hoặc các nhà trường cần tư vấn chi tiết về Nghị định 188/2026/NĐ-CP cũng như các quy định pháp lý về tài chính – an sinh xã hội, hãy liên hệ với Công ty Luật ACC. Đội ngũ luật sư và chuyên gia pháp lý giàu kinh nghiệm, uy tín của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ và giải đáp kịp thời mọi thắc mắc của quý khách.
Để lại một bình luận