Mong mọi người tư vấn giúp em với! Cách đây khoảng 8 tháng, em có vay lãi cao của một người, 20 triệu đồng, lãi 6 nghìn đồng/triệu và bát họ 20 triệu đồng, cầm về 16 triệu đồng, đóng 400 nghìn đồng/ngày trong 50 ngày. Em vẫn đóng lãi, đóng họ đầy đủ cho đến tháng 5 vừa rồi, không có khả năng chi trả nữa nên xin dừng lãi, trả gốc mỗi tháng ít nhất 2 triệu đồng, kiếm được thêm trả thêm. Giấy vay nợ, người ta bắt em ghi là mượn tiền để mua cho người ta iPhone 14, hẹn sau 1 tháng sẽ mua điện thoại cho người ta nhưng thực chất là vay lãi, không mua hộ gì, ghi giấy 20 triệu đồng nhưng người ta cắt lãi chuyển 16,4 triệu đồng. Sau khi em báo vỡ, xin dừng lãi để trả gốc thì người ta không đồng ý, liên tục nhắn tin đe dọa, chửi bới, đến tận nhà đòi và đăng em lên các nhóm nợ xấu trên Facebook. Cách đây mấy hôm, họ nói nếu không trả tiền sẽ kiện em vì tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, giấy ghi cầm tiền mua hộ điện thoại nhưng không mua. Hiện tại em đang rất lo vì thực chất vay lãi nhưng giấy tờ lại ghi như đã nêu trên, em còn lưu các tin nhắn nhắc đóng họ, đóng tiền lãi (người ta nhắn là “nay đến ngày nhé, đóng tiền đi”) và các biên lai chuyển tiền lãi/họ đầy đủ. Các anh chị tư vấn giúp em, trong trường hợp này em có vi phạm pháp luật vì tội lừa đảo không? Hiện tại em đang nuôi con nhỏ dưới 2 tuổi nên rất lo lắng và hoang mang. Rất mong nhận được lời tư vấn của mọi người. Em cảm ơn!

# Vay lãi cao, bị đe dọa kiện lừa đảo, có vi phạm pháp luật không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

1. Hành vi cho vay lãi cao có vi phạm pháp luật không?

Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng vay tài sản phải tuân thủ các nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng và không vi phạm điều cấm của pháp luật. Cụ thể, Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 quy định lãi suất vay không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Nếu lãi suất vượt quá mức này, phần lãi vượt quá sẽ không được bảo vệ bởi pháp luật, và bên vay có quyền yêu cầu tòa án tuyên bố vô hiệu phần lãi suất đó.

Hơn nữa, nếu hành vi cho vay với lãi suất cao gấp 5 lần trở lên mức lãi suất cao nhất theo quy định của pháp luật (tức là từ 100%/năm trở lên), thì có thể cấu thành tội cho vay lãi nặng ở trong giao dịch dân sự theo Điều 201 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm, tùy thuộc vào mức độ thiệt hại gây ra cho bên vay. Trong trường hợp giao dịch vay mượn được thực hiện qua phương tiện điện tử (như tin nhắn, ứng dụng trực tuyến), Luật Giao dịch điện tử 2023 sẽ áp dụng để bảo vệ tính hợp pháp của giao dịch, nhưng không thay đổi bản chất vi phạm nếu lãi suất vượt quy định.

2. Hành vi đe dọa kiện lừa đảo có vi phạm pháp luật không?

Hành vi đe dọa, uy hiếp tinh thần người khác để đòi nợ hoặc ép buộc thực hiện nghĩa vụ có thể bị coi là vi phạm pháp luật hình sự. Theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), nếu hành vi đe dọa mang tính chất nghiêm trọng, như đe dọa giết người hoặc gây thương tích để ép buộc trả nợ (Điều 133), người thực hiện có thể bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm. Tương tự, nếu hành vi này lặp lại và gây tổn hại tinh thần nghiêm trọng, có thể cấu thành tội hành hạ người khác theo Điều 140, với mức phạt tù từ 3 tháng đến 10 năm tùy theo hậu quả.

Việc đe dọa "kiện lừa đảo" cụ thể có thể bị đánh giá là hành vi đe dọa trái pháp luật nếu không có cơ sở thực tế, vì tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi 2017) yêu cầu có yếu tố gian dối và chiếm đoạt tài sản, không áp dụng đơn thuần cho tranh chấp vay nợ dân sự. Trong trường hợp giao dịch qua điện tử, Luật Giao dịch điện tử 2023 bảo vệ thông tin cá nhân và cấm các hành vi lạm dụng dữ liệu để uy hiếp, cho phép bên bị đe dọa khiếu nại cơ quan chức năng để bảo vệ quyền lợi.

Việc tuân thủ các quy định pháp luật về vay mượn và đòi nợ giúp tránh các rủi ro hình sự, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên và duy trì trật tự xã hội. Đồng thời, nó thúc đẩy các giao dịch dân sự lành mạnh, giảm thiểu tranh chấp kéo dài. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.