Bạn em vay tiền qua app online, lãi suất cao và bị đe dọa khi chưa trả kịp. Cho em hỏi việc cho vay nặng lãi qua app như vậy có vi phạm pháp luật không, và có thể tố cáo ở đâu để được bảo vệ?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Việc cho vay nặng lãi qua app online có vi phạm pháp luật không?

Hành vi cho vay tiền qua ứng dụng trực tuyến với lãi suất vượt quá mức quy định pháp luật được coi là vi phạm, tùy thuộc vào mức độ lãi suất và hành vi đi kèm như đe dọa. Theo khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, lãi suất vay do các bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Nếu lãi suất vượt quá mức này, hợp đồng vay bị vô hiệu một phần liên quan đến phần lãi suất vượt quy định, và người vay chỉ phải trả lãi ở mức tối đa 20%/năm. Hơn nữa, nếu lãi suất cho vay gấp 5 lần trở lên mức cao nhất (tức từ 100%/năm trở lên) và thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng trở lên, người cho vay có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự theo Điều 201 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), với mức phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm hoặc cao hơn tùy theo mức độ thu lợi (ví dụ: từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng có thể bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm). Ngoài ra, hành vi đe dọa người vay có thể cấu thành vi phạm hành chính về an ninh trật tự theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP, với mức phạt từ 2.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng tùy theo hình thức đe dọa (như gửi tin nhắn, gọi điện quấy rối). Trong trường hợp của bạn em, nếu có bằng chứng về lãi suất cao và đe dọa, đây là cơ sở để yêu cầu cơ quan chức năng can thiệp, bảo vệ quyền lợi người vay theo nguyên tắc bảo vệ người tiêu dùng yếu thế.

Có thể tố cáo ở đâu để được bảo vệ?

Bạn có thể tố cáo hành vi cho vay nặng lãi và đe dọa đến các cơ quan có thẩm quyền để được hỗ trợ điều tra và bảo vệ quyền lợi. Các cơ quan phù hợp bao gồm:

• Công an cấp có thẩm quyền nơi cư trú của người vay, để tố giác hành vi vi phạm ban đầu.
• Phòng Cảnh sát Hình sự (PC02) thuộc Công an tỉnh/thành phố, nếu nghi ngờ có yếu tố hình sự theo Điều 201 Bộ luật Hình sự 2015.
• Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công Thương), để khiếu nại về vi phạm quyền lợi người tiêu dùng trong giao dịch trực tuyến.
• Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an), đặc biệt nếu hành vi đe dọa qua app hoặc mạng xã hội.

Để tố cáo hiệu quả, bạn nên thu thập đầy đủ bằng chứng như:

• Hợp đồng vay hoặc thỏa thuận qua app (ảnh chụp màn hình).
• Lịch sử giao dịch chuyển khoản, chứng từ nộp lãi.
• Tin nhắn, cuộc gọi ghi âm hoặc bằng chứng đe dọa (ảnh, video).
• Thông tin về app vay (tên app, số tài khoản nhận tiền).

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ tố cáo

Thu thập và sắp xếp bằng chứng một cách rõ ràng, kèm theo đơn tố cáo nêu rõ sự việc, thời gian, địa điểm và yêu cầu bảo vệ (mẫu đơn có thể tải tại cổng thông tin điện tử của cơ quan công an hoặc Bộ Công Thương). Đơn cần có chữ ký của người bị hại hoặc đại diện, và có thể nộp trực tiếp hoặc qua đường bưu điện.

Bước 2: Nộp đơn tại cơ quan có thẩm quyền

Chọn cơ quan gần nhất (như công an địa phương) để nộp, hoặc sử dụng cổng thông tin điện tử (ví dụ: Cổng thông tin Bộ Công an tại congan.gov.vn). Cơ quan sẽ tiếp nhận và xác minh trong vòng 7-15 ngày theo quy định tại Luật Khiếu nại 2011 (sửa đổi 2020).

Bước 3: Theo dõi và hỗ trợ pháp lý

Liên hệ cơ quan để cập nhật tiến trình, và nếu cần, yêu cầu tạm dừng thu nợ hoặc bảo vệ tạm thời theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Trong quá trình này, bạn có thể nhờ luật sư hỗ trợ để đảm bảo quyền lợi được bảo vệ đầy đủ.

Việc tố cáo kịp thời giúp ngăn chặn hành vi vi phạm, bảo vệ quyền lợi người vay và góp phần loại bỏ các app cho vay bất hợp pháp, đảm bảo môi trường giao dịch dân sự lành mạnh theo Bộ luật Dân sự 2015. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.