Mọi người tư vấn giúp, mình có thu nhập từ việc viết bài cho các báo và tạp chí, mỗi nhuận bút chỉ khoảng 500 nghìn đến 1 triệu nên không nơi nào khấu trừ thuế của mình, nhưng tổng cả năm cộng lại thì mình thu được khoảng 150 triệu, vậy mình có bắt buộc phải tự đi đăng ký mã số thuế và nộp quyết toán cho số tiền này không khi mà không có bất kỳ chứng từ khấu trừ nào trong tay?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Thu nhập từ nhuận bút và nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Thu nhập từ việc viết bài cho các cơ quan báo chí được xác định là thu nhập từ bản quyền, nhuận bút, thuộc đối tượng chịu thuế TNCN theo quy định tại Điều 3 Thông tư 111/2013/TT-BTC. Thông thường, đối với các khoản chi trả dưới 2.000.000 đồng/lần, các tòa soạn thường không khấu trừ 10% tại nguồn theo Điều 25 Thông tư này. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc Anh/Chị được miễn thuế hoàn toàn nếu tổng thu nhập trong năm vượt quá ngưỡng giảm trừ gia cảnh.

Căn cứ Nghị định 146/2018/NĐ-CP (hiện hành), mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng (tương đương 132 triệu đồng/năm). Với mức thu nhập 150 triệu đồng/năm, sau khi giảm trừ gia cảnh cho bản thân, Anh/Chị vẫn còn phần thu nhập tính thuế khoảng 18 triệu đồng. Do đó, việc tự kê khai và quyết toán thuế là bắt buộc để tránh các chế tài xử phạt về hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế từ Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

Quy trình đăng ký mã số thuế (MST) cá nhân

Để có thể thực hiện kê khai và quyết toán thuế, Anh/Chị bắt buộc phải có mã số thuế cá nhân theo quy định tại Điều 30 Luật Quản lý thuế 2019. Quy trình thực hiện như sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký mã số thuế Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chính xác là bước đầu tiên để hệ thống quản lý thuế quốc gia ghi nhận thông tin định danh của Anh/Chị. Anh/Chị cần tập hợp các giấy tờ sau để chứng minh nhân thân và thực hiện quyền đăng ký người nộp thuế theo quy định của pháp luật hiện hành. Hồ sơ bao gồm:

• Bản sao CMND/CCCD hoặc hộ chiếu (không cần công chứng).
• Đơn đăng ký MST theo mẫu 01-ĐK-TCT ban hành kèm Thông tư 105/2020/TT-BTC (áp dụng cho cá nhân). Sau khi chuẩn bị xong, Anh/Chị có thể lựa chọn nộp bản cứng hoặc thực hiện số hóa các tài liệu này để nộp trực tuyến qua Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế. Việc sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2 sẽ giúp quá trình xác thực hồ sơ diễn ra nhanh chóng hơn, giảm thiểu các sai sót về thông tin cá nhân.

Bước 2: Nộp hồ sơ đăng ký thuế Anh/Chị nộp hồ sơ trực tiếp tại bộ phận một cửa của Chi cục Thuế nơi cư trú hoặc thực hiện nộp trực tuyến qua ứng dụng eTax Mobile hoặc website etax.gdt.gov.vn. Việc nộp trực tuyến qua hệ thống eTax giúp Anh/Chị tiết kiệm thời gian đi lại, đồng thời hệ thống sẽ tự động phản hồi tình trạng hồ sơ và hướng dẫn sửa đổi nếu thông tin chưa trùng khớp với dữ liệu dân cư. Anh/Chị cần lưu ý chọn đúng Chi cục Thuế quản lý dựa trên địa chỉ thường trú hoặc tạm trú để tránh việc hồ sơ bị trả lại do sai thẩm quyền tiếp nhận. Sau khi gửi hồ sơ thành công, hệ thống sẽ cấp mã giao dịch để Anh/Chị dễ dàng theo dõi tiến độ xử lý của cơ quan thuế một cách minh bạch.

Bước 3: Nhận và sử dụng mã số thuế cá nhân Sau thời gian xử lý khoảng 03 đến 05 ngày làm việc, cơ quan thuế sẽ phê duyệt và cấp mã số thuế cá nhân duy nhất gắn liền với số định danh của Anh/Chị. Anh/Chị có thể tra cứu mã số thuế này trực tiếp trên trang thông tin của Tổng cục Thuế hoặc nhận kết quả thông báo qua email đã đăng ký. Mã số thuế này sẽ được sử dụng xuyên suốt trong quá trình Anh/Chị ký kết hợp đồng nhuận bút với các tòa soạn báo và là căn cứ để thực hiện các thủ tục quyết toán thuế cuối năm. Việc sở hữu mã số thuế chính thức không chỉ giúp Anh/Chị tuân thủ pháp luật mà còn là cơ sở để bảo vệ quyền lợi khi có các khoản thuế nộp thừa cần được hoàn lại sau khi quyết toán.

Quy trình quyết toán thuế thu nhập cá nhân cuối năm

Với tổng thu nhập từ nhiều nguồn và chưa được khấu trừ tại nguồn, Anh/Chị cần thực hiện quyết toán thuế năm theo trình tự các bước sau:

Bước 1: Thu thập và tổng hợp chứng từ thu nhập Anh/Chị cần chủ động rà soát lại tất cả các khoản nhuận bút đã nhận được trong năm dương lịch để xác định chính xác tổng doanh thu chịu thuế. Do các tòa soạn không khấu trừ tại nguồn, Anh/Chị phải tự quản lý hệ thống chứng từ này để đối chiếu số liệu với cơ quan thuế khi có yêu cầu giải trình về nguồn gốc thu nhập. Các chứng từ cần tập hợp bao gồm:

• Tất cả hợp đồng và biên nhận nhuận bút từ các báo, tạp chí (dù không có khấu trừ thuế).
• Bảng kê thu nhập tự lập dựa trên sao kê ngân hàng hoặc chứng từ chuyển khoản nếu thiếu chứng từ gốc. Việc lập bảng kê chi tiết theo từng tháng hoặc từng tòa soạn sẽ giúp Anh/Chị dễ dàng nhập liệu vào phần mềm hỗ trợ kê khai (HTKK) hoặc hệ thống khai thuế điện tử. Những dữ liệu này là bằng chứng pháp lý quan trọng nhất để xác định số thuế thực tế phải nộp, đảm bảo tính minh bạch và chính xác theo hướng dẫn tại Thông tư 80/2021/TT-BTC.

Bước 2: Kê khai tờ khai quyết toán thuế Anh/Chị sử dụng mẫu tờ khai 02/QTT-TNCN dành cho cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công hoặc bản quyền tự quyết toán với cơ quan thuế. Tại bước này, Anh/Chị cần điền chính xác tổng thu nhập, các khoản giảm trừ gia cảnh cho bản thân và người phụ thuộc (nếu có) để hệ thống tự động tính toán số thuế còn phải nộp. Giải thích chi tiết từ 3-5 dòng: Việc kê khai qua hệ thống eTax giúp tự động hóa các phép tính, hạn chế sai sót số học so với việc kê khai thủ công trên bản giấy. Anh/Chị nên kiểm tra kỹ các chỉ tiêu về giảm trừ bản thân (132 triệu đồng/năm) để đảm bảo không bị tính thuế thừa hoặc thiếu. Sau khi hoàn tất, Anh/Chị thực hiện kết xuất file dữ liệu (XML) và gửi trực tuyến kèm theo các file đính kèm là hình ảnh hoặc PDF của hợp đồng, chứng từ thu nhập. Bước này hoàn thành khi hệ thống gửi thông báo "Hồ sơ đã được tiếp nhận" về địa chỉ email của Anh/Chị.

Bước 3: Nộp thuế và hoàn tất hồ sơ quyết toán Dựa trên số thuế phải nộp bổ sung hiển thị trên tờ khai, Anh/Chị thực hiện nộp tiền vào Ngân sách Nhà nước thông qua các ứng dụng ngân hàng hoặc nộp trực tiếp tại Kho bạc. Số tiền thuế phải nộp cần được thanh toán đúng hạn (thường là trước ngày 04/05 hàng năm đối với cá nhân tự quyết toán) để tránh phát sinh tiền chậm nộp mức 0,03%/ngày theo Điều 59 Luật Quản lý thuế 2019. Sau khi nộp thuế, Anh/Chị nên in và lưu trữ chứng từ nộp tiền điện tử kèm theo hồ sơ quyết toán trong ít nhất 10 năm theo quy định về lưu trữ chứng từ kế toán. Việc lưu trữ cẩn thận giúp Anh/Chị có bằng chứng bảo vệ mình trong các đợt kiểm tra thuế định kỳ hoặc khi có nhu cầu chứng minh tài chính, thu nhập cho các mục đích cá nhân khác như vay vốn ngân hàng hay xin visa.

Việc tuân thủ đăng ký MST và quyết toán thuế giúp tránh phạt hành chính, đồng thời đảm bảo quyền lợi khấu trừ hợp lý, giảm thiểu rủi ro kiểm tra sau từ cơ quan thuế. Tuân thủ còn hỗ trợ xây dựng lịch sử tín dụng thuế tốt cho các giao dịch sau này. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Xem thêm: Chuyện là em có góp vốn vào một công ty cùng với bạn nhưng vừa rồi công ty làm ăn thua lỗ dẫn đến phá sản, em muốn hỏi là số tiền vốn em đã mất trắng đó có được coi là một khoản chi phí lỗ để trừ vào các thu nhập khác của em khi tính thuế TNCN cuối năm không, ví dụ em có thu nhập từ lương cao nhưng đầu tư vốn bị lỗ thì có được bù trừ giữa các loại thu nhập này để giảm số thuế tổng phải nộp không ạ?

Xem thêm: Có bác nào nhận được tiền hoàn thuế vào tài khoản rồi mà sau đó cơ quan thuế lại gọi điện báo là tính sai và yêu cầu nộp lại một phần tiền chưa?