Vụ Pháp chế có trách nhiệm gì trong xây dựng văn bản?

Trong bộ máy quản lý nhà nước thuộc Bộ Xây dựng, Vụ Pháp chế giữ vị trí là "gác cổng" pháp lý và điều phối chuyên môn toàn diện đối với hoạt động xây dựng văn bản quy phạm pháp luật. Trái ngược với đơn vị chủ trì soạn thảo (vốn tập trung vào chuyên môn kỹ thuật hoặc nội dung quản lý ngành), Vụ Pháp chế chịu trách nhiệm gọt giũa tính hợp pháp, tính thống nhất kỹ thuật lập quy và giám sát tuân thủ quy trình ban hành. Dưới góc nhìn thẩm định pháp lý và quản trị quy trình lập quy chuyên sâu, Công ty Luật ACC xin làm rõ các trách nhiệm cốt lõi của Vụ Pháp chế theo quy định tại Thông tư 25/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng.

1. Trách nhiệm đầu mối quản lý, theo dõi và tổng hợp chương trình lập quy

Theo quy định tại khoản 3 Điều 7  Thông tư 25/2026/TT-BXD Vụ Pháp chế đóng vai trò là cơ quan tham mưu chiến lược giúp Bộ trưởng Bộ Xây dựng quản lý toàn bộ chương trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật hằng năm:

• Lập và điều chỉnh chương trình xây dựng văn bản: Tổng hợp đề xuất từ các đơn vị thuộc Bộ, tham mưu xây dựng và trình Bộ trưởng phê duyệt Chương trình xây dựng Thông tư, Thông tư liên tịch.
• Theo dõi và đôn đốc tiến độ: Giám sát chặt chẽ lộ trình thực hiện của từng đơn vị chủ trì soạn thảo, kịp thời báo cáo Lãnh đạo Bộ để xử lý các vướng mắc, bảo đảm đúng tiến độ đăng ký.

2. Trách nhiệm chủ trì thẩm định tính hợp pháp và kỹ thuật lập quy

Đây là nhiệm vụ chuyên môn trọng tâm nhất của Vụ Pháp chế nhằm loại bỏ các rủi ro pháp lý trước khi dự thảo văn bản được ban hành:

• Thẩm định tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất: Kiểm tra tính phù hợp của dự thảo Thông tư với Hiến pháp, Luật, Nghị định và hệ thống văn bản pháp luật hiện hành; bảo đảm không phát sinh sự mâu thuẫn, chồng chéo.
• Kĩ thuật biên soạn và thủ tục hành chính: Kiểm tra việc tuân thủ quy trình thủ tục lập quy, ngôn ngữ pháp lý, kỹ thuật trình bày văn bản và đánh giá tính khả thi của các quy định thủ tục hành chính mới (nếu có).

>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn thuê tổ chức tư vấn xây dựng văn bản pháp luật tại đây.

3. Trách nhiệm phối hợp kiểm soát và cho ý kiến về sử dụng kinh phí lập quy

Bên cạnh khía cạnh nội dung, Vụ Pháp chế còn tham gia vào khâu rà soát danh mục nhiệm vụ thuộc phạm vi quản lý kinh phí quy định tại Thông tư 25/2026/TT-BXD:

• Xác nhận tính cần thiết của các hoạt động pháp lý: Cho ý kiến đối với đề xuất của đơn vị chủ trì về các hoạt động rà soát văn bản, thuê chuyên gia phản biện pháp lý hoặc tổ chức hội thảo lấy ý kiến.
• Phối hợp thẩm định dự toán: Phối hợp với Vụ Tài chính – Kế toán kiểm tra sự phù hợp giữa các danh mục hoạt động lập quy dự kiến với quy trình thủ tục pháp luật bắt buộc.

>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn tiêu chí lựa chọn chuyên gia, tổ chức tư vấn tại đây.

4. Trách nhiệm rà soát, hệ thống hóa và kiểm tra sau ban hành

Nhiệm vụ của Vụ Pháp chế không dừng lại khi văn bản được ban hành mà kéo dài trong suốt vòng đời của văn bản đó:

• Rà soát và hệ thống hóa văn bản: Định kỳ thực hiện rà soát các Thông tư do Bộ Xây dựng ban hành để kịp thời phát hiện quy định hết hiệu lực, mâu thuẫn hoặc cần sửa đổi, bổ sung.
• Kiểm tra văn bản theo thẩm quyền: Đề xuất xử lý các văn bản có dấu hiệu trái pháp luật hoặc không còn phù hợp với thực tiễn phát triển của ngành Xây dựng.

Sự kiểm soát chặt chẽ của Vụ Pháp chế là yếu tố bảo chứng cho chất lượng và độ an toàn pháp lý của từng văn bản quy phạm pháp luật ngành Xây dựng.

Công ty Luật ACC là đơn vị chuyên nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực tư vấn pháp lý và hỗ trợ thủ tục hành chính. Chúng tôi cung cấp dịch vụ rà soát tính hợp pháp của dự thảo văn bản, hỗ trợ xây dựng hồ sơ thẩm định, tư vấn kỹ thuật lập quy và chuẩn hóa các quy trình nghiệm thu, thanh quyết toán kinh phí theo đúng quy định tại Thông tư 25/2026/TT-BXD.

Quý khách hàng và các đơn vị có nhu cầu tư vấn chuyên sâu về trách nhiệm của Vụ Pháp chế cũng như quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, xin vui lòng liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được phục vụ tận tâm.