Xây dựng, phát triển nhân lực làm công tác dân số

Đội ngũ nhân lực làm công tác dân số là lực lượng nòng cốt trong việc tổ chức thực hiện, vận động và đưa các chính sách dân số vào đời sống. Trước những yêu cầu mới về duy trì mức sinh thay thế, kiểm soát tỷ số giới tính khi sinh, nâng cao chất lượng dân số và thích ứng với quá trình già hóa dân số nhanh chóng, Luật Dân số số 113/2025/QH15 đã đưa ra những quy định chiến lược nhằm xây dựng, phát triển và kiện toàn đội ngũ nhân lực làm công tác dân số từ trung ương đến cơ sở. Bài viết dưới đây của Công ty Luật ACC sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp lý liên quan.

1. Căn cứ pháp lý và định hướng phát triển nhân lực làm công tác dân số

Căn cứ quy định tại Luật Dân số số 113/2025/QH15, Nhà nước khẳng định quan điểm đầu tư cho nhân lực làm công tác dân số là đầu tư cho sự phát triển bền vững. Đội ngũ này bao gồm cán bộ, công chức, viên chức chuyên trách dân số các cấp và mạng lưới cộng tác viên dân số tại thôn, bản, tổ dân phố.

Luật quy định rõ việc xây dựng đội ngũ nhân lực dân số phải bảo đảm tính ổn định, chuyên nghiệp, đáp ứng tốt yêu cầu chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang Dân số và Phát triển theo tinh thần chỉ đạo của Đảng và Nhà nước.

2. Các giải pháp trọng tâm trong xây dựng và phát triển nhân lực dân số

Nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của lực lượng này, Luật Dân số số 113/2025/QH15 tập trung vào các nhóm giải pháp cốt lõi:

• Củng cố, kiện toàn bộ máy tổ chức: Đảm bảo bộ máy làm công tác dân số các cấp được sắp xếp tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; duy trì và củng cố vị trí việc làm chuyên trách dân số tại các cơ sở y tế tuyến xã, phường, thị trấn.
• Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực: Định kỳ tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn nâng cao kiến thức chuyên môn, kỹ năng truyền thông, tư vấn và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dữ liệu dân số cho cán bộ chuyên trách và cộng tác viên.
• Phát triển mạng lưới cộng tác viên dân số: Chuẩn hóa tiêu chuẩn tuyển chọn, quản lý và sử dụng đội ngũ cộng tác viên dân số tại các khu dân cư — lực lượng "gần dân nhất", trực tiếp nắm bắt thông tin và vận động từng hộ gia đình.

>>> Xem thêm bài viết: Dịch vụ tư vấn quy định về chăm sóc sức khỏe sinh sản theo Luật Dân số tại đây.

3. Chính sách đãi ngộ, thu hút và bảo đảm chế độ đối với nhân lực dân số

Để khuyến khích và giữ chân đội ngũ làm công tác dân số, đặc biệt là ở tuyến cơ sở và các vùng khó khăn, Luật Dân số số 113/2025/QH15 quy định các chính sách đãi ngộ thiết thực:

• Chế độ thù lao và phụ cấp: Bảo đảm chế độ thù lao hàng tháng, phụ cấp trách nhiệm và phụ cấp lưu động cho đội ngũ cộng tác viên dân số thôn, bản, tổ dân phố từ nguồn ngân sách nhà nước và địa phương.
• Chính sách ưu tiên vùng khó khăn: Áp dụng cơ chế phụ cấp đặc thù, chính sách thu hút đối với cán bộ, viên chức và cộng tác viên dân số công tác tại vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, hải đảo.
• Khen thưởng và tôn vinh: Định kỳ tổ chức xét tặng các hình thức khen thưởng, danh hiệu thi đua cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác dân số để kịp thời động viên tinh thần trách nhiệm.

>>> Xem thêm bài viết: Dịch vụ tư vấn hợp tác quốc tế về công tác dân số tại đây.

4. Trách nhiệm của các cơ quan trong việc phát triển nguồn nhân lực

Phát triển nhân lực dân số là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và chính quyền các cấp:

• Bộ Y tế: Xây dựng quy chuẩn chức danh nghề nghiệp, khung chương trình đào tạo chuyên môn về dân số và phát triển; chỉ đạo, hướng dẫn chuyên môn trên phạm vi toàn quốc.
• Ủy ban nhân dân các cấp: Bố trí đủ chỉ tiêu biên chế, nhân sự chuyên trách; phê duyệt dự toán kinh phí hỗ trợ, chi trả thù lao cho cộng tác viên dân số địa phương phù hợp với khả năng ngân sách.
• Các tổ chức chính trị – xã hội: Coordinate chặt chẽ với cơ quan y tế – dân số trong việc phát triển lực lượng tuyên truyền viên nòng cốt tại các hội, đoàn thể.

Quy định về xây dựng, phát triển nhân lực làm công tác dân số theo Luật Dân số số 113/2025/QH15 là tiền đề vững chắc giúp bảo đảm tính hiệu quả khi thực thi các chính sách an sinh dân số. Nắm vững quy định pháp luật về chế độ, chính sách đãi ngộ sẽ giúp các cơ quan, đơn vị và cá nhân làm công tác dân số bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của mình.

Công ty Luật ACC là đơn vị tư vấn pháp lý uy tín, chuyên nghiệp với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực y tế, cán bộ công chức và pháp luật dân số. Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ quý khách hàng tư vấn chuyên sâu quy định Luật Dân số số 113/2025/QH15, hướng dẫn các quy định về chế độ, chính sách đãi ngộ dành cho nhân lực dân số và giải đáp mọi vướng mắc pháp lý liên quan.