Mọi người ơi, cho em hỏi: Em từng vay app đen nhưng đã trả hết. Em không vay nữa, nhưng bên đó tự lên hợp đồng mà không giải ngân. Đến hạn thì gọi đòi trả nợ. Có ai gặp trường hợp như em không và nên giải quyết như thế nào?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Tính hợp pháp của hợp đồng vay trong ứng dụng vay nợ

Theo Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng vay là giao dịch dân sự được xác lập khi các bên đạt được sự thỏa thuận về nội dung, hình thức và điều kiện thực hiện (Điều 463). Hợp đồng phải được lập bằng văn bản nếu giá trị từ 500.000 đồng trở lên, và bên cho vay phải thực hiện nghĩa vụ giải ngân trước khi yêu cầu bên vay thanh toán. Nếu ứng dụng vay nợ tự tạo hợp đồng mà không có sự đồng ý rõ ràng của người dùng hoặc chưa giải ngân, hợp đồng đó không có giá trị pháp lý, vì vi phạm nguyên tắc tự nguyện và bình đẳng giữa các bên (Điều 117). Người dùng có quyền từ chối thực hiện và yêu cầu hủy bỏ các yêu cầu thanh toán trái luật.

Hành vi vi phạm pháp luật của ứng dụng

Việc ứng dụng tự tạo hợp đồng giả mạo và đòi tiền khi chưa giải ngân có thể cấu thành hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) tại Điều 174, với mức phạt tù từ 6 tháng đến 20 năm tùy theo giá trị tài sản bị chiếm đoạt.

Ngoài ra, nếu ứng dụng quảng cáo sai sự thật về dịch vụ vay hoặc sử dụng thông tin cá nhân để ép buộc thanh toán, hành vi này vi phạm quy định về cạnh tranh không lành mạnh theo Nghị định 110/2018/NĐ-CP (Điều 8), có thể bị phạt hành chính từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng. Các hành vi đòi nợ trái quy định, như đe dọa hoặc quấy rối, còn vi phạm Luật Các tổ chức tín dụng 2010 (sửa đổi 2017), dẫn đến trách nhiệm dân sự bồi thường thiệt hại.

Quy trình xử lý khi bị ứng dụng vay nợ vi phạm

Bước 1: Thu thập chứng cứ

Người bị ảnh hưởng cần lưu giữ toàn bộ bằng chứng liên quan, bao gồm ảnh chụp màn hình ứng dụng, lịch sử giao dịch, tin nhắn đòi nợ và hợp đồng điện tử. Chứng cứ này giúp chứng minh hành vi vi phạm, tránh tranh chấp sau này. Theo Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 92), chứng cứ phải được thu thập hợp pháp để có giá trị trước tòa án.

Bước 2: Báo cáo cơ quan chức năng

Liên hệ ngay Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm công nghệ cao (A05) thuộc Bộ Công an hoặc Sở Thông tin và Truyền thông địa phương để tố cáo hành vi lừa đảo. Nếu liên quan đến cạnh tranh không lành mạnh, gửi đơn khiếu nại đến Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công Thương). Quy trình này được hướng dẫn tại Nghị định 110/2018/NĐ-CP, giúp cơ quan nhà nước điều tra và xử lý nhanh chóng.

Bước 3: Khởi kiện dân sự hoặc hình sự

Nếu thiệt hại cụ thể, nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Đối với hành vi hình sự, cơ quan công an sẽ khởi tố nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo Bộ luật Hình sự 2015. Người dùng có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại, bao gồm chi phí pháp lý và tổn thất tinh thần.

• Hồ sơ cần chuẩn bị:
• Đơn tố cáo/khởi kiện (mẫu theo quy định pháp luật).
• Chứng cứ thu thập (ảnh, file điện tử).
• Giấy tờ cá nhân (CMND/CCCD).
• Bằng chứng thiệt hại (nếu có, như sao kê ngân hàng).

Việc tuân thủ quy định pháp luật giúp bảo vệ quyền lợi người dùng, tránh rủi ro tài chính và pháp lý không đáng có. Đồng thời, góp phần xây dựng môi trường vay vốn lành mạnh, minh bạch. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.