Dạ cho em hỏi ạ, khi lập báo cáo tài chính phát hiện chi phí khấu hao vượt mức quy định, có cách ghi nhận hợp lý để không bị truy thu thuế TNDN không ạ?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Xử lý chi phí khấu hao vượt mức quy định

Theo quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, chi phí khấu hao tài sản cố định (TSCĐ) chỉ được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế nếu tuân thủ mức khấu hao theo khung quy định tại Thông tư số 96/2015/TT-BTC (hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp). Nếu phát hiện chi phí khấu hao vượt mức này trong báo cáo tài chính, doanh nghiệp phải điều chỉnh để tránh bị truy thu thuế, vì phần vượt sẽ bị loại khỏi chi phí được trừ, dẫn đến tăng thu nhập chịu thuế và phát sinh nghĩa vụ thuế bổ sung. Việc ghi nhận hợp lý đòi hỏi doanh nghiệp chủ động điều chỉnh sổ sách kế toán và kê khai thuế kịp thời, tránh tình trạng cơ quan thuế phát hiện qua thanh tra dẫn đến phạt chậm nộp (0,03%/ngày theo Điều 34 Luật Quản lý thuế 2019).

Các bước điều chỉnh ghi nhận để tránh truy thu thuế TNDN

Bước 1: Xác định mức khấu hao vượt quy định

Doanh nghiệp cần rà soát lại giá trị TSCĐ, thời gian sử dụng hữu ích và phương pháp khấu hao theo khung tại Phụ lục I Thông tư 96/2015/TT-BTC. Ví dụ, nếu TSCĐ thuộc nhóm A (như nhà xưởng), mức khấu hao tối đa không vượt 5%/năm giá trị gốc. Phần vượt được tính bằng công thức: (Mức khấu hao thực tế – Mức khấu hao tối đa) x Giá trị TSCĐ. Việc này giúp xác định chính xác số tiền chi phí không được trừ, tránh sai sót khi điều chỉnh. Đồng thời, lưu trữ chứng từ gốc như hóa đơn mua TSCĐ để làm cơ sở.

Bước 2: Điều chỉnh sổ sách kế toán và báo cáo tài chính

Ghi giảm chi phí khấu hao trên sổ sách bằng bút toán điều chỉnh (ví dụ: Nợ TK 214 – TSCĐ hữu hình / Có TK 627 – Chi phí sản xuất chung), đồng thời tăng thu nhập chưa phân phối trên báo cáo kết quả kinh doanh. Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 03 (VAS 03) về TSCĐ hữu hình, điều chỉnh phải được thực hiện trong kỳ phát hiện và phản ánh đầy đủ trong báo cáo tài chính năm. Nếu đã nộp báo cáo, doanh nghiệp lập biên bản nội bộ ghi nhận sự điều chỉnh để đảm bảo tính minh bạch, tránh tranh chấp sau này với cơ quan thuế.

Bước 3: Kê khai và nộp bổ sung thuế TNDN

Doanh nghiệp lập tờ khai bổ sung theo mẫu 03/TNDN (ban hành kèm Thông tư 151/2014/TT-BTC, sửa đổi bởi Thông tư 80/2021/TT-BTC) để điều chỉnh thu nhập chịu thuế tăng tương ứng với phần chi phí khấu hao vượt. Nộp bổ sung trong vòng 10 năm kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ quyết toán theo Điều 110 Luật Quản lý thuế 2019, kèm nộp đủ số thuế tăng (tỷ lệ 20% theo Điều 10 Luật Thuế TNDN) và tiền chậm nộp nếu quá hạn. Nếu tự giác kê khai trước thanh tra, doanh nghiệp chỉ chịu tiền chậm nộp mà không bị phạt vi phạm hành chính (theo Điều 142 Luật Quản lý thuế).

Hồ sơ cần chuẩn bị

• Biên bản kiểm kê và xác định mức khấu hao vượt quy định.
• Bút toán điều chỉnh kế toán và báo cáo tài chính đã sửa đổi.
• Tờ khai bổ sung thuế TNDN (mẫu 03/TNDN) kèm tính toán chi tiết phần chi phí không được trừ.
• Chứng từ gốc TSCĐ (hóa đơn, hợp đồng mua sắm) và sổ sách khấu hao.
• Giấy nộp thuế bổ sung và biên lai nộp tiền chậm nộp (nếu có).

Việc tuân thủ các quy định trên giúp doanh nghiệp tránh rủi ro truy thu thuế lớn, giảm thiểu phạt hành chính từ 20% đến 100% số thuế trốn theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, đồng thời đảm bảo tính minh bạch trong quản lý tài chính. Tuân thủ còn hỗ trợ doanh nghiệp duy trì uy tín với cơ quan thuế và đối tác. Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ Công Ty Luật ACC.