Xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế có phải là trốn thuế không?

Xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế là hành vi vi phạm nghiêm trọng trong lĩnh vực thuế, có thể gây thiệt hại lớn cho ngân sách nhà nước và dẫn đến các chế tài pháp lý nặng nề. Doanh nghiệp cần nắm rõ quy định để tránh rủi ro không đáng có khi thực hiện giao dịch. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết vấn đề này cùng Công ty Luật ACC.

1. Xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế có phải là trốn thuế không?

Hành vi xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế được xem là hình thức trốn thuế khi doanh nghiệp cố tình ghi nhận giá trị giao dịch thấp hơn thực tế để giảm nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp. Theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), hành vi này có thể cấu thành tội trốn thuế nếu số tiền thuế trốn đạt mức quy định.

Việc làm sai lệch hóa đơn không chỉ vi phạm Luật Quản lý thuế 2025 mà còn bị xử lý hành chính hoặc hình sự tùy mức độ. Doanh nghiệp cần hiểu rõ rằng bất kỳ sự chênh lệch nào giữa hóa đơn và giá trị thực tế đều có thể bị cơ quan thuế kiểm tra và kết luận là trốn thuế nếu có yếu tố cố ý.

2. Hậu quả pháp lý khi thực hiện xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế

Doanh nghiệp vi phạm sẽ phải nộp đủ số thuế còn thiếu, tiền chậm nộp và tiền phạt theo quy định của Luật Quản lý thuế 2025. Mức phạt hành chính có thể lên đến 5 lần số thuế trốn theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

Trong trường hợp nghiêm trọng, cá nhân hoặc người đại diện pháp luật có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) với mức phạt tù từ 6 tháng đến 7 năm tùy theo số tiền thuế trốn. Ngoài ra, doanh nghiệp còn đối mặt với việc đình chỉ hoạt động kinh doanh có thời hạn theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Xem thêm: Chuyển tiền trước xuất hóa đơn sau có được không?

3. Quy định xử phạt hành chính theo các văn bản pháp luật hiện hành

Luật Quản lý thuế 2025 quy định rõ mức xử phạt đối với hành vi khai sai, gian lận thuế thông qua hóa đơn. Nghị định 125/2020/NĐ-CP chi tiết hóa mức phạt tiền từ 1 đến 5 lần số thuế trốn đối với trường hợp xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế.

Nghị định 252/2026/NĐ-CP bổ sung các biện pháp xử lý bổ sung như thu hồi giấy phép kinh doanh khi vi phạm nhiều lần. Các quy định này nhằm đảm bảo tính răn đe và buộc doanh nghiệp tuân thủ đúng giá trị giao dịch thực tế trên hóa đơn.

Xem thêm: Chữ ký người chuyển đổi trên hóa đơn điện tử có bắt buộc không? Mới

4. Biện pháp phòng ngừa và tuân thủ pháp luật thuế

Doanh nghiệp nên xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ để đảm bảo hóa đơn phản ánh đúng giá trị thực tế của hàng hóa, dịch vụ. Việc đào tạo nhân viên về Luật Quản lý thuế 2025 và các nghị định liên quan giúp giảm thiểu rủi ro.

Khi phát hiện sai sót, doanh nghiệp cần chủ động điều chỉnh hóa đơn theo đúng quy định để tránh bị coi là trốn thuế. Tham vấn ý kiến pháp lý từ đơn vị chuyên môn cũng là cách hiệu quả để đảm bảo tuân thủ Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) và các văn bản hướng dẫn.

5. Câu hỏi thường gặp

Xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế bị phạt bao nhiêu?

Mức phạt được quy định tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP và Luật Quản lý thuế 2025, có thể từ 1 đến 5 lần số thuế trốn kèm theo tiền chậm nộp. Trường hợp số thuế lớn có thể bị xử lý hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

Có bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế không?

Có thể bị truy cứu nếu số tiền thuế trốn đạt ngưỡng quy định tại Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Mức án tù phụ thuộc vào giá trị thuế trốn và yếu tố có tổ chức hay tái phạm.

Doanh nghiệp cần làm gì khi bị phát hiện xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế?

Doanh nghiệp phải nộp đủ thuế, tiền phạt theo Luật Quản lý thuế 2025 và có thể bị áp dụng biện pháp xử lý bổ sung theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Nên liên hệ ngay với cơ quan thuế để giải trình và khắc phục.

Xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế không chỉ là sai phạm hành chính mà còn có thể dẫn đến hậu quả hình sự nghiêm trọng. Doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật để bảo vệ hoạt động kinh doanh hợp pháp. Liên hệ Công ty Luật ACC để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ giải quyết các vấn đề liên quan đến thuế.