Yêu cầu và chiến lược quản lý rủi ro thanh khoản

Rủi ro thanh khoản là một trong những nguy cơ đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại và khả năng chi trả của các tổ chức tín dụng. Đối với các tổ chức tín dụng là hợp tác xã (như quỹ tín dụng nhân dân) và tổ chức tài chính vi mô, việc đảm bảo khả năng thanh toán tức thì cũng như chi trả các khoản tiền gửi của thành viên, khách hàng là yếu tố sống còn. Công ty Luật ACC xin tư vấn chi tiết các yêu cầu pháp lý và xây dựng chiến lược quản lý rủi ro thanh khoản theo quy định pháp luật hiện hành qua bài viết dưới đây.

1. Cơ sở pháp lý về quản lý rủi ro thanh khoản

Văn bản quy phạm pháp luật trực tiếp điều chỉnh công tác quản trị rủi ro thanh khoản thuộc hệ thống kiểm soát nội bộ của các tổ chức tín dụng là hợp tác xã, tổ chức tài chính vi mô hiện nay là Thông tư 62/2025/TT-NHNN quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của tổ chức tín dụng là hợp tác xã, tổ chức tài chính vi mô.

Theo Thông tư 62/2025/TT-NHNN, tổ chức tín dụng phải thiết lập khung quản lý rủi ro thanh khoản toàn diện, bảo đảm luôn duy trì đầy đủ tài sản thanh khoản cao để đáp ứng mọi nghĩa vụ tài chính đến hạn. Việc tuân thủ quy định giúp tổ chức tín dụng duy trì sự ổn định vận hành, phòng ngừa nguy cơ rút tiền hàng loạt và tránh bị Ngân hàng Nhà nước áp dụng các biện pháp can thiệp sớm hoặc xử phạt vi phạm hành chính.

2. Các yêu cầu cốt lõi trong quản lý rủi ro thanh khoản

Theo quy định tại Điều 35 Thông tư 62/2025/TT-NHNN Để kiểm soát hiệu quả rủi ro thanh khoản, tổ chức tín dụng phải đáp ứng các tiêu chuẩn bắt buộc sau:

• Duy trì tỷ lệ an toàn thanh khoản: Đảm bảo các chỉ số về khả năng chi trả, tỷ lệ tối đa của nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn theo đúng quy chuẩn quy định.
• Xây dựng hệ thống hạn mức rủi ro thanh khoản: Thiết lập hạn mức lệch trạng thái thanh khoản, hạn mức chênh lệch giữa dòng tiền vào và dòng tiền ra theo từng kỳ hạn.
• Đo lường và dự báo dòng tiền: Thường xuyên lập bảng dự báo dòng tiền ra/vào hằng ngày và hằng tuần dựa trên các kịch bản hoạt động bình thường cũng như kịch bản có biến động bất lợi.
• Đa dạng hóa nguồn vốn huy động: Tránh phụ thuộc quá lớn vào một vài khách hàng gửi tiền lớn hoặc một kênh huy động vốn duy nhất nhằm giảm thiểu rủi ro tập trung thanh khoản.

>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn xây dựng chính sách và hạn mức quản lý rủi ro tại đây.

3. Chiến lược quản lý và kịch bản ứng phó sự cố thanh khoản

Một chiến lược quản lý rủi ro thanh khoản hiệu quả phải kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa chủ động và xử lý tình huống khẩn cấp:

• Chiến lược duy trì danh mục tài sản thanh khoản cao: Nắm giữ tỷ lệ hợp lý các tài sản có tính thanh khoản cao (tiền mặt, tiền gửi tại Ngân hàng Nhà nước, tín phiếu) để sẵn sàng chuyển đổi thành tiền mặt khi phát sinh nhu cầu đột xuất.
• Xây dựng kế hoạch dự phòng rủi ro thanh khoản (CFP): Ban hành quy trình xử lý khủng hoảng thanh khoản chi tiết, phân công rõ thẩm quyền, các bước kích hoạt nguồn vốn dự phòng và cơ chế truyền thông minh bạch.
• Kiểm tra sức chịu đựng (Stress Testing): Định kỳ simulated các kịch bản giả định khi bị rút tiền hàng loạt để đánh giá sức chịu đựng của tổ chức tín dụng, từ đó điều chỉnh chiến lược kinh doanh kịp thời.
• Báo cáo và tổng hợp dữ liệu: Báo cáo trạng thái thanh khoản hằng ngày cho Ban điều hành và là cơ sở để lập báo cáo hằng năm về hệ thống kiểm soát nội bộ gửi Ngân hàng Nhà nước.

>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn lập báo cáo về hệ thống kiểm soát nội bộ tại đây.

4. Những bất cập thực tế và rủi ro nếu quản lý thiếu hiệu quả

Thực tế vận hành tại một số quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô quy mô vừa và nhỏ cho thấy, công tác quản lý rủi ro thanh khoản vẫn còn bộc lộ không ít rủi ro. Nhiều đơn vị chủ quan chỉ tập trung vào chỉ tiêu tăng trưởng dư nợ cho vay mà bỏ qua việc cân đối kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động ngắn hạn và dư nợ trung dài hạn. Bên cạnh đó, việc xây dựng kế hoạch dự phòng khẩn cấp tại một số nơi còn mang tính hình thức, thiếu kịch bản thực tế.

Khi xảy ra biến động tâm lý thị trường hoặc khách hàng đồng loạt rút tiền trước hạn, việc thiếu chuẩn bị chiến lược thanh khoản sẽ khiến tổ chức tín dụng lập tức rơi vào trạng thái mất khả năng chi trả. Tình trạng này không chỉ đe dọa trực tiếp sự an toàn của đơn vị mà còn kéo theo các chế tài xử phạt nghiêm khắc, thậm chí là bị đặt vào tình trạng kiểm soát đặc biệt bởi Ngân hàng Nhà nước.

Xây dựng chiến lược và thực thi nghiêm túc các yêu cầu quản lý rủi ro thanh khoản là chìa khóa duy trì sự an toàn và uy tín bền vững cho tổ chức tín dụng. Nếu quý khách hàng có thắc mắc hoặc cần hỗ trợ tư vấn hoàn thiện quy chế, hạn mức quản lý rủi ro thanh khoản nội bộ, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được đội ngũ chuyên gia tư vấn tận tình.