Bị một công ty chưa từng làm việc, hợp tác lấy mã số thuế của mình đi dùng, thì mình nên làm gì?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Hiểu về vi phạm liên quan đến mã số thuế

Mã số thuế là số định danh duy nhất được cơ quan thuế cấp cho cá nhân hoặc tổ chức theo quy định tại Điều 30 Luật Quản lý thuế 2019, nhằm quản lý nghĩa vụ thuế và các giao dịch kinh tế. Việc một công ty chưa từng hợp tác sử dụng mã số thuế của Anh/Chị mà không được phép là hành vi vi phạm nghiêm trọng, có thể cấu thành sử dụng mã số thuế giả mạo hoặc lạm dụng thông tin cá nhân, dẫn đến rủi ro pháp lý cho Anh/Chị như bị truy thu thuế oan hoặc liên đới trách nhiệm. Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, hành vi này có thể bị xử phạt hành chính từ 20.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với cá nhân, hoặc cao hơn đối với tổ chức, tùy theo mức độ vi phạm (Điều 22). Nếu có dấu hiệu lừa đảo, có thể truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) tại Điều 174 về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Quy trình xử lý khi phát hiện vi phạm

Để bảo vệ quyền lợi, Anh/Chị cần hành động nhanh chóng để xác minh và báo cáo, tránh để tình trạng kéo dài gây thiệt hại thêm. Dưới đây là các bước cụ thể dựa trên quy định pháp luật hiện hành.

Xem thêm: Công ty bên em có trường hợp nhân viên chuyển từ chi nhánh khác về giữa năm và trước đó đã có thu nhập tại nơi cũ, nên khi làm quyết toán thuế TNCN không rõ có cần cộng dồn toàn bộ thu nhập của cả hai nơi lại không?

Bước 1: Thu thập thông tin và xác minh tình trạng mã số thuế

Trước tiên, Anh/Chị kiểm tra thông tin mã số thuế của mình qua Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế (etax.gdt.gov.vn) hoặc ứng dụng eTax Mobile bằng cách đăng nhập với tài khoản cá nhân. Nếu phát hiện mã số thuế bị sử dụng cho hoạt động của công ty lạ (như đăng ký kinh doanh hoặc kê khai thuế), lưu giữ bằng chứng như ảnh chụp màn hình, email thông báo từ cơ quan thuế, hoặc giấy tờ liên quan đến sự việc. Bước này giúp xác định rõ mức độ vi phạm và làm cơ sở cho các bước sau, theo hướng dẫn tại Điều 38 Luật Quản lý thuế 2019 về quyền tra cứu thông tin thuế của người nộp thuế.

Bước 2: Báo cáo và khiếu nại trực tiếp với cơ quan thuế

Liên hệ ngay Chi cục Thuế nơi Anh/Chị đăng ký mã số thuế (hoặc Tổng cục Thuế nếu là mã số quốc gia) để báo cáo sự việc qua đường dây nóng 1800-1525 hoặc nộp đơn khiếu nại bằng văn bản. Trong đơn, nêu rõ thông tin vi phạm, yêu cầu cơ quan thuế khóa tạm thời mã số thuế bị lạm dụng và điều tra nguồn gốc. Hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm:

• Đơn khiếu nại (theo mẫu tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP, Phụ lục I).
• Bản sao giấy tờ chứng minh quyền sở hữu mã số thuế (CMND/CCCD hoặc giấy đăng ký kinh doanh nếu là doanh nghiệp).
• Bằng chứng về việc mã số thuế bị sử dụng trái phép.

Cơ quan thuế sẽ xử lý trong thời hạn 10-30 ngày theo Điều 112 Luật Quản lý thuế 2019, và có thể áp dụng biện pháp tạm dừng sử dụng mã số thuế vi phạm.

Bước 3: Tố cáo hành vi vi phạm đến cơ quan chức năng

Xem thêm: Trong năm em có nhận thêm tiền thưởng dự án một lần khá lớn nên tháng đó bị khấu trừ thuế cao, vậy khi quyết toán cuối năm hệ thống có tự tính lại dựa trên tổng thu nhập cả năm để xác định số thuế thực tế không ạ?

Nếu cơ quan thuế xác nhận vi phạm, Anh/Chị có thể tố cáo công ty vi phạm đến Công an khu vực nơi công ty đó đăng ký kinh doanh, hoặc Thanh tra Bộ Tài chính nếu liên quan đến gian lận thuế lớn. Hồ sơ tố cáo bao gồm:

• Đơn tố cáo (theo mẫu tại Luật Khiếu nại 2011).
• Bằng chứng từ cơ quan thuế và các tài liệu liên quan.
• Giấy tờ chứng minh thiệt hại (nếu có, như chi phí phát sinh từ việc bị truy thu thuế oan).

Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (Điều 23), cơ quan chức năng sẽ điều tra và xử phạt, có thể thu hồi mã số thuế giả mạo và buộc công ty vi phạm khắc phục hậu quả. Nếu thiệt hại lớn, Anh/Chị có quyền khởi kiện dân sự theo Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 584) để đòi bồi thường.

Bước 4: Theo dõi và bảo vệ quyền lợi lâu dài

Sau khi báo cáo, Anh/Chị theo dõi tiến trình qua cơ quan thuế hoặc công an, và yêu cầu cập nhật thông tin mã số thuế để tránh tái diễn. Nếu cần, thuê luật sư hỗ trợ để đảm bảo quy trình tuân thủ đúng pháp luật, tránh rủi ro bị liên đới trách nhiệm thuế theo Điều 109 Luật Quản lý thuế 2019.

Việc tuân thủ các bước trên giúp bảo vệ thông tin cá nhân, tránh rủi ro pháp lý và tài chính không đáng có, đồng thời góp phần duy trì trật tự quản lý thuế quốc gia. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.