Em đang thắc mắc là mặc dù đã bị khấu trừ thuế TNCN theo biểu lũy tiến hàng tháng rồi nhưng đến cuối năm vẫn có thể phát sinh số thuế phải nộp thêm, vậy nguyên nhân thường là do đâu?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Nguyên nhân chính dẫn đến phát sinh số thuế phải nộp thêm khi quyết toán

Mặc dù tổ chức chi trả thu nhập đã khấu trừ thuế hàng tháng, nhưng khi quyết toán năm, tổng thu nhập cả năm được tính toán lại toàn bộ để xác định nghĩa vụ thuế chính xác. Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2012 (sửa đổi, bổ sung), thuế TNCN đối với cá nhân cư trú được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần với các mức thuế suất từ 5% đến 35%.

Căn cứ Điều 8 Thông tư 92/2015/TT-BTC, việc quyết toán thuế là bắt buộc để điều chỉnh sự chênh lệch giữa số thuế tạm tính hàng tháng và số thuế thực tế phải nộp dựa trên tổng thu nhập cả năm. Các nguyên nhân thường gặp dẫn đến việc phải nộp thêm bao gồm:

Xem thêm: Gia đình mình có người trong năm chỉ làm việc vài tháng rồi nghỉ hẳn, tổng thu nhập không cao nhưng vẫn bị khấu trừ thuế ở một số tháng có lương cao, nên đang phân vân không biết có nên làm quyết toán để xin hoàn lại không ạ?

• Tác động của biểu thuế lũy tiến từng phần: Hàng tháng, thuế được tính dựa trên thu nhập của tháng đó (ví dụ: thu nhập 15 triệu đồng áp dụng bậc thuế thấp). Tuy nhiên, khi tổng hợp cả năm, nếu có những tháng thu nhập đột biến (thưởng, lễ, Tết), tổng thu nhập chịu thuế cả năm có thể đẩy Anh/Chị vào bậc thuế cao hơn (ví dụ từ mức 10% lên 20%), khiến số thuế đã tạm nộp hàng tháng không đủ bù đắp nghĩa vụ thuế tổng thể.
• Có thu nhập từ nhiều nguồn khác nhau: Theo Điều 3 Luật Thuế TNCN 2012, cá nhân có thu nhập từ tiền lương ở nhiều nơi hoặc có thêm các khoản thu nhập khác (như kinh doanh, vãng lai) mà chưa được khấu trừ đủ 10% hoặc chưa được tổng hợp để tính lũy tiến tại nguồn. Khi quyết toán, việc gộp tất cả các nguồn thu nhập này thường làm tăng mức thuế suất áp dụng, dẫn đến số thuế phát sinh thêm.
• Các khoản giảm trừ không đủ bù đắp thu nhập: Cá nhân được giảm trừ gia cảnh cho bản thân (132 triệu đồng/năm) và người phụ thuộc (52,8 triệu đồng/người/năm). Tuy nhiên, nếu tổng thu nhập chịu thuế tăng cao vượt trội so với các khoản giảm trừ hiện có, cá nhân vẫn có thể phải nộp thêm thuế để đảm bảo đúng nghĩa vụ theo luật định.
• Sai sót trong quá trình khấu trừ và kê khai: Đôi khi tổ chức chi trả áp dụng sai biểu thuế hoặc người nộp thuế kê khai thiếu các khoản thu nhập phụ. Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, thu khác, nếu cơ quan thuế phát hiện sai sót khi hậu kiểm, cá nhân sẽ phải nộp đủ số thuế thiếu kèm theo tiền chậm nộp 0,03%/ngày.

Các biện pháp tránh phát sinh nộp thêm

Để chủ động quản lý nghĩa vụ thuế và tránh các khoản phạt không đáng có, Anh/Chị nên thực hiện các biện pháp sau:

Xem thêm: Công ty bên em có trường hợp nhân viên chuyển từ chi nhánh khác về giữa năm và trước đó đã có thu nhập tại nơi cũ, nên khi làm quyết toán thuế TNCN không rõ có cần cộng dồn toàn bộ thu nhập của cả hai nơi lại không?

• Kê khai đầy đủ thu nhập và giảm trừ: Chủ động rà soát tất cả các nguồn thu trong năm và cập nhật đầy đủ thông tin người phụ thuộc để tối ưu hóa các khoản giảm trừ hợp pháp ngay từ khi lập tờ khai quyết toán.
• Quyết toán đúng hạn trước ngày 30/4: Việc thực hiện quyết toán sớm giúp Anh/Chị có thời gian đối soát dữ liệu và nộp bổ sung tiền thuế kịp thời, tránh việc bị tính tiền chậm nộp hoặc phát sinh các hành vi vi phạm hành chính về thời hạn.
• Tuân thủ quy định tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP: Đảm bảo tính trung thực của hồ sơ kê khai để tránh bị áp dụng mức phạt từ 20% trên số thuế khai thiếu hoặc các chế tài về hành vi trốn thuế nếu bị cơ quan chức năng thanh tra, kiểm tra.

Việc tuân thủ đúng quy định quyết toán thuế TNCN giúp cá nhân tránh rủi ro phạt hành chính, tối ưu hóa nghĩa vụ thuế và đảm bảo quyền lợi được hoàn thuế nếu đủ điều kiện. Đồng thời, nó góp phần minh bạch hóa thu nhập, hỗ trợ quản lý tài chính cá nhân hiệu quả hơn. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.