Có được phép gộp tất cả các khoản giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc vào một người nuôi dưỡng hay phải chia đều cho cả vợ và chồng nếu cả hai cùng có thu nhập?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Quy định về giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc

Theo quy định tại Điều 19 Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007 (sửa đổi, bổ sung), người nộp thuế có thu nhập từ tiền lương, tiền công được giảm trừ gia cảnh cho bản thân với mức 15,5 triệu đồng/tháng và cho mỗi người phụ thuộc với mức 6,2 triệu đồng/tháng (từ năm 2026, theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15). Thông tư 111/2013/TT-BTC hướng dẫn thi hành, tại Điều 21, quy định rõ người phụ thuộc bao gồm con cái, cha mẹ, vợ/chồng không có thu nhập hoặc thu nhập thấp, và người nộp thuế phải là người trực tiếp nuôi dưỡng để được hưởng giảm trừ. Việc giảm trừ nhằm hỗ trợ người nộp thuế có trách nhiệm chăm lo gia đình, giúp giảm số thuế phải nộp thực tế.

Việc gộp giảm trừ vào một người nuôi dưỡng hay chia đều cho vợ chồng

Theo khoản 2 Điều 21 Thông tư 111/2013/TT-BTC, nếu cả vợ và chồng đều có thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công, thì các khoản giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc không bắt buộc phải chia đều mà có thể được gộp toàn bộ vào thu nhập của một người là người trực tiếp nuôi dưỡng chính (ví dụ: người có thu nhập cao hơn để tối ưu hóa khấu trừ). Điều này được phép miễn là người đó đăng ký và chứng minh trách nhiệm nuôi dưỡng, tránh tình trạng trùng lặp giảm trừ. Nếu không đăng ký rõ ràng, cơ quan thuế có thể yêu cầu điều chỉnh, dẫn đến truy thu thuế và phạt chậm nộp từ 0,03%/ngày theo Điều 137 Luật Quản lý thuế 2019 (từ 2.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng tùy mức độ vi phạm).

Xem thêm: Trường hợp của tôi là một hộ kinh doanh cá thể mới chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp siêu nhỏ từ đầu năm nay, tôi nghe nói doanh nghiệp mới thành lập từ hộ kinh doanh sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong một thời gian nhất định nhưng khi đi đăng ký với chi cục thuế quận thì họ bảo trường hợp của tôi không đủ điều kiện vì ngành nghề kinh doanh không thuộc diện ưu đãi, tôi thấy rất thắc mắc vì chính sách khuyến khích chuyển đổi của nhà nước rõ ràng là có ưu đãi này mà nhỉ?

Thủ tục đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc

Để gộp giảm trừ vào một người nuôi dưỡng, người nộp thuế cần thực hiện đăng ký tại đơn vị chi trả thu nhập hoặc cơ quan thuế. Quy trình được hướng dẫn tại Điều 22 Thông tư 111/2013/TT-BTC và Phụ lục I Thông tư 92/2015/TT-BTC (sửa đổi), bao gồm các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký

Người nộp thuế thu thập giấy tờ chứng minh mối quan hệ và trách nhiệm nuôi dưỡng, bao gồm:

• Giấy khai sinh, sổ hộ khẩu hoặc giấy tờ tương đương chứng minh người phụ thuộc.
• Cam kết nuôi dưỡng của người nộp thuế (mẫu 02/ĐK-TNCN theo Phụ lục Thông tư 92/2015/TT-BTC).
• Giấy xác nhận thu nhập của người phụ thuộc (nếu có) để chứng minh dưới mức quy định (dưới 1 triệu đồng/tháng).

Hồ sơ phải đầy đủ để tránh từ chối, và có thể nộp bản sao công chứng nếu cần.

Xem thêm: Mình đang gặp vướng mắc về hóa đơn đầu vào của doanh nghiệp do bên cung cấp vật tư cho công ty mình vừa bị cơ quan thuế thông báo là doanh nghiệp bỏ trốn khỏi địa chỉ kinh doanh, trong khi hàng hóa mình đã nhận và thanh toán chuyển khoản đầy đủ từ năm ngoái rồi, bây giờ kế toán bảo là những hóa đơn này có nguy cơ bị loại khỏi chi phí hợp lý khi quyết toán thuế cuối năm, có cách nào để mình chứng minh giao dịch này là thật và bảo vệ được số tiền thuế giá trị gia tăng đã khấu trừ không?

Bước 2: Nộp hồ sơ tại đơn vị chi trả hoặc cơ quan thuế

Nộp trực tiếp hoặc qua cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế (etax.gdt.gov.vn) trước ngày 90 của năm dương lịch hoặc khi phát sinh người phụ thuộc mới. Đơn vị chi trả (như công ty) sẽ khấu trừ tạm thời dựa trên đăng ký, và cơ quan thuế xác nhận trong vòng 3 ngày làm việc. Nếu gộp vào một người, cần ghi rõ trong cam kết để tránh tranh chấp giữa vợ chồng.

Bước 3: Điều chỉnh và quyết toán thuế

Sau khi nộp, theo dõi thông báo từ cơ quan thuế qua ứng dụng eTax. Cuối năm, thực hiện quyết toán thuế theo Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC, điều chỉnh nếu có thay đổi (như người phụ thuộc không còn được hưởng). Nếu phát hiện sai sót, nộp bổ sung trong 10 năm theo Luật Quản lý thuế 2019 để tránh phạt hành chính từ 20% đến 100% số thuế truy thu.

Việc tuân thủ đúng quy định giúp tối ưu hóa lợi ích thuế, giảm gánh nặng tài chính cho gia đình và tránh các rủi ro pháp lý như truy thu hoặc phạt. Đồng thời, đảm bảo tính minh bạch trong kê khai thuế, góp phần tuân thủ pháp luật nhà nước. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.