Người phụ thuộc là gì? Mức giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc

Khi thực hiện các thủ tục về thuế thu nhập cá nhân, một trong những khái niệm thường gặp nhất chính là “người phụ thuộc”. Vậy người phụ thuộc là gì và tại sao việc xác định người phụ thuộc lại quan trọng đến vậy trong quá trình kê khai thuế? Hiểu rõ điều này không chỉ giúp bạn đảm bảo quyền lợi về các khoản giảm trừ, mà còn tránh được những sai sót không đáng có trong quá trình làm hồ sơ. Hãy đến với bài viết dưới đây của Công ty Luật ACC để hiểu thêm về vấn đề trên.

1. Người phụ thuộc là gì?

“Người phụ thuộc” là thuật ngữ được sử dụng trong lĩnh vực thuế thu nhập cá nhân để chỉ những cá nhân mà người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng và được cơ quan thuế chấp thuận để giảm trừ gia cảnh khi tính thuế. Việc xác định người phụ thuộc giúp người nộp thuế giảm bớt gánh nặng tài chính thông qua khoản giảm trừ thuế tương ứng.

>> Bạn đọc có thể tham khảo thêm về Nhờ người thân làm lý lịch tư pháp có được không?

2. Những đối tượng được coi là người phụ thuộc

Theo điểm d khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, các đối tượng sau được xem là người phụ thuộc nếu đáp ứng các điều kiện kèm theo:

a) Con cái

• Bao gồm: con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú, con riêng của vợ hoặc chồng.

• Cụ thể:

  • Con dưới 18 tuổi (tính đủ theo tháng).

  • Con từ 18 tuổi trở lên nhưng bị khuyết tật, không có khả năng lao động.

  • Con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề hoặc học phổ thông (tính cả thời gian chờ kết quả thi đại học từ tháng 6 đến tháng 9 lớp 12), không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng không vượt quá 1 triệu đồng.

b) Vợ hoặc chồng của người nộp thuế

Được tính là người phụ thuộc nếu đáp ứng điều kiện về thu nhập theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 9.

c) Cha mẹ và người nuôi dưỡng

• Bao gồm: cha mẹ ruột, cha mẹ vợ/chồng, cha dượng, mẹ kế, cha mẹ nuôi hợp pháp.

d) Các cá nhân khác không nơi nương tựa do người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng:

• Anh, chị, em ruột.

• Ông bà nội, ngoại.

• Cô, dì, cậu, chú, bác ruột.

• Cháu ruột (con của anh, chị, em ruột).

• Người khác mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật.

đ) Điều kiện về thu nhập và khả năng lao động:

• Với người trong độ tuổi lao động: phải bị khuyết tật không có khả năng lao động và thu nhập bình quân không vượt quá 1 triệu đồng/tháng.

• Với người ngoài độ tuổi lao động: chỉ cần không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân dưới 1 triệu đồng/tháng.

e) Người khuyết tật, mất khả năng lao động:

Theo tiết đ.1.1 điểm đ khoản 1 Điều 9, bao gồm người thuộc đối tượng pháp luật về người khuyết tật hoặc mắc bệnh nghiêm trọng như AIDS, ung thư, suy thận mãn…

>> Tham khảo thêm bài viết về Quy định trả số BHXH cho người lao động mới nhất

3. Mỗi người được đăng ký là người phụ thuộc của bao nhiêu người nộp thuế?

Theo khoản 2 Điều 19 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 và điểm c khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC (được sửa đổi bởi Thông tư 92/2015/TT-BTC):

• Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần cho một người nộp thuế trong cùng một năm tính thuế.

• Nếu có nhiều người cùng có trách nhiệm nuôi dưỡng một người phụ thuộc, thì các bên phải tự thỏa thuận ai là người đăng ký giảm trừ.

4. Mức giảm trừ gia cảnh đối với người phụ thuộc được quy định như nào?

Mức giảm trừ gia cảnh là một trong những yếu tố quan trọng trong việc xác định số thuế thu nhập cá nhân phải nộp. Đây là khoản tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế của người nộp thuế trước khi tính số thuế phải đóng, nhằm đảm bảo tính công bằng và chia sẻ gánh nặng nuôi dưỡng đối với người phụ thuộc trong gia đình.

Theo Điều 1 Nghị quyết số 954/2020/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, mức giảm trừ gia cảnh hiện nay được áp dụng như sau:

• Đối với người nộp thuế:
  Mức giảm trừ là 11 triệu đồng/tháng, tương đương 132 triệu đồng/năm. Đây là khoản giảm trừ mặc định dành cho bản thân người nộp thuế.

• Đối với mỗi người phụ thuộc:
  Mức giảm trừ là 4,4 triệu đồng/tháng, tương đương 52,8 triệu đồng/năm.

Ví dụ: Nếu bạn là người nộp thuế và đang nuôi dưỡng 2 người phụ thuộc đủ điều kiện, tổng mức giảm trừ hàng tháng sẽ là:
11 triệu (bản thân) + 4,4 triệu x 2 (người phụ thuộc) = 19,8 triệu đồng/tháng.

Mức giảm trừ này sẽ được trừ vào tổng thu nhập chịu thuế của bạn, từ đó giúp làm giảm số thuế phải nộp.

Lưu ý: Chỉ những người phụ thuộc đã được đăng ký và có mã số thuế mới được tính giảm trừ. Việc đăng ký càng sớm sẽ giúp bạn được tính giảm trừ từ thời điểm người phụ thuộc bắt đầu đủ điều kiện (theo quy định từng năm).

5. Cách đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc như nào?

Theo khoản 10 Điều 7 Thông tư 105/2020/TT-BTC, việc đăng ký mã số thuế cho người phụ thuộc được chia làm 2 trường hợp:

a) Trường hợp ủy quyền cho cơ quan chi trả thu nhập:

• Nộp hồ sơ tại cơ quan chi trả thu nhập.

• Hồ sơ gồm:

  • Văn bản ủy quyền.

  • Giấy tờ tùy thân của người phụ thuộc:

    • Công dân Việt Nam từ 14 tuổi: bản sao CCCD/CMND còn hiệu lực.

    • Dưới 14 tuổi: bản sao giấy khai sinh hoặc hộ chiếu.

    • Người nước ngoài hoặc công dân Việt sống ở nước ngoài: hộ chiếu còn hiệu lực.

b) Trường hợp không ủy quyền:

• Nộp trực tiếp tại cơ quan thuế.

• Hồ sơ gồm:

  • Tờ khai đăng ký thuế mẫu 20-ĐK-TCT.

  • Giấy tờ như trên tùy theo đối tượng người phụ thuộc.

Lưu ý: Những trường hợp đã từng đăng ký người phụ thuộc nhưng chưa có mã số thuế thì vẫn cần hoàn thiện thủ tục để được cấp mã số theo quy định mới.

6. Câu hỏi thường gặp

Tôi có thể đăng ký người phụ thuộc là bà nội không?

Có, nếu bà nội thuộc trường hợp không nơi nương tựa và bạn là người trực tiếp nuôi dưỡng. Đồng thời, bà nội cũng cần đáp ứng điều kiện về thu nhập và tuổi tác/khả năng lao động theo quy định tại Thông tư 111/2013/TT-BTC.

Tôi có thể đăng ký giảm trừ cho người phụ thuộc là cháu ruột không?

Có, nếu bạn trực tiếp nuôi dưỡng cháu ruột (con của anh, chị, em ruột) và cháu không có nơi nương tựa, đồng thời đáp ứng điều kiện thu nhập như quy định.

Tôi và vợ cùng nuôi con, ai được đăng ký giảm trừ cho con là người phụ thuộc?

Chỉ một trong hai người được đăng ký con là người phụ thuộc trong một năm tính thuế. Hai vợ chồng cần tự thỏa thuận ai là người đứng tên đăng ký.

Hy vọng qua bài viết, Công ty Luật ACC đã giúp quý khách hàng hiểu rõ hơn về vấn đề Người phụ thuộc là gì? Mức giảm trừ gia cảnh cho 1 người hiện nay. Đừng ngần ngại hãy liên hệ với Công ty Luật ACC nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc gì cần tư vấn giải quyết.