Việc xã hội hóa công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa ngày càng thu hút sự tham gia mạnh mẽ của các tổ chức ngoài công lập. Tuy nhiên, khi triển khai dịch vụ kiểm kê di tích hoặc lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh, nhiều đơn vị băn khoăn về cơ chế pháp lý và khả năng áp dụng định mức kinh tế – kỹ thuật do nhà nước ban hành. Việc làm rõ quy định áp dụng định mức giúp các tổ chức ngoài công lập chủ động xây dựng phương án tài chính, quản lý chi phí minh bạch và hiệu quả. Với kinh nghiệm chuyên sâu trong lĩnh vực tư vấn pháp lý hành chính và tài chính, Công ty Luật ACC xin giải đáp chi tiết thắc mắc trên qua bài viết dưới đây.
1. Căn cứ pháp lý về định mức kinh tế – kỹ thuật theo Thông tư 10/2026/TT-BVHTTDL
Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 1 Thông tư 10/2026/TT-BVHTTDL quy định định mức kinh tế – kỹ thuật dịch vụ kiểm kê di tích, lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh, định mức kinh tế – kỹ thuật do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành bao gồm các quy định tối đa về hao phí nhân công, máy móc thiết bị và vật liệu sử dụng để hoàn thành việc cung cấp hai nhóm dịch vụ sự nghiệp công:
- Dịch vụ kiểm kê di tích: Chuẩn hóa quy trình từ thu thập dữ liệu, tập huấn, khảo sát điền dã đến lập hồ sơ kiểm kê di tích.
- Dịch vụ lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh: Chuẩn hóa các bước điều trị tư liệu, lập bản đồ khoanh vùng, bản vẽ kỹ thuật, dập dịch tài liệu Hán Nôm/ngôn ngữ khác và hoàn thiện hồ sơ khoa học.
Các định mức này đóng vai trò là thước đo kỹ thuật – tài chính chuẩn hóa cho các hoạt động di sản văn hóa trên phạm vi toàn quốc.
2. Quy định về việc áp dụng định mức đối với tổ chức ngoài công lập
Trả lời trực tiếp cho câu hỏi trên, căn cứ điểm c khoản 2 Điều 1 Thông tư 10/2026/TT-BVHTTDL quy định định mức kinh tế – kỹ thuật dịch vụ kiểm kê di tích, lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh quy định về đối tượng áp dụng:
- Nhà nước khuyến khích các cơ quan, tổ chức ngoài công lập có triển khai dịch vụ sự nghiệp công không sử dụng ngân sách nhà nước áp dụng định mức kinh tế – kỹ thuật theo quy định tại Thông tư 10/2026/TT-BVHTTDL quy định định mức kinh tế – kỹ thuật dịch vụ kiểm kê di tích, lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh.
- Trường hợp tổ chức ngoài công lập tham gia thực hiện dịch vụ sự nghiệp công về kiểm kê hoặc lập hồ sơ di tích có sử dụng nguồn ngân sách nhà nước (thông qua hình thức đấu thầu, đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ) thì bắt buộc phải áp dụng định mức kinh tế – kỹ thuật này làm căn cứ lập dự toán và thanh quyết toán theo điểm a khoản 2 Điều 1 Thông tư 10/2026/TT-BVHTTDL quy định định mức kinh tế – kỹ thuật dịch vụ kiểm kê di tích, lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh.
Như vậy, tổ chức ngoài công lập hoàn toàn được áp dụng định mức về di tích. Nếu sử dụng vốn ngoài ngân sách thì áp dụng dưới hình thức khuyến khích (tự nguyện); nếu tham gia gói thầu/đặt hàng từ ngân sách nhà nước thì bắt buộc tuân thủ.
Trong quá trình xây dựng dự toán tài chính, bên cạnh định mức nhân công chuẩn, các tổ chức ngoài công lập cũng cần lưu ý đến cơ chế hạch toán các chi phí phát sinh thực tế khác.
>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn quy định về các khoản chi phí trong dịch vụ kiểm kê di tích tại đây.
3. Lợi ích khi tổ chức ngoài công lập áp dụng định mức kinh tế – kỹ thuật di tích
Việc chủ động áp dụng định mức kinh tế – kỹ thuật theo Thông tư 10/2026/TT-BVHTTDL quy định định mức kinh tế – kỹ thuật dịch vụ kiểm kê di tích, lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho các tổ chức ngoài công lập:
- Minh bạch hóa chi phí và tối ưu hóa nguồn lực: Định mức cung cấp bảng tiêu chuẩn chi tiết về số công lao động, loại máy móc, số lượng vật liệu cần thiết cho từng di tích, giúp tổ chức dễ dàng lập phương án tài chính chính xác.
- Đảm bảo chất lượng chuyên môn khoa học: Bảng mô tả thành phần công việc phân định rõ từng bước chuyên môn tương ứng với tiêu chuẩn chức danh di sản viên, đảm bảo hồ sơ kiểm kê hay hồ sơ xếp hạng đạt chuẩn pháp lý.
- Tăng năng lực cạnh tranh khi tham gia đấu thầu: Khi tham gia các dự án dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước, việc nắm rõ quy định giúp tổ chức xây dựng hồ sơ dự thầu đúng quy định pháp luật và có tính khả thi cao.
Tuy nhiên, tổ chức cần chú ý quy định về trình độ và hạng bậc chuyên môn của nhân sự thực hiện để áp dụng mức hao phí nhân công tương xứng.
>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn quy định về hao phí nhân công trong định mức kinh tế – kỹ thuật dịch vụ kiểm kê di tích tại đây.
4. Những lưu ý quan trọng khi tổ chức ngoài công lập vận dụng định mức
Khi vận dụng định mức kinh tế – kỹ thuật dịch vụ di tích, tổ chức ngoài công lập cần nắm vững một số điểm kỹ thuật quan trọng trong Thông tư 10/2026/TT-BVHTTDL quy định định mức kinh tế – kỹ thuật dịch vụ kiểm kê di tích, lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh:
- Quy đổi chức danh tương đương: Do nhân sự ngoài công lập không thuộc ngạch viên chức nhà nước, tổ chức cần căn cứ quy định tại điểm b khoản 2 Điều 2 để xem xét quy đổi trình độ, kinh nghiệm nhân sự tương đương với các hạng bậc Di sản viên (Hạng III từ bậc 1 đến bậc 6) theo vị trí việc làm.
- Áp dụng hệ số điều chỉnh K: Cần tính đúng các hệ số điều chỉnh khi thực hiện như rà soát cập nhật hàng năm (K = 0,5), di tích có nhiều di tích thành phần (K = 0,7), lập hồ sơ xếp hạng di tích quốc gia (K = 1,5) hoặc di tích quốc gia đặc biệt (K = 2,0).
- Quản lý chi phí thực tế phát sinh: Đối với các khoản chi như thuê chuyên gia, dịch thuật, chụp ảnh chuyên dụng, công tác phí, tổ chức phải lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp.
Khi triển khai các dịch vụ di tích, các tổ chức ngoài công lập thường gặp phải những vướng mắc pháp lý như:
- Xây dựng dự toán không đúng mẫu biểu quy định;
- Áp dụng sai hệ số điều chỉnh K;
- Không chứng minh được trình độ nhân sự tương đương với tiêu chuẩn chức danh di sản viên; hoặc lúng túng trong việc phân định các khoản chi trong định mức và ngoài định mức khi tham gia đấu thầu dự án sử dụng ngân sách.
Để được tư vấn chi tiết và thực hiện thủ tục hiệu quả, hãy liên hệ Công ty luật ACC ngay hôm nay.
Để lại một bình luận