Trong thời đại bùng nổ mạng xã hội, việc các nhà báo, phóng viên bày tỏ quan điểm cá nhân, chia sẻ thông tin hay đưa ra các phát biểu về những sự kiện nóng hổi trên Facebook, TikTok hay Zalo không còn là điều xa lạ. Nhiều cá nhân, tổ chức hoặc các trang thông tin điện tử thường có thói quen chụp màn hình hoặc sao chép nguyên văn các phát biểu này để đăng tải lại. Tuy nhiên, hành vi này dưới góc nhìn pháp lý có hoàn toàn hợp pháp?
Để giúp bạn đọc có cái nhìn thấu đáo và tránh các rủi ro pháp lý không đáng có, Công ty Luật ACC – đơn vị uy tín hàng đầu trong lĩnh vực tư vấn pháp luật tại Việt Nam – xin chia sẻ bài viết phân tích chuyên sâu về chủ đề này dựa trên các quy định mới nhất thuộc Luật Báo chí số 126/2025/QH15 (được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026).
1. Phát biểu của phóng viên trên trang cá nhân có thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Báo chí không?
Để xác định việc trích dẫn đúng luật, trước hết chúng ta cần làm rõ bản chất pháp lý của phát biểu trên trang cá nhân dưới góc độ của Luật Báo chí số 126/2025/QH15.
1.1. Sự khác biệt giữa hoạt động báo chí và phát ngôn cá nhân
Theo Khoản 1 Điều 2 Luật Báo chí số 126/2025/QH15, báo chí là sản phẩm thông tin về các sự kiện, vấn đề trong đời sống tự nhiên và xã hội được sáng tạo, xuất bản, phát hành, truyền dẫn tới đông đảo công chúng thông qua các loại hình báo chí in, báo chí điện tử, phát thanh, truyền hình.
Như vậy, trang mạng xã hội cá nhân của một phóng viên không phải là một cơ quan báo chí hay một loại hình báo chí được cấp phép. Những thông tin, phát biểu do phóng viên đăng tải trên tài khoản cá nhân được hiểu là:
- Quyền tự do ngôn luận của công dân trên không gian mạng (được bảo hộ và giới hạn bởi Hiến pháp và Luật An ninh mạng).
- Ý kiến chủ quan cá nhân, không mang tính chất phát ngôn chính thức đại diện cho cơ quan báo chí nơi phóng viên đó đang công tác (trừ trường hợp được cơ quan giao nhiệm vụ bằng văn bản).
1.2. Đối tượng áp dụng và trách nhiệm liên quan
Mặc dù là trang cá nhân, phóng viên vẫn là đối tượng chịu sự điều chỉnh của các quy định về đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm công dân. Người có hành vi trích dẫn thông tin này cần đặc biệt lưu ý: nếu tự ý trích dẫn phát biểu của phóng viên rồi gắn mác "Báo chí nhận định" hay "Đại diện cơ quan báo chí cho biết" là hành vi hoàn toàn sai lệch bản chất, vi phạm nghiêm trọng quy định về việc cung cấp thông tin trung thực.
2. Các nguyên tắc bắt buộc khi trích dẫn phát biểu trên trang cá nhân từ ngày 01/07/2026
Khi Luật Báo chí số 126/2025/QH15 chính thức có hiệu lực, việc quản lý thông tin trên không gian mạng và các nội dung liên kết báo chí được siết chặt hơn nhằm bảo đảm tính chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại. Nếu bạn muốn trích dẫn lại phát biểu của một phóng viên trên mạng xã hội, bạn phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:
2.1. Không vi phạm các hành vi bị nghiêm cấm
Điều 8 Luật Báo chí số 126/2025/QH15 quy định rất rõ về các hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực báo chí và thông tin. Khi trích dẫn, tuyệt đối nội dung đó không được:
- Xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
- Bịa đặt, gây hoang mang trong Nhân dân.
- Gây hằn thù, phân biệt đối xử về giới, kỳ thị dân tộc, địa vị xã hội hoặc xâm phạm đời tư cá nhân.
>>> Xem thêm tại đây: Giải pháp xóa bỏ thông tin tiêu cực sai lệch trên báo
2.2. Phải được sự đồng ý của chủ sở hữu thông tin (Quyền tác giả)
Mỗi bài viết, dòng trạng thái (status) hay hình ảnh, video do phóng viên tự sáng tạo và đăng tải trên trang cá nhân đều được bảo hộ quyền tác giả theo Luật Sở hữu trí tuệ. Việc tự ý "bứng" nguyên văn nội dung hoặc hình ảnh của họ mà không xin phép, đặc biệt là sử dụng cho mục đích thương mại hoặc câu view trên các trang thông tin điện tử, là hành vi vi phạm pháp luật.
2.3. Phải trích dẫn tường minh, rõ ràng ngữ cảnh
Khi trích dẫn, bắt buộc phải nêu rõ:
- Tên người phát biểu (Ví dụ: "Ông/Bà [Tên Ph phóng viên]").
- Nguồn gốc phát biểu (Ví dụ: "Chia sẻ trên trang Facebook cá nhân ngày…").
- Tuyệt đối không được cắt xén, bóp méo câu chữ làm thay đổi hoàn toàn bản chất ý kiến của người nói.
3. Chế tài xử phạt và các bước xác định tính hợp pháp của nội dung trích dẫn
Nếu cá nhân, tổ chức trích dẫn sai sự thật, gây ảnh hưởng đến uy tín của phóng viên hoặc cơ quan báo chí, người vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm khắc theo quy định tại Điều 95 Nghị định 174/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến diện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin ( có hiệu lực từ 01/07/2026)
Để giúp bạn đọc dễ hình dung và tự kiểm tra mức độ an toàn pháp lý khi muốn sử dụng lại một phát biểu của phóng viên trên mạng xã hội, dưới đây là bảng checklist điều kiện áp dụng:
|
Bước kiểm tra |
Nội dung cần xác định |
Kết quả yêu cầu để đảm bảo đúng luật |
|
Bước 1: Kiểm tra tính chính danh |
Tài khoản đăng tải có phải chính chủ của phóng viên không hay là tài khoản giả mạo? |
Phải là tài khoản chính thức đã được xác thực hoặc xác định rõ danh tính. |
|
Bước 2: Xin quyền sử dụng |
Đã nhắn tin/liên hệ xin phép phóng viên đó về việc trích dẫn lại nội dung chưa? |
Có sự đồng ý bằng văn bản/tin nhắn từ phía phóng viên. |
|
Bước 3: Đối chiếu nội dung cấm |
Phát biểu đó có chứa thông tin mật, nhạy cảm chính trị, hoặc bôi nhọ cá nhân/tổ chức không? |
Không vi phạm bất kỳ khoản nào tại Điều 8 Luật Báo chí 2025. |
|
Bước 4: Quy chuẩn cách viết |
Nội dung đăng lại có ghi rõ nguồn từ "Trang cá nhân" thay vì ghi "Theo báo X, báo Y" không? |
Phải ghi chính xác nguồn gốc là trang cá nhân của phóng viên, tránh gây hiểu lầm cho công chúng. |
Ví dụ minh họa cụ thể:
- Trường hợp vi phạm: Trang thông tin điện tử tổng hợp A thấy tài khoản Facebook của phóng viên Nguyễn Văn B viết: "Hôm nay đi thực tế thấy thủ tục hành chính tại huyện X còn vài chỗ rườm rà, người dân phải đợi lâu". Trang A lập tức xào nấu lại thành bài viết với tiêu đề: "Báo chí lên tiếng: Bộ máy chính quyền huyện X hạch sách, làm khổ nhân dân". Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng vì đã bóp méo ngữ cảnh, tự ý nâng tầm phát biểu cá nhân thành phát ngôn báo chí và vi phạm điều cấm gây hoang mang dư luận.
- Trường hợp đúng luật: Bạn muốn chia sẻ một góc nhìn nhân văn của phóng viên Nguyễn Văn B về một chuyến từ thiện. Bạn nhắn tin xin phép và được anh B đồng ý. Khi đăng lại, bạn viết rõ: "Theo chia sẻ cá nhân của nhà báo Nguyễn Văn B trên mạng xã hội, hành trình mang hơi ấm đến vùng cao…". Việc làm này hoàn toàn đúng luật, văn minh và tôn trọng bản quyền.
>>> Xem thêm tại đây: Cách xử lý khẩn cấp khi bị báo chí đăng tin sai sự thật
Việc trích dẫn phát biểu của phóng viên trên trang cá nhân tưởng chừng như đơn giản nhưng lại chứa đựng nhiều bẫy pháp lý nếu người thực hiện không am hiểu sâu sắc các quy định mới của Luật Báo chí số 126/2025/QH15. Sự cẩn trọng, tôn trọng sự thật và tuân thủ pháp luật luôn là kim chỉ nam cho mọi hoạt động truyền thông trên không gian mạng.
Nếu bạn hoặc doanh nghiệp của bạn đang gặp phải những vướng mắc pháp lý liên quan đến hoạt động báo chí, sở hữu trí tuệ, bản quyền thông tin hoặc cần tư vấn sâu hơn về các quy định của Luật Báo chí mới, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC. Với đội ngũ luật sư, chuyên gia pháp lý giàu kinh nghiệm, chúng tôi cam kết mang đến cho quý khách hàng những giải pháp pháp lý tối ưu, an toàn và bảo mật nhất.
Để lại một bình luận