Tư vấn xử lý dự án hoàn thành chậm lập hồ sơ quyết toán vốn đầu tư

Dự án đã hoàn thành từ lâu nhưng hồ sơ quyết toán vẫn chưa được lập? Thời gian kéo dài khiến chi phí bị loại, công nợ tồn đọng, cơ quan kiểm tra đột xuất, thậm chí người đứng đầu đối mặt xử lý kỷ luật hoặc trách nhiệm cá nhân? Đây là tình trạng phổ biến khiến nhiều chủ đầu tư mất ngủ.

Nghị định số 193/2026/NĐ-CP Quy định về quyết toán vốn đầu tư dự án ngày 01/6/2026 của Chính phủ (có hiệu lực từ 01/7/2026) siết chặt thời hạn và trách nhiệm trong công tác quyết toán vốn đầu tư dự án. Công ty Luật ACC là đơn vị tư vấn pháp luật uy tín, sẽ phân tích rõ vấn đề pháp lý, các trường hợp thực tế và giải pháp tối ưu để bạn xử lý nhanh, đúng quy định, hạn chế rủi ro tối đa.

1. Vấn đề pháp lý khi dự án hoàn thành nhưng chậm lập hồ sơ quyết toán

Theo Nghị định 193/2026/NĐ-CP Quy định về quyết toán vốn đầu tư dự án, chủ đầu tư có trách nhiệm lập báo cáo quyết toán sau khi dự án hoàn thành hoặc dừng theo văn bản của người có thẩm quyền. Báo cáo phải xác định đầy đủ chi tiết vốn thực hiện, tổng chi phí đề nghị quyết toán, chi phí thiệt hại, chi phí không tính vào giá trị tài sản và giá trị tài sản hình thành.

Việc chậm lập hồ sơ dẫn đến các hệ quả:

• Chi phí phát sinh sau thời điểm hoàn thành dễ bị loại khỏi giá trị quyết toán nếu không chứng minh được tính hợp pháp và nằm trong tổng mức đầu tư được duyệt.
• Cơ quan chủ quản, cơ quan tài chính các cấp hoặc Bộ Tài chính có quyền kiểm tra định kỳ/đột xuất tình hình quyết toán.
• Vi phạm có thể bị xử phạt hành chính, xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ (Điều 24 Nghị định số 193/2026/NĐ-CP Quy định về quyết toán vốn đầu tư dự án).

Đối với dự án đã nộp hồ sơ hoặc đã ký hợp đồng kiểm toán độc lập trước 01/7/2026, vẫn áp dụng Nghị định 254/2025/NĐ-CP. Các dự án còn lại phải tuân thủ quy định mới, bao gồm thời gian thẩm tra, phê duyệt được cắt giảm 50%.

2. Các trường hợp thực tế thường gặp và rủi ro cụ thể

Trong thực tế, việc chậm lập hồ sơ quyết toán thường xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau và mỗi trường hợp đều tiềm ẩn rủi ro riêng biệt mà chủ đầu tư cần nhận diện rõ.

• Trường hợp 1: Dự án hoàn thành nhưng nhà thầu chậm quyết toán A-B

Chủ đầu tư được phép tự quyết toán A-B theo quy định mới để không bị kẹt. Nếu không xử lý kịp, toàn bộ hồ sơ bị trì hoãn, ảnh hưởng giải ngân và bàn giao tài sản.

• Trường hợp 2: Dự án có nhiều dự án thành phần, tiểu dự án hoặc hạng mục độc lập

Mỗi phần độc lập có thể quyết toán riêng. Chậm tổng hợp sẽ khiến giá trị đã phê duyệt trước đó phải xem xét lại nếu cấp có thẩm quyền yêu cầu.

• Trường hợp 3: Chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư chưa hoàn thành

Được phép quyết toán phần chi phí đã thực hiện trước, phần còn lại quyết toán bổ sung. Chậm báo cáo dễ dẫn đến chồng chéo hồ sơ và bị yêu cầu thẩm tra lại.

• Trường hợp 4: Dự án thuộc diện bắt buộc kiểm toán độc lập (nhóm A, dự án quan trọng quốc gia)

Chậm thuê kiểm toán khiến thời gian trình thẩm tra bị kéo dài, tăng nguy cơ bị kiểm tra đột xuất.

>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn lập hồ sơ trình phê duyệt quyết toán dự án

3. Giải pháp tối ưu để xử lý dự án chậm lập hồ sơ quyết toán

Để khắc phục tình trạng chậm trễ và đưa hồ sơ quyết toán về đúng quỹ đạo theo Nghị định số 193/2026/NĐ-CP Quy định về quyết toán vốn đầu tư dự án, chủ đầu tư cần thực hiện tuần tự các bước sau đây.

• Bước 1: Rà soát toàn bộ hồ sơ pháp lý và chứng từ chi phí

Đối chiếu với tổng mức đầu tư được duyệt/điều chỉnh, loại bỏ chi phí không hợp pháp ngay từ đầu.

• Bước 2: Xác định áp dụng quy định chuyển tiếp hay Nghị định 193/2026/NĐ-CP

Nếu đã nộp hồ sơ hoặc ký hợp đồng kiểm toán trước 01/7/2026 → theo quy định cũ. Trường hợp còn lại áp dụng quy định mới, tận dụng việc cắt giảm 50% thời gian thẩm tra.

• Bước 3: Lập báo cáo quyết toán theo mẫu biểu hiện hành

Báo cáo phải đầy đủ các nội dung bắt buộc. Đối với dự án thành phần hoặc hạng mục độc lập, thực hiện như dự án riêng nếu đủ điều kiện.

• Bước 4: Tổ chức kiểm toán (nếu thuộc diện) và trình thẩm tra

Chủ đầu tư chủ động đấu thầu kiểm toán độc lập, phối hợp cung cấp hồ sơ. Trường hợp Kiểm toán nhà nước hoặc thanh tra đã có báo cáo đủ nội dung thì không cần thuê thêm.

• Bước 5: Theo dõi và giải trình kịp thời

Chủ động giải trình khi cơ quan thẩm tra có ý kiến, tránh bị trả hồ sơ nhiều lần.

Lưu ý quan trọng: Không được để chậm thêm. Thời gian càng kéo dài, chứng từ càng khó thu thập, rủi ro càng cao.

>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn trách nhiệm của chủ đầu tư khi quyết toán dự án

4. Tại sao nên tìm tư vấn chuyên sâu thay vì tự xử lý?

Tự xử lý thường gặp vướng mắc về mẫu biểu mới, cách chứng minh chi phí hợp pháp, xử lý công nợ tồn đọng và đối phó kiểm tra đột xuất. Một sai sót nhỏ có thể khiến toàn bộ giá trị quyết toán bị ảnh hưởng.

Khi được hỗ trợ chuyên sâu:

• Phân tích chính xác tình trạng dự án và lựa chọn phương án phù hợp nhất.
• Hướng dẫn lập hồ sơ đầy đủ, giảm tỷ lệ bị trả lại.
• Đồng hành giải trình với cơ quan thẩm tra, bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp.
• Giảm thiểu rủi ro xử lý vi phạm đối với tổ chức và cá nhân.

Dự án hoàn thành chậm lập hồ sơ quyết toán vốn đầu tư không chỉ là vấn đề thủ tục mà còn tiềm ẩn rủi ro pháp lý lớn theo Nghị định số 193/2026/NĐ-CP Quy định về quyết toán vốn đầu tư dự án. Xử lý càng sớm, chi phí càng được bảo toàn và trách nhiệm càng được kiểm soát. Liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được luật sư giàu kinh nghiệm tư vấn chi tiết, đánh giá hồ sơ miễn phí bước đầu và đưa ra giải pháp tối ưu, giúp bạn hoàn thành quyết toán đúng quy định một cách nhanh chóng và an toàn.